«Εδώ μας φυλάνε καλά. Η Ευρώπη να πάει να φυλάξει {LF}στα νησιά…»

Αξημέρωτα και ο εξωτερικός χώρος του Τελωνείου Καστανεών μετατρέπεται για ώρες σε υπαίθριο press room. Δεκάδες ξένοι ανταποκριτές στοιχισμένοι ο ένας δίπλα στον άλλο, με τις κάμερες να στρέφονται πότε ψηλά για να «πιάσουν» το Σινούκ, πότε προς τον δρόμο που καταλήγει στην ουδέτερη ζώνη των ελληνοτουρκικών συνόρων όπου επικρατούσε και χθες μεγάλη ένταση ανάμεσα σε μετανάστες και στις Αρχές, και άλλοτε προς τους εκπροσώπους της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, τους εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού ή τα οχήματα του Στρατού, τις μοτοσικλέτες της Αστυνομίας και τα περιπολικά που πηγαινοέρχονται ασταμάτητα.

Οι ντόπιοι ζουν με τον Στρατό, τις κάμερες και τις συλλήψεις τα τελευταία 24ωρα. Αρκεί μια χαμηλή πτήση (περιπολίας) του ελικοπτέρου, σχεδόν ξυστά από τις στέγες, ή οι χαρακτηριστικές κόρνες από τα οχήματα της Αστυνομίας, για να ανοίξουν οι μπαλκονόπορτες, να βγει κόσμος στις αυλές και να αρχίσουν οι φωνές: «Τι ήταν, Νίκο; Επιασαν μετανάστες;». «Μπα, άδεια ήταν η κλούβα, πάει στο Τελωνείο».

ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΕΡΙΠΟΛΙΕΣ. Δεν περνούν λίγα λεπτά ησυχίας και οι γείτονες συναντιούνται ξανά στο πεζοδρόμιο… Δύο αλλοδαποί περπατούν στον κεντρικό δρόμο και δηλώνουν «τούρκοι δημοσιογράφοι» στους ιδιοκτήτες ενός καφενείου. Ζητούν να φορτίσουν τα κινητά τους τηλέφωνα και ετοιμάζονται να καθίσουν στα μέσα τραπέζια. Η ιδιοκτήτρια του μαγαζιού τούς μιλάει στα τουρκικά, ζητάει τη δημοσιογραφική ταυτότητά τους και οι δύο νεαροί σπεύδουν να απομακρυνθούν. Οταν τελικά τους σταματούν τέσσερις αστυνομικοί, δεν προβάλλουν αντίσταση. Με τη γλώσσα του σώματος προσπαθούν να απαντήσουν στην επίμονη ερώτηση των αστυνομικών: «Illegal;» («Παράνομοι;»). Οσο πλησιάζει η ώρα της σύλληψης (όπως προδιαγράφουν οι κινήσεις των χεριών από τον έναν νεαρό που προσποιείται ότι κολυμπάει, ενδεχομένως παραδεχόμενος το πέρασμά του από το ποτάμι του Εβρου) τόσο περισσότερος κόσμος συγκεντρώνεται στο σημείο. Σαστισμένοι οι αλλοδαποί ρωτούν σε σπαστά αγγλικά «τι θα γίνει τώρα και πόσο θα μείνουν στο αστυνομικό τμήμα». Ενα λευκό βαν τούς παραλαμβάνει και οι αστυνομικοί συνεχίζουν την περιπολία.

ΕΜΠΡΑΚΤΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ. «Με τους Τούρκους δεν έχουμε έχθρες. Εδώ θα είχαμε 400 ανθρώπους από “απέναντι” στα μαγαζιά μας, αν ήταν ένα… κανονικό τριήμερο Καθαράς Δευτέρας. Η Αδριανούπολη είναι οι γείτονές μας» έλεγε μια γυναίκα που παρακολούθησε το στιγμιότυπο, απευθυνόμενη σε μια παρέα ξένων ρεπόρτερ – παρότι ήξερε προφανώς ότι δεν καταλαβαίνουν ελληνικά. Οι ντόπιοι δείχνουν ανοιχτοί στον διάλογο, αλλά οι περισσότεροι δεν θέλουν να αποκαλύπτουν το όνομά τους. «Ασε καλύτερα, ποτέ δεν ξέρεις…» λένε κάπως αινιγματικά και κόβουν την επικοινωνία με φράσεις όπως «μη μας ξεχνάτε όμως». Στο λεξιλόγιό τους υπάρχουν με περισσή ευκολία φράσεις όπως «Ζώνη Ασφαλείας Προκαλύψεως» του ποταμού Εβρου.

Μέχρι εκεί φτάνουν τις νύχτες τα τρακτέρ των αγροτών για να συνδράμουν στο έργο επιτήρησης των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. «Ερχεται κομβόι με πενήντα τρακτέρ κάθε βράδυ. Οχι πενήντα συνολικά! Πενήντα από κάθε χωριό τριγύρω. Από τα Μαράσια, τη Βύσσα, τα Ρίζια. Ακροβολίζονται στον ποταμό, ανάβουν τους προβολείς των οχημάτων και βοηθούν όπως μπορούν» λέει η Ευδοκία Γεωργίου. Γέννημα θρέμμα των Καστανιών η ίδια, μητέρα δύο παιδιών, περνά τα τελευταία βράδια της – όπως και άλλες γυναίκες του χωριού – φτιάχνοντας… δέματα για τους στρατιώτες και τους συνοριοφύλακες. «Και να οι πίτες, και να οι καβουρμάδες και τα μπιφτέκια. Τους στηρίζουμε τους φύλακες, είναι δύσκολο το έργο τους αυτές τις ημέρες. Ολοι είμαστε στο πόδι, όπως μπορεί ο καθένας». Η ιδιοκτήτρια καφενείου που βρίσκεται λίγα μέτρα μακριά από το Τελωνείο θέλει να περάσει το μήνυμα ότι οι Καστανιές δεν φοβούνται: «Δεν πρόκειται να αφήσουμε τα σπίτια και τις ζωές μας. Γράψ’ το αυτό! Παλεύουμε να κρατήσουμε ζωντανό το χωριό, δεν πέφτουμε! Το μόνο που μας θυμώνει είναι να μας λένε τουρκόσπορους…».

Λίγα μέτρα παρακάτω, δύο ηλικιωμένες συζητούν χαμηλόφωνα, καθισμένες στο υπερυψωμένο μπαλκόνι του ισογείου σπιτιού. «Αγωνία ναι, έχουμε. Οχι τόσο φόβο γιατί εδώ μας φυλάνε καλά» λέει η Τασούλα Ανδρεάδου και η γειτόνισσά της Χρυσούλα Τζαμαλίδου την κόβει, σαν να θέλει να συνεχίσει την πρόταση: «Στα νησιά όμως βλέπουμε και αγωνία και φόβο. Εκεί να φυλάξουν, εκεί να πάει η Ευρώπη».

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ. Χθες πάντως για περίπου τρεις ώρες οι Ευρωπαίοι, επικεφαλής τριών θεσμών, βρίσκονταν στις Καστανιές μαζί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που έκλεισε στα σύνορα την περιοδεία του (Αλεξανδρούπολη, Φέρες, Κήποι). «Ο Εβρος είναι πάντα όρθιος και η Θράκη πάντα όρθια» έλεγε ο Μητσοτάκης, συνοδευόμενος από τους υπουργούς Αμυνας Νίκο Παναγιωτόπουλο, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Στέλιο Πέτσα.