Διλήμματα

«Παγκόσμιος κομμουνισμός ή ο νόμος της ζούγκλας; Ο κορωνοϊός μας αναγκάζει να αποφασίσουμε», έτσι τιτλοφορείται άρθρο του Σλάβοϊ Ζίζεκ, κάποτε αγαπημένου «φιλοσόφου» της ελληνικής Αριστεράς. Για εκείνον νόμος της ζούγκλας είναι «ο κανόνας των τριών σοφών» του NHS, του βρετανικού ΕΣΥ. Ο κανόνας, δηλαδή, σύμφωνα με τον οποίο εφόσον το σύστημα αναγκαστεί να δεχθεί υπερβολικά μεγαλύτερο των δυνατοτήτων του αριθμό ασθενών – άρα προκληθούν ελλείψεις κλινών ή ιατρικού υλικού -, τρεις σύμβουλοι σε κάθε νοσοκομείο θα καλούνται να αποφασίσουν ποιος θα πρέπει να λάβει περίθαλψη ανάλογα με τις πιθανότητες που έχει να επιβιώσει. Θα επιλέγουν, με άλλα λόγια, ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει – όπως συμβαίνει τώρα στα νοσοκομεία της Βόρειας Ιταλίας. Ενστικτωδώς όλοι συμφωνούμε ότι αυτό είναι απάνθρωπο – ακόμη και οι πιο κυνικοί. Ο κομμουνισμός, όμως, που φαντασιώνεται πώς απαντά στο πρόβλημα που περιγράφει; Αρχικά με ωραία λόγια σαν τη παγκόσμια αλληλεγγύη και συνεργασία. Στην πιο πρακτική περιγραφή, βέβαια, των δύο υποβόσκει μια λιγότερο εξιδανικευμένη εκδοχή τους.

Συστήματα
«Εάν χιλιάδες νοσηλευτούν για αναπνευστικά προβλήματα», γράφει, «θα χρειαστεί ένας πολύ μεγάλος αριθμός αναπνευστικών μηχανημάτων. Για να τα πάρει, το κράτος πρέπει να μπορεί να παρεμβαίνει άμεσα, όπως παρεμβαίνει σε συνθήκες πολέμου όταν χρειάζονται χιλιάδες όπλα και τότε χρειάζεται να βασιστεί στη συνεργασία άλλων κρατών. Οπως και σε μια στρατιωτική εκστρατεία, οι πληροφορίες πρέπει να διαμοιραστούν και τα σχέδια να συντονιστούν πλήρως. Αυτό εννοώ όταν μιλάω για έναν “κομμουνισμό” που απαιτείται σήμερα». Παρεμπιπτόντως, έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν μιλάει για αυτόν της Κίνας που, βασιζόμενη στα εργαλεία ενός αυταρχικού καθεστώτος, κατόρθωσε να ελέγξει κάπως τη διασπορά του ιού. Μοιάζει, ωστόσο, να κάνει κάτι πολύ χειρότερο, να εκμεταλλεύεται την ανασφάλεια που προκαλεί η πανδημία για να προμοτάρει τις ιδεολογικές του εμμονές. Οντως, χρειάζεται περισσότερη παγκοσμιοποίηση για να αντιμετωπιστεί ο κορωνοϊός, στενότερη συνεργασία επιστημόνων και κυβερνήσεων. Αλλά ήδη συνεργάζονται, και θα συνεχίσουν, πάνω στα πρότυπα και τους κανόνες της δυτικής δημοκρατίας. Γιατί αυτό το σύστημα έχει δοκιμαστεί κι αντέξει περισσότερο από τον κομμουνισμό.