Το άγγιγμα κάνει καλό σε ασθενείς με άνοια

Η απώλεια μνήμης είναι η βασική έκπτωση στη λειτουργία όσων έχουν διαγνωστεί με Αλτσχάιμερ, για εκείνους που φροντίζουν όμως τα αγαπημένα τους πρόσωπα τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ. Οι εκρήξεις θυμού των ασθενών είναι μέρος της ούτως ή άλλως δύσκολης καθημερινότητάς τους, με τις νύχτες να αποτελούν κατά κανόνα το πιο απαιτητικό κεφάλαιο στη φροντίδα τους. Αλλωστε, εκτός από ευέξαπτοι είναι και απρόβλεπτοι καθώς το βράδυ μπορεί να περιφέρονται μέσα στο σπίτι αποπροσανατολισμένοι, με αποτέλεσμα να εγκυμονεί ο κίνδυνος σοβαρού τραυματισμού. Παρ’ όλα αυτά, «θολωμένοι» από την πάθησή τους αντιστέκονται σε υποδείξεις που αφορούν την υγεία τους ή την υγιεινή τους – όπως είναι για παράδειγμα να επιστρέψουν στο κρεβάτι ή να κάνουν μπάνιο -φωνάζοντας ή ακόμη και χειροδικώντας.

Συμπεριφορικά και ψυχολογικά συμπτώματα: Οπως εξηγεί η καθηγήτρια Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ Dr Stephanie Collier, τα συμπεριφορικά και ψυχολογικά συμπτώματα είναι ιδιαίτερα συχνά σε ανθρώπους με άνοια, δεδομένου ότι επηρεάζουν έως και το 90% των ασθενών.

Ειδικότερα, εκτός από την απώλεια μνήμης, τα άτομα που πάσχουν από άνοια μπορεί να παρουσιάζουν διέγερση, ψύχωση, άγχος, κατάθλιψη και απάθεια. Μάλιστα, αυτά τα συμπτώματα προκαλούν μεγαλύτερη δυσφορία στον ασθενή από ό,τι η έκπτωση της μνήμης.

«Οταν οι ασθενείς εμφανίζουν επιθετικότητα, οι γιατροί συχνά συνταγογραφούν φάρμακα ώστε να κατευνάσουν αυτές τις συμπεριφορές, παρά τους κινδύνους σοβαρών παρενεργειών – όπως είναι ο κίνδυνος πτώσεων, τα καρδιακά προβλήματα, το εγκεφαλικό επεισόδιο, ακόμη και ο θάνατος. Οι φροντιστές, εξαντλημένοι από την πλευρά τους λόγω της ταραχώδους καθημερινότητας που βιώνουν, επίσης αντιμετωπίζουν τη φαρμακευτική αγωγή ως μια θετική εξέλιξη» σημειώνει η Dr Collier.

Εντούτοις η ειδικός επικαλείται τα ευρήματα νέας έρευνας (που έβαλε στο μικροσκόπιο τα αποτελέσματα και τις διαπιστώσεις τουλάχιστον 160 επιστημονικών άρθρων) που δείχνουν ότι οι μη φαρμακευτικές θεραπείες μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικές για την αντιμετώπιση των εκρήξεων θυμού που εμφανίζουν οι ασθενείς αλλά και της σύγχυσης που βιώνουν, με αποτέλεσμα να γίνονται συχνά επιθετικοί.

Αναλυτικότερα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το μασάζ και το άγγιγμα έχουν «θεραπευτικές» ιδιότητες, όπως και η μουσική σε συνδυασμό με μασάζ. Επίσης, αποτελεσματικότερη χαλάρωση φαίνεται να προσφέρουν στους ασθενείς και οι δραστηριότητες στην ύπαιθρο συγκριτικά με την αντιψυχωσική αγωγή.

Τα ευρήματα αυτά έρχονται σε απόλυτη συμφωνία με τις οδηγίες της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, που συνιστά την εφαρμογή μη φαρμακευτικών προσεγγίσεων ως πρώτη «θεραπευτική» επιλογή.

Ειδικότερα, οι επιστήμονες της Εταιρείας προτείνουν τα εξής:

– Κάντε αλλαγές στον χώρο, δημιουργώντας ένα πιο φιλικό για τους ασθενείς περιβάλλον – π.χ. μειώστε τυχόν ενοχλητικούς ήχους ή απομακρύνετε αντικείμενα που μπορεί να τους ενοχλούν.

– Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή τους σε δραστηριότητες που προάγουν τη θετική συμπεριφορά όπως είναι ο περίπατος, το ξεφύλλισμα του άλμπουμ με αναμνηστικές φωτογραφίες, η ζωγραφική ή το χρωμάτισμα εικόνων, η ενασχόληση με το αγαπημένο κατοικίδιο.

Χρήσιμες συμβουλές για τους φροντιστές; Η Dr Stephanie Collier δίνει τις εξής συμβουλές στα άτομα που φροντίζουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα για να μειωθεί η διέγερση και η επιθετικότητα:

– Συνθέστε μια διεπιστημονική ομάδα ειδικών. Ο ψυχίατρος θα εξετάσει προσεκτικά τους κινδύνους και τα οφέλη της φαρμακευτικής αγωγής για τη διαχείριση της συμπεριφοράς, ο γηρίατρος θα εκτιμήσει την ιατρική κατάσταση του ασθενούς, ενώ ένας επαγγελματίας θεραπευτής θα εξετάσει τυχόν τροποποιήσεις στο περιβάλλον και στην καθημερινή ρουτίνα.

– Οργανώστε βόλτες ή εκδρομές για μια αλλαγή σκηνικού. Η σωματική άσκηση προσφέρει σημαντικά οφέλη στη διάθεση, στη μνήμη αλλά και στη μείωση του άγχους.

– Ακόμη και ένα χαλαρωτικό μασάζ θα κάνει τη διαφορά.

– Εντάξτε τη μουσική στην καθημερινή ρουτίνα.

– Ανακαλύψτε τι λειτουργεί δοκιμάζοντας εναλλακτικούς τρόπους χαλάρωσης. Αρωματοθεραπεία, εύκολες δουλειές όπως είναι το δίπλωμα των ρούχων, βούρτσισμα των μαλλιών ή χορός πιθανόν να βοηθήσουν τον ασθενή.

– Εκπαιδεύστε όλους όσοι συμμετέχουν στη φροντίδα του αγαπημένου σας ανθρώπου σχετικά με τις παρεμβάσεις που αποδίδουν.