«Υφεση εντός του Απριλίου αν συνεχίσουμε έτσι»

Κύριε καθηγητά, πώς αξιολογείτε τα μέχρι τώρα μέτρα και τη στρατηγική για την οποία έχετε εικόνα και ενεργή συμβολή; Οδηγούμαστε σε μια πρώτη ανάσχεση της πανδημίας σε επίπεδο εθνικό ή ακόμη είναι νωρίς να μιλάμε για αυτό;

Η επιδημία έχει σταθεροποιηθεί και δεν έχει δείξει σημάδια εκθετικής αύξησης. Αναμένουμε να δούμε αν η περιφέρεια έχει παρόμοια εικόνα, διότι θεωρούμε ότι θα έχει διαφορά φάσης από την επιδημία στην Αθήνα. Αν συνεχιστεί με αυτόν τον ρυθμό θεωρώ ότι θα περάσουμε σε φάση ύφεσης εντός Απριλίου.

Από την εμπειρία σας, ποια είναι τα νέα χαρακτηριστικά του ιού και ποια μέχρι τώρα τα πιο επικίνδυνα εξ αυτών; Τι είδους εξέλιξη υπάρχει – αν υπάρχει – σε φάρμακο και εμβόλιο;

Ο ιός σε σχέση με τον πιο κοντινό συγγενή του (SARS-CoV) είναι περισσότερο μεταδοτικός, γεγονός που τον καθιστά πιο επικίνδυνο. Επίσης σε μεγάλο ποσοστό (>50%) μεταδίδεται σε φάσεις με καθόλου ή ήπια συμπτώματα. Οσον αφορά τα εμβόλια υπάρχουν συζητήσεις για επιτάχυνση των κλινικών δοκιμών με στόχο τη διάθεση αποτελεσματικού εμβολίου από τον Σεπτέμβριο – Οκτώβριο.

Τελικά, ισχύει η εκδοχή της νυχτερίδας; Από πού ακριβώς προήλθε ή γεννήθηκε ο εν λόγω ιός; Βλέπετε συσχέτιση με τη διαταραχή οικοσυστημάτων, κλιματικής αλλαγής κ.λπ.;

Το πλέον πιθανό σενάριο είναι ότι ο ιός προήλθε από τις νυχτερίδες, όπως έδειξε και η μελέτη που βγήκε από το εργαστήριό μας. Τα φαινόμενα ζωονοτικής μετάδοσης νέων παθογόνων θα αυξάνονται όσο οι ανθρώπινοι πληθυσμοί επεκτείνονται σε οικοσυστήματα που δεν είχαν ευρεία πρόσβαση στο παρελθόν.

Υπάρχει ένας προβληματισμός πως ο εν λόγω ιός δεν έχει χρονικότητα στον κύκλο του και άρα θα είναι παρακινδυνευμένο να σταματήσουμε τα μέτρα αφού υπάρχει ο φόβος νέας εκτίναξης της διασποράς του. Τι λέτε γι’ αυτό και πόσο προβλέψιμος είναι;

Το σενάριο με την περιοδικότητα του ιού βασίζεται στη γρίπη. Η γρίπη έχει ενεργό αριθμό αναπαραγωγής 1,3 δηλαδή κατά μέσο όρο 1 μολυσμένο άτομο θα το μεταδώσει σε 1,3 άτομα. Οσο αυτός ο αριθμός είναι πάνω από 1 τότε η επιδημία επεκτείνεται, όσο είναι κάτω από 1 η επιδημία συρρικνώνεται. Στη γρίπη με 30% μείωση της μεταδοτικότητας η επιδημία περνάει σε ύφεση, κάτι που βλέπουμε να συμβαίνει με την άνοδο της θερμοκρασίας. Ο κορωνοϊός έχει ενεργό αριθμό αναπαραγωγής κοντά στο 3. Για να περάσει σε ύφεση με την αύξηση της θερμοκρασίας θα πρέπει να έχουμε πάνω από 67% μείωση της μεταδοτικότητας, κάτι που είναι πολύ δύσκολο να συμβεί απλώς και μόνο λόγω του καιρού. Συνεπώς δεν προβλέπω χρονικότητα-περιοδικότητα στην επιδημία. Οταν ανασχέσουμε τα μέτρα δεν θα επαρκεί λοιπόν ο καλός καιρός, θα χρειάζονται πολύ περισσότερα δεδομένα και πιο αυστηρή επιτήρηση.

Κάτι τελευταίο. Πώς είναι η μέρα σας εν μέσω κρίσης; Πού εργάζεστε και πώς;

Ξεκινάω το πρωί διαβάζοντας επιστημονικά άρθρα που έχουν δημοσιευτεί πάνω στον Covid-19, απαντώ σε e-mail συνεργατών σχετικά με τον Covid-19, στη συνέχεια κάνω τη διαχείριση στο εργαστήριό μου στο Πανεπιστήμιο, το μεσημέρι-απόγευμα ασχολούμαι με κλινικοεργαστηριακό έργο και συμμετέχω στις συναντήσεις της επιτροπής εμπειρογνωμόνων του υπουργείου εξ αποστάσεως. Το απόγευμα-βράδυ συνήθως κάνω κρίση σε άρθρα ξένων περιοδικών που ζητούν γρήγορη απόκριση στα πλαίσια του Covid-19 και απαντάω στη σελίδα μου στα κοινωνικά δίκτυα. Σε όλη τη διάρκεια της ημέρας προσπαθώ να συμβάλλω στην ενημέρωση του κοινού μέσα από την επικοινωνία μου με δημοσιογράφους και ΜΜΕ. Το βράδυ συνήθως προσπαθώ να ασχοληθώ με την ερευνητική μου δραστηριότητα πάνω στο ανθρώπινο γονιδίωμα και πιο συγκεκριμένα στους ενδογενείς ρετροϊούς, που είναι και η κατεξοχήν ερευνητική δραστηριότητα που έχω τα τελευταία 9 χρόνια.