Η κρίση και η ευκαιρία

Μπορεί τα απανωτά κραχ στα χρηματιστήρια να δίνουν τον τόνο στο παγκόσμιο δράμα του κορδονιού, αλλά στην πραγματική οικονομία θα κερδηθεί ή θα χαθεί το παιχνίδι.

Επιπτώσεις θα υπάρξουν και στην ελληνική οικονομία, και μάλιστα μεγάλες, ανάλογα με τη διάρκεια της πανδημίας. Το στοίχημα είναι, την επόμενη μέρα να μπορούν να αντιμετωπιστούν με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Μετά τη μνημονιακή προηγούμενη δεκαετία, η Ελλάδα δεν έχει ούτε τις αντοχές ούτε τα περιθώρια να κατρακυλήσει προς τα πίσω σε μια σειρά κρίσιμα μέτωπα. Να ανοίξει, δηλαδή, περισσότερο πληγές που δημιουργήθηκαν από την οικονομική κρίση και οι οποίες, έως τώρα, πριν από το χτύπημα του ιού, βρίσκονταν σε μία ρότα αποκατάστασης.

Μία από αυτές είναι τα κόκκινα δάνεια. Είναι γεγονός ότι η εξάπλωση της πανδημίας προκαλεί απότομη πτώση της οικονομικής δραστηριότητας. Επιχειρήσεις και κλάδοι, ολόκληροι, μπαίνουν σε «καραντίνα», τα έσοδα κατακρημνίζονται με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η εξόφληση, φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, η καταβολή μισθοδοσίας και ενοικίων επαγγελματικής στέγης. Ολα ανατρέπονται. Η εκτόξευση των οφειλών προς τους προμηθευτές και τις τράπεζες είναι το άμεσο επακόλουθο. Και μία νέα εκτίναξη των κόκκινων δανείων, ικανή να ρίξει τη χαριστική βολή στις τράπεζες και την πραγματική οικονομία, θα μπορούσε να είναι η τραγική κατάληξη από το ντόμινο του κορωνοϊού. Η απότομη έλλειψη ρευστότητας και ο κίνδυνος μαζικών χρεοκοπιών είναι η πραγματική μεγάλη απειλή της πανδημίας του κορωνοϊού στην Ελλάδα και οπουδήποτε άλλου. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, μικρές και μεγάλες, αλλά και για το παγκόσμιο επιχειρηματικό στερέωμα.

Για αυτό χρειάζεται η συντονισμένη παρέμβαση πολιτείας και τραπεζών. Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, πρέπει άμεσα οι τράπεζες, κάνοντας χρήση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων που προσφέρει η ΕΚΤ, να χορηγήσουν δάνεια και πιστώσεις προς τις επιχειρήσεις προκειμένου οι τελευταίες να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις στους στο κρίσιμο διάστημα της πανδημίας. Απαιτείται επίσης να προσφέρουν διευκολύνσεις στα νοικοκυριά για την εξόφληση των δανείων τους, στον βαθμό που υπάρχει τέτοια αποδεδειγμένη ανάγκη λόγω των έκτακτων συνθηκών στην απασχόληση και στην εργασία. Αν δεν το πράξουν οι ίδιες, αύριο θα κληθούν να πληρώσουν πολύ βαρύτερα το κόστος.

Αλλά και η κυβέρνηση θα πρέπει ξεκάθαρα να εξηγήσει στους πολίτες ότι η πανδημία του κορωνοϊού έχει ανατρέψει τις προτεραιότητες στην οικονομική πολιτική. Οι ελαφρύνσεις μπορούν να περιμένουν. Προέχει η μάχη για τον κορωνοϊό, μία παγκόσμια απειλή, που δεν μπορεί, βεβαίως, να τη δώσει η κυβέρνηση, χωρίς τη βοήθεια των ευρωπαίων εταίρων της. Ολα δείχνουν ότι στο Eurogroup της Δευτέρας θα δρομολογηθούν εκείνες οι αποφάσεις που απαιτούνται από τις κρίσιμες περιστάσεις τις οποίες βιώνουμε. Ενα γενναίο πακέτο μέτρων δημοσιονομική ενίσχυσης των ευρωπαϊκών οικονομιών απαλλαγμένο από τα δεσμά του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα ήταν η ορθή λύση. Ισως έτσι ανοίξει ο δρόμος για μια άλλη Ευρώπη, με μεγαλύτερη αλληλεγγύη μεταξύ των μελών της, και πιο κοντά στα πραγματικά προβλήματα των λαών της. Αυτές οι διεργασίες, για όσο διαρκέσουν, σίγουρα θα είναι κρίσιμες και τη διευθέτηση του ελληνικού αιτήματος για τη μείωση του υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων. Η Ευρώπη και η Ελλάδα πρέπει να αδράξουν την ευκαιρία.