Θα έχουμε πάντα την Ομόνοια

Συνομήλικη της Αθήνας ως πρωτεύουσας του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Και ένα είδος παλμογράφου των αλλαγών, των εξελίξεων, των μεταμορφώσεων, των μετασχηματισμών όχι μόνο της πόλης αλλά και της χώρας ολόκληρης. Τα σημαντικά και τα ασήμαντα πλην όμως καθοριστικά, τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα, τα φωτεινά και τα ζοφερά, τα στιγμιαία και τα βραδυφλεγή όλα έχουν, με κάποιον τρόπο, περάσει από την Ομόνοια. Μια πλατεία που για άλλο σκοπό σχεδιάσθηκε, άλλο μέλλον της επεφύλασσαν οι Αθηναίοι του περασμένου και του προπερασμένου αιώνα και αλλιώς κατέληξε. Αυτή που όταν προβάλλονται πλάνα της στις ταινίες του παλιού ελληνικού σινεμά, κολλάμε τη μύτη μας στην οθόνη μήπως και ξεκλέψουμε καμιά ανάμνηση – ακόμη και αν δεν είναι δική μας.

Σε αυτήν την περιοχή λοιπόν επρόκειτο, αρχικά, να χτιστούν τα Ανάκτορα. Ομως ο Λουδοβίκος της Βαυαρίας, ο πατέρας του βασιλιά Οθωνα, την απέρριψε ως «τρε μπανάλ» επειδή ήταν πολύ κοντά στην εργατιά του Μεταξουργείου αλλά και στα έλη του Κηφισού. Επίσης, ήταν και γούπατο. Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ο Ερνέστος Τσίλερ αρχίζει να αναμορφώνει την Αθήνα. Ανάμεσα στα πολλά έργα του, τα δύο κορυφαία για εκείνη την εποχή ξενοδοχεία, το «Μπάγκειον» και ο «Μέγας Αλέξανδρος», στην περίμετρο της Ομόνοιας. Αντίστοιχα, στο Σύνταγμα χτίζεται την ίδια περίπου εποχή η «Μεγάλη Βρεταννία». Με αιχμή του δόρατος τον κοσμοπολιτισμό που έφερε, για την Αθήνα εκείνης της εποχής, και μόνο η αναφορά «πολυτελές ξενοδοχείο» οι δύο πλατείες «συναγωνίζονται» ποια θα γίνει τελικά η «αρχόντισσα» την πόλης. Η Ομόνοια χάνει στα σημεία. Για δεύτερη φορά λόγω της γειτνίασής της με τις λαϊκές συνοικίες, τα λαϊκά κέντρα, τα λαϊκά σπίτια. Γίνεται όμως η μεγάλη αγκαλιά για εκείνους τους σαστισμένους επαρχιώτες που φτάνουν φοβισμένοι στην πρωτεύουσα. Εκεί ξεσκάνε, εκεί διασκεδάζουν, εκεί εγκλιματίζονται στα αστικά ήθη. Και ακόμη μέχρι σήμερα στην Ομόνοια πανηγυρίζουμε, στο Σύνταγμα διαμαρτυρόμαστε.