Το «coronabond» και οι «τέσσερις οικονόμοι»

Την περασμένη Πέμπτη, οι ηγέτες της ΕΕ συγκάλεσαν βιντεοδιάσκεψη προκειμένου να συζητήσουν την κλιμακούμενη κρίση του Covid-19. Στην ατζέντα ήταν μία απλή πρόταση συνυπογεγραμμένη από εννέα διαφορετικές κυβερνήσεις της ευρωζώνης: το «coronabond», το «κορωνομόλογο», ένα νέου τύπου εργαλείο δημόσιου χρέους με τη στήριξη όλων των μελών της ευρωζώνης καθώς προσπαθούν από κοινού να πολεμήσουν τον ιό. Επειτα από μια μακρά δεκαετία κρίσης και συγκρούσεων στην ευρωζώνη – Βορράς εναντίον Νότου, πιστωτής εναντίον δανειολήπτη – η πρόταση σηματοδοτούσε μία σπάνια επίδειξη ενότητας και η συνάντηση ήταν μία τέλεια ευκαιρία επικύρωσής της. Εκδοθέν συλλογικά, το «coronabond» θα μείωνε σημαντικά τα κόστη δανεισμού κάποιων από τις χώρες της Ευρώπης που έχουν πληγεί χειρότερα, αποσοβώντας τον κίνδυνο μιας ακόμη κρίσης χρέους και απελευθερώνοντας πολύτιμους πόρους για τη δημόσια υγεία και την οικονομική ανάκαμψη.

Αλίμονο, όμως, αυτό το αίτημα αλληλεγγύης απορρίφθηκε γρήγορα. Στη βιντεοδιάσκεψη, η πρόταση για ευρωομόλογο προσέκρουσε στους «τέσσερις οικονόμους» της Ευρώπης – τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και τη Φινλανδία – που υποστήριξαν ότι η έκδοση ενός εργαλείου δημόσιου χρέους θα τιμωρούσε τις χώρες που έχουν αποταμιεύσει για μία τέτοια βροχερή μέρα και θα ενθάρρυνε περαιτέρω δημοσιονομική κακοδιαχείριση από εκείνες που δεν έχουν.

Χωρίς όμως μια συλλογική κινητοποίηση των δημοσιονομικών πόρων, χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία θα είναι ανήμπορες να αποτρέψουν μια περαιτέρω εξάπλωση της κρίσης, τόσο στον ιατρικό όσο και στον οικονομικό τομέα. Και όσο συνεχίζει να μαίνεται η πανδημία κάπου στην Ευρώπη, ακόμα και οι υποτιθέμενα οικονόμοι μπουρζουάδες του Αμστερνταμ θα υποστούν τις συνέπειες. Η αλληλεγγύη δεν είναι φιλανθρωπία. Είναι η αναγνώριση πως ο αγώνας του ενός είναι ο αγώνας όλων.

Ο Ντέιβιντ Aντλερ είναι καθηγητής στη School of Transnational Governance (EUI) και συντονιστής πολιτικής του DiEM25
Ο Τζερόμ Ρους είναι καθηγητής στη London School of Economics