Ο τελευταίος αόρατος εχθρός μας

Αυτός είναι πάντα ο πιο τρομακτικός εχθρός. Ο αόρατος. Ο εχθρός που μπορεί να σε έχει καθυποτάξει και να μην το ξέρεις. Να έχει καταλάβει το σώμα σου, εισβάλλοντας ύπουλα από το αναπνευστικό σου σύστημα, και μέχρι την ημέρα που θα παραδοθεί ο οργανισμός σου στα συμπτώματά του να νομίζεις πως είσαι απόρθητος ή, ακόμη χειρότερα, να ζεις με τον φόβο πως θα είσαι το επόμενο θύμα. Και τώρα που είσαι; Τώρα που έγινες κι εσύ ένας από τους δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες που νόσησαν; Κάνεις υπομονή στην καραντίνα ή παραδίδεσαι στον φόβο του θανάτου;

Απαντά κανείς στο ερώτημα εάν γνωρίζει τον αόρατο εχθρό του. Αν ξέρει πόσο ισχυρός είναι και πώς πρέπει να τον αντιμετωπίσει πρώτα για να τον αποφύγει και έπειτα, αν νοσήσει, για να απελευθερώσει το σώμα του. Από αυτήν την άποψη, αυτή εδώ είναι μια τυχερή χώρα. Για τον κορωνοϊό, τον τελευταίο αόρατο εχθρό μας που γεννήθηκε στην Κίνα και πριν διαβεί τα δικά μας σύνορα είχε περάσει εκείνα της Ιταλίας, ξέρουμε ήδη αρκετά. Ξέρουμε πώς μεταδίδεται και ποιος είναι ο χρόνος της επώασης, ξέρουμε πως τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα μιας ήπιας μορφής γρίπης για το 80% εκείνων που νοσούν και πως εκείνοι που πραγματικά κινδυνεύουν είναι όσων το ανοσοποιητικό σύστημα είναι πολύ αδύναμο από άλλες βαριές αρρώστιες ή από τα πολλά χρόνια που έχει στην πλάτη του για να μπορέσει να οργανώσει αποτελεσματικά την άμυνά του.

Σε αυτούς τους ευάλωτους συνανθρώπους μας δεν πρέπει να φτάσει ποτέ ο τελευταίος αόρατος εχθρός της ανθρωπότητας, μετά τον Εμπολα, τον Η1Ν1, τον SARS και μερικούς ακόμη που τις τελευταίες δεκαετίες εισέβαλαν ξαφνικά στη ζωή μας πριν εξαφανιστούν στο τέλος ηττημένοι ή τουλάχιστον υποταγμένοι. Και αυτό είναι το ανθρωπιστικό μας χρέος μέχρι την ημέρα που κάποιο εργαστήριο θα ανακοινώσει πως επιτέλους βρέθηκε το εμβόλιο και πως επομένως αυτό το νέο στέλεχος του κορωνοϊού δεν απειλεί πλέον κανέναν, ούτε το πιο διαλυμένο ανοσοποιητικό σύστημα. Η επιστημονική πρόοδος θα έχει κάνει και πάλι τη δουλειά της και ο κόσμος θα πάρει και πάλι τη γνωστή του μορφή.

Οχι πως θα εκλείψουν οι λόγοι να ανησυχεί κανείς. Ο Τραμπ, η γεωπολιτική αστάθεια, το power game στη Μέση Ανατολή και στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, η οικονομία, ο έλεγχος των πλουτοπαραγωγικών πηγών. Ολα τα παλιά προβλήματα θα είναι εδώ. Ο κόσμος όμως θα μοιάζει λιγότερο ευάλωτος. Πιο «κανονικός». Χωρίς να διασπείρεται ο αόρατος εχθρός μας για να μετράμε αγωνιωδώς κρούσματα, χωρίς καραντίνες, φαρμακεία άδεια από μάσκες και σουπερμάρκετ άδεια από κονσέρβες. Ο συναγερμός θα έχει λήξει. Τα σινεμά, τα θέατρα και όλοι οι τόποι της συνάθροισης θα λειτουργούν χωρίς την υποψία πως εκείνος ο βήχας που ακούστηκε στο βάθος είναι το σάλπισμα μιας νέας ύπουλης επιδρομής από σώμα σε σώμα.

Θα είναι πιο «κανονικός» ο κόσμος. Αλλά όχι και πιο συνειδητοποιημένος. Ο τελευταίος αόρατος εχθρός θα ξεχαστεί και μαζί με αυτόν θα ξεχαστεί πως αυτόν τον αόρατο εχθρό μας, όπως και κάποιους άλλους στο παρελθόν, τον φτιάξαμε εμείς οι ίδιοι. Πως πέσαμε για ακόμη μια φορά θύματα της απληστίας μας επειδή κανένας κορωνοϊός δεν θα έσπερνε τον τρόμο στην Κίνα και δεν θα μετέτρεπε μια ολόκληρη επαρχία της χώρας στη μεγαλύτερη καραντίνα του πλανήτη χωρίς εκείνο το παράνομο εμπόριο ζώων που έγινε το γόνιμο περιβάλλον για να γεννηθεί. Είναι η ίδια απληστία από την οποία γεννήθηκε η γρίπη των πτηνών ή η νόσος των αγελάδων, η ίδια απάνθρωπη συμπεριφορά απέναντι στα ζώα, η ίδια νοοτροπία της επιτυχίας του μέγιστου δυνατού κέρδους με το ελάχιστο δυνατό κόστος.

Σε αυτόν τον «κανονικό» κόσμο θα επιστρέψει και πάλι η ανθρωπότητα, τον κόσμο που πρέπει να εμφανιστεί κάποιος αόρατος εχθρός για να σκεφτεί πως πολλοί από αυτούς τους αόρατους εχθρούς γεννιούνται επειδή αυτός ο «κανονικός» κόσμος είναι ο μεγαλύτερος, ο πιο ύπουλος, ο πιο ανίκητος εχθρός του εαυτού του. Μέχρι τον επόμενο αόρατο εχθρό, η σκέψη αυτή θα αδρανοποιηθεί από το ίδιο εμβόλιο που κάποια μέρα τους επόμενους μήνες θα αδρανοποιήσει και τον κορωνοϊό.

Κι αν ο επόμενος αόρατος εχθρός είναι πιο ισχυρός από τον κορωνοϊό; Αν η απληστία γεννήσει έναν ιό τόσο δυνατό όσο ήταν η ισπανική γρίπη ή, ακόμη χειρότερα, η μεσαιωνική πανώλη που άφησε πίσω της εκατοντάδες εκατομμύρια νεκρούς; Αν αυτή που μπαίνουμε είναι η εποχή των πανδημιών, τι πρέπει να κάνει ο κόσμος μέσα στη μακάρια «κανονικότητά» του, για να αντιμετωπίσει μια πραγματικά επικίνδυνη πανδημία χωρίς τόσο τρομακτικές απώλειες; Πώς μπορεί να προλάβει το κακό; Είναι το ερώτημα που θέτει ο τελευταίος αόρατος εχθρός μας. Αλλά το ερώτημα περιμένει ακόμη την απάντησή του…