Ο νόμος και {LF}η αλληλεγγύη{CR}

Προβληματίζει τους ευαίσθητους αλλά και τους καχύποπτους ο διαχωρισμός των κρουσμάτων «του γενικού πληθυσμού» από τα κρούσματα στο πλοίο «Ελευθέριος Βενιζέλος» που είναι σε καραντίνα και από τους είκοσι θετικούς στον ιό που βρέθηκαν στη δομή φιλοξενίας αιτούντων άσυλο της Ριτσώνας, στην Εύβοια. Γιατί δεν τους μετράνε μαζί, γιατί ο Σωτήρης Τσιόδρας τούς ανακοινώνει χωριστά; Μήπως για να δείξουμε λιγότερα κρούσματα από αυτά που καταμετρώνται; Και μήπως, για να γίνει μια τέτοια πολιτική αλχημεία, το κράτος διαχωρίζει τους ξένους από τους δικούς μας; Μήπως τελικά το κράτος φέρεται ρατσιστικά στους ξένους του;

Η απάντηση προέρχεται από την επιστημονική κοινότητα. Τα κρούσματα του «γενικού πληθυσμού» δεν συμψηφίζονται. Ιατρικά, ούτε όσοι βρίσκονται στο πλοίο ούτε όσοι βρίσκονται στη δομή της Ριτσώνας είναι γενικός πληθυσμός. Είναι διαφορετικά τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά των συγκεκριμένων περιπτώσεων και διαφορετική θα είναι η διαχείρισή τους. «Στην επιδημιολογία καθορίζεις τις εστίες διασποράς για αντίστοιχα μέτρα» μου λέει ένας έμπειρος ερευνητής σε κέντρο του εξωτερικού. «Δεν υπάρχει άλλος ενδεδειγμένος τρόπος» προσθέτει. «Αυτό που έχει σημασία είναι κάθε περίπτωση να εξετάζεται με τις ιδιαιτερότητές της, διότι εκείνο που έχει σημασία είναι να προστατευθούν οι πολλοί, ο γενικός πληθυσμός δηλαδή».

Κατά τα άλλα, η προστασία των ξένων μας όπως και του «γενικού πληθυσμού» είναι στις υποχρεώσεις της πολιτείας, επειδή πρωτίστως είναι υπόθεση του πολιτισμού μας. Η ένσταση είναι σωστή, θα μπορούσε δυνητικά μια κυβέρνηση με διαχωριστικές πρακτικές (η κυβέρνηση ενός έλληνα Ορμπαν) να έχει αρχίσει ατύπως την απάνθρωπη επιλογή, κι ας αντέχουν οι δομές της υγείας. Αλλά η ελληνική κυβέρνηση δεν το έχει διαπράξει, κανείς στις δομές ευθύνης δεν διανοήθηκε να το διαπράξει. Οποιος χρειαστεί έχει πρόσβαση στο σύστημα υγείας και στην περίθαλψη, με τους κανόνες που ισχύουν για όλους.

Ειδικά μάλιστα για τους πρόσφυγες, αξίζει να επισημανθεί η πληροφορία που έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στην Κριστιάν Αμανπούρ: η περίοδος αναστολής της δυνατότητας αίτησης ασύλου τελείωσε εκείνη ακριβώς την ημέρα. Επισημαίνοντάς το, ο Πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι άλλαξε ο κανονισμός για το άσυλο, στόχος είναι η επίσπευση εξέτασης των αιτήσεων. «Οι άνθρωποι στους οποίους χορηγείται άσυλο έχουν το δικαίωμα – αν το επιλέξουν – να παραμείνουν στην Ελλάδα και θα τους καλωσορίσουμε» τόνισε ο Πρωθυπουργός.

Υπάρχει βέβαια πάντα το πρόβλημα των δομών φιλοξενίας προσφύγων, στη Μόρια της Λέσβου και σε άλλα νησιά – των άθλιων και υπερκορεσμένων δομών φιλοξενίας. Οι δομές αυτές, κατά τον καθηγητή Νίκο Σύψα, είναι δυνάμει εστίες υπερμετάδοσης – όπως αντιστοίχως μπορεί να είναι και τα γηροκομεία ή άλλοι χώροι όπου συγκεντρώνεται ανθρώπινο πλήθος. Τι μπορεί να κάνει για αυτές η κυβέρνηση; Στη Ριτσώνα επέβαλε καραντίνα. Ο Πρωθυπουργός διαβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τι συμβαίνει και στις νησιωτικές δομές. Το σίγουρο είναι ότι οι εκκρεμείς αιτήσεις απόδοσης ασύλου, λόγω της αναστολής δραστηριοτήτων, θα καθυστερήσουν κι άλλο. Υπάρχει περιθώριο διόρθωσης των άθλιων συνθηκών που συνεχίζουν να υφίστανται; Εχουν γίνει σκέψεις αποσυμφόρησης των κέντρων και διοχέτευσης των πιο ευάλωτων σε δομές φιλοξενίας όπου θα υπάρχει στοιχειώδης προστασία; Εχει γίνει σχεδιασμός αντιμετώπισης πιθανών κρουσμάτων της ασθένειας στις δομές των νησιών;

Υπάρχει πάντα η ανάγκη τήρησης του νόμου και η ανάγκη εφαρμογής των πολιτικών. Αλλά στον κρατικό μηχανισμό ούτε στα δύσκολα δεν πρέπει να ξεχνούν ότι η Ελλάδα είναι μια κοινωνία αλληλεγγύης.