Καθρέφτης

Ούτε η Κίνα λοιπόν ούτε η Ιταλία. Η περιοχή που άλλαξε το τοπίο του κορωνοϊού στην Ελλάδα, και έδωσε το σύνθημα για λήψη αυστηρών μέτρων, ήταν οι Αγιοι Τόποι. Σύμπτωση, χωρίς αμφιβολία. Αλλά έχει τον συμβολισμό της.

Στον ρου της ανθρώπινης ιστορίας, λέει ο αμερικανός καθηγητής Φρανκ Σνόουντεν στο περιοδικό New Yorker, οι επιδημίες έχουν διαμορφώσει την πολιτική σκηνή, έχουν αλλάξει τις κοινωνίες, έχουν συντρίψει επαναστάσεις, έχουν καθορίσει την έκβαση πολέμων, έχουν επηρεάσει τις προσωπικές σχέσεις. Πάνω απ’ όλα, όμως, έχουν οδηγήσει τους ανθρώπους να προβληματιστούν για μεγάλα φιλοσοφικά, θρησκευτικά και ηθικά ζητήματα. Το ξέσπασμα της βουβωνικής πανώλης, για παράδειγμα, έθεσε το ζήτημα της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό. Πώς ήταν δυνατόν ο παντοδύναμος, πάνσοφος και πανταχού παρών Κύριος να επιτρέψει να πεθάνει ο μισός πληθυσμός ολόκληρων ηπείρων, να ανεχθεί να βασανιστούν και να αποχαιρετήσουν τόσο νωρίς τον κόσμο τόσες χιλιάδες παιδιά;

Επίτιμος καθηγητής ιστορίας και ιστορίας της ιατρικής στο Γέιλ, ο Σνόουντεν δούλεψε πολύ για να φτάσει στο νέο του βιβλίο με τίτλο «Επιδημίες και Κοινωνία: από τον Μαύρο Θάνατο στο Παρόν». Δύο είναι τα βασικά του συμπεράσματα. Πρώτον, οι επιδημίες είναι σαν να κρατούν ψηλά έναν καθρέφτη όπου οι άνθρωποι βλέπουν τι πραγματικά είναι. Δεύτερον, σε αυτή την περιπέτεια είμαστε όλοι μαζί. Ο,τι επηρεάζει κάποιον κάπου επηρεάζει τους πάντες παντού. Πρέπει λοιπόν να οργανωθούμε για να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον, αφού η υγεία των πιο ευάλωτων από εμάς παίζει αποφασιστικό ρόλο για την υγεία όλων. Ανήκουμε αναπόφευκτα σε ένα είδος και πρέπει έτσι να σκεφτόμαστε αντί να καλλιεργούμε τις φυλετικές, εθνοτικές ή οικονομικές μας διαφορές.

Θα το κάνουμε; Οχι. Η σκοτεινή πλευρά της ανθρωπότητας είναι αθεράπευτη. Στον Λευκό Οίκο, ας πούμε, αρχικά είπαν ότι ο κορωνοϊός είναι κάτι σαν το κοινό κρυολόγημα κι όταν είδαν τα σκούρα το έριξαν στις προσευχές. Το αχτύπητο δίδυμο που διοικεί την υπερδύναμη, ο Τραμπ και ο Πενς, πιστεύει πράγματι ότι τις λύσεις σε τέτοιες κρίσεις τις δίνει ο Θεός. Οι επιδημίες, όμως, αναδεικνύουν και την ηρωική πλευρά της ανθρωπότητας: ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, η αυτοθυσία με την οποία αντιμετώπισαν τον Εμπολα είναι συγκινητική, ενώ την ίδια στάση δείχνουν και σήμερα στην Κίνα.

Ανακεφαλαίωση. Ας αφήσουμε τα ουράνια στους επουράνιους. Τα θαύματα είναι για τη λογοτεχνία. Ας αποφύγουν για λίγο καιρό οι ηλικιωμένοι τα μέρη με πολύ κόσμο, μεταξύ των οποίων και τις εκκλησίες: ό,τι κι αν λέει αυτός ο γιατρός του ΕΟΔΥ, ή εκείνος ο ιερέας που μίλησε στην ΕΡΤ, το φίλημα των εικόνων και η θεία κοινωνία δεν ενδείκνυνται γι’ αυτή την περίοδο. Κι ας ακούμε τους γιατρούς και τους επιστήμονες. Η στήλη, ας πούμε, παρακολουθεί προσεκτικά τον Ηλία Μόσιαλο.