Πλησιάζει νέο κύμα χρέους

Κατά την τελευταία δεκαετία, η παγκόσμια οικονομία γνώρισε μια σταθερή συσσώρευση χρέους, που σήμερα ανέρχεται στο 230% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Τα τελευταία τρία κύματα χρέους προκάλεσαν μαζικά προβλήματα στις οικονομίες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η Παγκόσμια Τράπεζα μας προειδοποίησε ότι ένα τέταρτο κύμα χρέους θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερο από τα τρία πρώτα. Οι αναδυόμενες οικονομίες, οι οποίες συγκέντρωσαν αναλογία χρέους που αναλογεί στο 170% ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες. Οπως και στις προηγούμενες περιπτώσεις, το κύμα του χρέους διευκολύνεται από τα χαμηλά επιτόκια. Υπάρχει πραγματικός λόγος να χτυπήσει συναγερμός μόλις αρχίσουν να αυξάνονται τα επιτόκια.

Μεταξύ των αναδυόμενων οικονομιών, η Ινδία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη. Στη δεκαετία του 1980, η οικονομία της Ινδίας ήταν αρκετά προστατευμένη, επομένως το χρέος είχε τότε ελάχιστο αντίκτυπο. Σήμερα, η οικονομία της Ινδίας αντιμετωπίζει μια από τις βαθύτερες κρίσεις της τα τελευταία 30 χρόνια, με την ανάπτυξη να επιβραδύνεται απότομα, την ανεργία σε υψηλά 45 ετών, με σχεδόν μηδενική αύξηση των εξαγωγών τα τελευταία έξι χρόνια και την κατά κεφαλήν κατανάλωση στον γεωργικό τομέα να μειώνεται τα τελευταία πέντε χρόνια. Προσθέστε σε αυτό ένα βαθιά πολωμένο πολιτικό περιβάλλον και δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η εμπιστοσύνη των επενδυτών μειώνεται ραγδαία.

Ενώ τα πολιτικά προβλήματα της Ινδίας θα χρειαστούν χρόνο για να επιλυθούν, ο προϋπολογισμός – ο οποίος θα υποβληθεί την 1η Φεβρουαρίου – αποτελεί ευκαιρία για προληπτική δράση. Το δημοσιονομικό έλλειμμα πρέπει να ελεγχθεί μεσοπρόθεσμα, αλλά η κυβέρνηση θα ήταν σοφό να υιοθετήσει τώρα μια επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, με τα χρήματα να διοχετεύονται σε υποδομές και επενδύσεις. Η σωστή διαχείριση μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση χωρίς να αυξήσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να ενισχύσει την οικονομία προκειμένου να αντέξει το κύμα του χρέους. Οι ηγέτες της χώρας πρέπει να εκμεταλλευτούν αυτή την ευκαιρία. Η εναλλακτική λύση είναι να περιμένουν να γίνει η πρόσκρουση.

Ο Καουσίκ Μπασού είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, καθηγητής Οικονομικών στο Cornell University και συνεργάτης του Brookings Institution