Οι επεμβάσεις στις στενώσεις των καρωτίδων

Η στήλη αυτή σχολιάζει την καρδιολογική επικαιρότητα κάθε βδομάδα όπως εξελίσσεται μέσα από τα μεγαλύτερα καρδιολογικά περιοδικά της ειδικότητας. Για τον λόγο αυτό εμφανίζονται μελέτες πολλές φορές αντιτιθέμενες με αλληλοσυγκρουόμενα αποτελέσματα γιατί πάντα πέραν των επιστημονικών προσεγγίσεων, οι οποίες φυσικά είναι αποδεκτές, υπάρχουν και τα οικονομικά συμφέροντα που πολλές φορές επηρεάζουν τα αποτελέσματα των μελετών. Για τους λόγους αυτούς έχει αξία η έκφραση της γνώμης αυτής της στήλης με βάση την προϊστορία της.

Οι καρωτίδες είναι δύο κύριες αρτηρίες στον λαιμό που φέρουν το αίμα στον εγκέφαλο. Είναι το κάτοπτρο των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς. Οταν διαπιστώνεται η ύπαρξη αθηρωματικής νόσου με ή χωρίς στένωση στις καρωτίδες με μεγάλη πιθανότητα ανάλογη εικόνα υπάρχει και στις στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς.

Οι στενώσεις (βουλώματα) των καρωτίδων όταν είναι ασυμπτωματικές δεν δημιουργούν ιδιαίτερο πρόβλημα γιατί ταυτόχρονα αναπτύσσεται παράπλευρη κυκλοφορία που αιματώνει τον εγκέφαλο. Αντίθετα, εάν οι στενώσεις σπάσουν δημιουργούν θρόμβους που βομβαρδίζουν τον εγκέφαλο και δημιουργούν εμβολικά εγκεφαλικά επεισόδια. Κατά συνέπεια είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γνωρίζουμε όχι τόσο τον βαθμό των στενώσεων, αλλά το εάν οι αθηρωματικές πλάκες έχουν εξελκώσεις ή θρόμβους πάνω στην αθηρωματική πλάκα, οπότε τότε η επέμβαση πρέπει να είναι όχι μόνο επιβεβλημένη, αλλά και άμεση.

Οι επεμβατικές μέθοδοι που εφαρμόζονται σήμερα είναι η εγχείρηση της ενδαρτηρεκτομής ή η εμφύτευση stent. Οταν η εγχείρηση είναι υψηλού κινδύνου λόγω της γενικής κατάστασης του αρρώστου τότε η αγγειοπλαστική με εμφύτευση stent αποτελεί μονόδρομο.

Οι μέχρι σήμερα πολυκεντρικές μελέτες έδειξαν ότι οι επεμβατικές μέθοδοι όταν επιχειρούνται σε ασυμπτωματικούς ασθενείς δεν υπερέχουν της φαρμακευτικής θεραπείας. Ομως μια πρόσφατη πολυκεντρική μελέτη (CREST 2) που περιελάμβανε εξειδικευμένα κέντρα με εξειδικευμένους γιατρούς και η οποία δημοσιεύθηκε στο επίσημο περιοδικό του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας (JACC) έδωσε ενδιαφέροντα αποτελέσματα.

Συγκεκριμένα οι θάνατοι και τα εγκεφαλικά επεισόδια μέσα σε 30 μέρες από την εμφύτευση stent ήταν 1,4% στην ομάδα των ασυμπτωματικών ασθενών ενώ στην ομάδα των ασθενών με συμπτώματα το ποσοστό έφθανε 2,8%. Συμπερασματικά στους αρρώστους υψηλού κινδύνου για εγχείρηση ενδαρτηρεκτομής ή εμφύτευση stents από εξειδικευμένα κέντρα και εξειδικευμένους ιατρούς είναι ασφαλής.

Ο Δημήτρης Θ. Κρεμαστινός είναι ομότιμος καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκλεγμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών