Ιχνηλατώντας το μέλλον στο παρελθόν

Σιγά σιγά οι αναφορές, οι προβλέψεις, οι εκτιμήσεις, οι αναλύσεις που αφορούν το «μετά» την πανδημία αρχίζουν και καταλαμβάνουν μεγαλύτερο τμήμα της ειδησεογραφίας σε σχέση με την εξάπλωση του κορωνοϊού. Πώς θα είναι ο κόσμος μας; Τι θα αλλάξει στην οικονομία, τις επαγγελματικές σχέσεις, τις προσωπικές μας επαφές, τις αρχές και τις αξίες μας; Ολοι μιλάμε για οβιδιακές μεταμορφώσεις. Για «προ» και «μετά» κορωνοϊού, για μια νέα εποχή όπου τίποτα δεν θα είναι το ίδιο. Πέρα από αυτήν την προβολή στο μέλλον – με μαύρα ή ροζ γυαλιά, όπως την παλεύει ο καθένας – δεν έχουμε άλλον τρόπο για να διαχειριστούμε τη δύσκολη πραγματικότητα.

Συναισθάνομαι αυτήν την υπαρξιακή ανάγκη, σε αυτήν καταφεύγω άλλωστε κι εγώ, ωστόσο, πέρα από τις μαντεψιές ή τα στοιχήματα – οι συνθήκες ευνοούν τους «προφήτες» – ο πιο σίγουρος τρόπος για να «δεις» το μέλλον είναι να στρέψει κάποιος τα μάτια στο παρελθόν. Εκεί, στο σπιράλ της Ιστορίας, θα καταλάβει ότι μετά από συθέμελες ανατροπές και μεγάλες καταστροφές, ο κόσμος – ακόμη κι αν αργήσει να πάρει εμπρός – προχωράει μπροστά. Μεσαίωνας – Μαύρη Πανώλη -Αναγέννηση. Αυτή είναι η σειρά. Την τριακονταετία, του 20ου αιώνα που περιλάμβανε δύο πολέμους και μια επιδημία, την ακολούθησε μια έκρηξη προόδου σε όλα τα επίπεδα.

Ο κόσμος και οι άνθρωποι
Το «μετά» λοιπόν θα είναι διαφορετικό και, ύστερα από μία περίοδο προσαρμογής, καλύτερο. Ο κόσμος σίγουρα θα αλλάξει. Οι άνθρωποι όμως δεν θα αλλάξουμε. Ή πολύ αφελής ή πολύ ρομαντικός είναι κάποιος αν πιστεύει ότι μετά από αυτήν την περιπέτεια θα είναι σαν να έχουμε περάσει από «ψυχική απολύμανση». Αντε να το φιλοσοφούμε για λίγους μήνες. Και μετά θα συνεχίσουμε με τα ίδια πάθη, τις ίδιες εμπάθειες, τις ίδιες ιδεοληψίες. Και την ίδια ικανότητα να ερχόμαστε στα ίσα μας.

Ομορφη πόλη
«Βγαίνω μισή ώρα την ημέρα για περπάτημα». Αυτή είναι η φράση που, με παραλλαγές, λέμε οι περισσότεροι τις τελευταίες μέρες. Και που ξαναφέρνει στη ζωή μας μια ξεχασμένη λέξη και μια παραμελημένη παλαιότερη συνήθεια. Τον περίπατο. Ούτε τρέξιμο, ούτε βάδην, ούτε άσκηση. Εκείνο το «Να πάμε έναν περίπατο» που ακούγαμε από τους γονείς και τους παππούδες μας. Που δεν έχει σχέση με το σύγχρονο «βγάζω τον σκύλο βόλτα» – αν και αυτό μια χαρά άλλοθι για να μη σκεβρώσουμε από το άραγμα στον καναπέ όσο είμαστε σε καραντίνα.

Περίπατος ξανά λοιπόν. Και μία διάσταση απόψεων. Σε αυτές τις συνθήκες, είναι καλύτερα να περπατάει κάποιος στον δρόμο ενός προαστίου που ούτως ή άλλως δεν είχε ποτέ κίνηση ή στο «βουβό» τοπίο μιας μεγαλούπολης που δεν έχει πια ανάγκη από φανάρια στους δρόμους («Διασχίζω τη Βουλιαγμένης λες και είμαι σε παραλία» έλεγε μια φίλη). Εχω δοκιμάσει και τα δύο και το δεύτερο είναι, σε πρώτη φάση, ενδιαφέρον (να είναι όλα ίδια αλλά τίποτα όπως πριν) αλλά στη συνέχεια είναι τραυματικό – προσωπική γνώμη. Η ομορφιά της πόλης είναι αυτό που έχει γράψει ο Γιάννης Θεοδωράκης και έχει μελοποιήσει ο Μίκης. «Ομορφη πόλη, φωνές μουσικές, απέραντοι δρόμοι, κλεμμένες ματιές…». Τι να την κάνεις την πόλη χωρίς αυτά;