Ευγνωμοσύνη

Υπάρχει η ελληναράδικη κριτική: αυτά είναι εισαγόμενα πράγματα, δεν έχουν νόημα, δεν ταιριάζουν με την κουλτούρα μας. «Αμερικανιές», είπε κάποιος στο ραδιόφωνο. «Γελοιότητες», έγραψε μια άλλη.

Υπάρχει η «πολιτική» κριτική: πρόκειται για επικοινωνιακή κυβερνητική υποκρισία, η Μαρέβα έσπευσε να διαφημίσει τα χειροκροτήματα στα μπαλκόνια αντί να κοιτάξει να πείσει τον άντρα της να κλείσει εγκαίρως τους ναούς.

Αυτά πάντα θα υπάρχουν. Για το ημι-αυτοσχέδιο, ημι-οργανωμένο προχθεσινό χάπενινγκ, όμως, διατυπώθηκε και μια κριτική ουσίας. «Δεν θέλω να με χειροκροτήσετε από τα μπαλκόνια σας, θέλω να μείνετε σε αυτά αντί να πάτε στις παραλίες ώστε να κάνω κι εγώ τη δουλειά μου όσο το δυνατόν πιο ανθρώπινα», έγραψε ένας νοσηλευτής. «Νιώθω μεγάλη πίκρα, αυτοί που μας χειροκροτούν είναι οι ίδιοι που μέχρι πριν από πέντε μέρες πήγαιναν για σκι στο Μιλάνο αγνοώντας τις συμβουλές μας, οι ίδιοι που όλο τον υπόλοιπο χρόνο μας καταγγέλλουν επειδή δεν είμαστε πανταχού παρόντες», παραπονέθηκε με επιστολή της στην Corriere μια ιταλίδα γιατρός.

Η προσωπική εμπειρία είναι πάντα χρήσιμη για να ξεδιαλύνει τέτοια διλήμματα. Ακολουθώ πιστά τις οδηγίες των γιατρών αυτές τις μέρες. Συμφωνώ ότι οι αμοιβές τους είναι χαμηλές και ότι το σύστημα υγείας χρειάζεται σοβαρές βελτιώσεις. Θεωρώ λάθος του Πρωθυπουργού ότι δεν έχει κλείσει τις εκκλησίες από την πρώτη ημέρα αυτής της κρίσης. Αλλά δεν βλέπω τι σχέση έχουν όλα αυτά με το θέμα μας. Κι όταν βγήκα στο μπαλκόνι δύο λεπτά πριν από τις εννιά τη Δευτέρα το βράδυ, και οι γείτονες είχαν αρχίσει ήδη να χειροκροτούν και να φωνάζουν «Μπράβο!», ένιωσα μια βαθιά, πολύ βαθιά συγκίνηση.

Φυσικά τους ακολούθησα. Κάποιοι που δεν είχαν ενημερωθεί άνοιξαν τις μπαλκονόπορτες και ρώτησαν γιατί χειροκροτάμε. «Για τους γιατρούς μας!» φώναξε κάποιος. «Ναι, ναι», είπαν κι αυτοί, και μπήκαν με τη σειρά τους στον χορό. Πέντε λεπτά χειροκροτούσαμε και ζητωκραυγάζαμε. Τέτοιες σκηνές δεν έχουν γίνει στη γειτονιά ούτε την Ανάσταση ή την Πρωτοχρονιά.

Τηρούν όλοι αυτοί την καραντίνα; Μήπως τρέχουν στα σουπερμάρκετ αυτές τις ημέρες για να αγοράσουν δέκα-δέκα τα αντιβακτηριδιακά μαντηλάκια και τα χαρτιά υγείας; Είναι Νεοδημοκράτες, Συριζαίοι, θρήσκοι, άθεοι; Δεν έχει καμιά σημασία. Τίποτα από αυτά δεν αίρει τη δύναμη αυτής της συλλογικής πράξης. Αντιθέτως: η ανάδειξη του έργου των γιατρών μέσα από τέτοιες εκδηλώσεις διευκολύνει την κυκλοφορία των μηνυμάτων τους.

«Η συνέπεια είναι μακροπρόθεσμα πολύ σημαντικότερη από το συναίσθημα», έγραψε η ιταλίδα γιατρός. Σωστά. Αλλά και το συναίσθημα έχει το δικό του βάρος. Το χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε εν μέσω αυτού του εφιάλτη είναι να κλειστούμε στον εαυτό μας. Η καραντίνα δεν χρειάζεται να είναι και συναισθηματική. Και η εκδήλωση ευγνωμοσύνης σε αυτούς που την αξίζουν είναι πολύτιμη. Χωρίς φυσικά να είναι αρκετή, ποτέ δεν είναι αρκετή.