Ορίζοντας με σωστό τρόπο τους διασυνοριακούς φόρους άνθρακα

Γίνεται το τελευταίο διάστημα μεγάλη συζήτηση για τους διασυνοριακούς φόρους άνθρακα. Κατά την προσεχή δεκαετία οι καθαρές τεχνολογίες θα καταστούν ιδιαίτερα ανταγωνιστικές, λόγω της δραματικής αύξησης της τεχνογνωσίας και μιας πιο βαθιάς ηθικής της ευθύνης για το κλίμα σε όλο τον κόσμο. Ομοίως, η αύξηση της ευθύνης για το κλίμα – η οποία αντικατοπτρίζεται στη μετατόπιση των προτιμήσεων των επενδυτών και των καταναλωτών προς καθαρότερα στοιχεία ενεργητικού και άλλα επενδυτικά προϊόντα σε οποιοδήποτε δεδομένο σύνολο τιμών – θα καταστήσει κάπως ευκολότερη την επίτευξη της ουδετερότητας του άνθρακα.

Αλλά για χώρες με πολύ μεγάλες υφιστάμενες υποδομές, το μεγαλύτερο πρόβλημα θα είναι ακριβώς αυτή η κληρονομιά και όχι το κόστος νέων καθαρών επενδύσεων. Επιπλέον, πολλές οικονομίες μεσαίου εισοδήματος με πιο πρόσφατες επενδύσεις σε υποδομές έντασης άνθρακα θα τείνουν να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εσωτερικά προβλήματα για το θέμα αυτό σε σχέση με φτωχές χώρες με ελάχιστη υφιστάμενη αντίστοιχη υποδομή.

Βεβαίως, οι διασυνοριακοί φόροι άνθρακα θα αντιμετωπίσουν πολλά δύσκολα προβλήματα περιλαμβανομένων και προβλημάτων μέτρησής τους. Ως αποτέλεσμα των παγκόσμιων αλυσίδων της οικονομίας, η περιεκτικότητα σε άνθρακα των περισσότερων προϊόντων θα πρέπει να υπολογίζεται σαν να προέρχεται από πολλές διαφορετικές χώρες με ποικίλες κλιματικές πολιτικές.

Οπως δήλωσε πρόσφατα ο Κένεθ Ρογκόφ, ένας παγκόσμιος φόρος άνθρακα θα επιτύχει με τη μια, όσα δεν μπορούν να πετύχουν πολλές άλλες δράσεις. Το θεωρητικό επιχείρημα για τους διασυνοριακούς φόρους άνθρακα αναφέρει ότι πρέπει να υπολογιστεί ένα παγκόσμιο κόστος πρώτα και μετά να διευθετηθεί το ζήτημα της λεγόμενης διανομής του κόστους (ανά χώρα εκπομπής ρύπων).

Η διεθνής στήριξη για την ελάφρυνση των δημοσιονομικών δυσχερειών που θα αντιμετωπιστούν από τη μετάβαση αυτή είναι δύσκολη. Οι διασυνοριακοί φόροι άνθρακα θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον κόσμο να κινηθεί αποτελεσματικότερα προς μεγαλύτερη βιωσιμότητα. Ομως, για να είναι τέτοιου είδους φόροι μέρος μιας συναινετικής πολυμερούς προσέγγισης και όχι μια νέα πηγή σύγκρουσης μεταξύ των εμπλεκομένων πλευρών, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να αντιμετωπίσουν εκ των προτέρων τα ζητήματα ως μέρος ενός στρατηγικού σχεδιασμού και όχι ως μια δεύτερη σκέψη.

Ο Κεμάλ Ντερβίς είναι πρώην υπουργός Οικονομικών Υποθέσεων της Τουρκίας