Μανωλάδες

Δεν ζούμε στα χρόνια του Μπαρμπα-Θωμά, αλλά λίγο μένει να το πιστέψουμε. Ινδοί εργάτες τραυματίστηκαν από ένοπλο μικροϊδιοκτήτη που τους είχε στη δούλεψή του επειδή αιτήθηκαν τα δεδουλευμένα τους. Μάλιστα, το όλο τρομερό πλαισίωσε η ανακοίνωση του Εργατικού Κέντρου Λαυρίου – Ανατολικής Αττικής που αποκαλύπτει πως το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο, αλλά όλη η περιοχή έχει μπόλικους τσιφλικάδες και φαβέλες όπου διαμένουν παράνομα και σε άθλιες συνθήκες εργάτες γης. Σας θυμίζω πως η είδηση παρατίθεται δίπλα σε σελίδες που συχνά δημοσιολόγοι περιγράφουν πως έχουμε μπει στην εποχή της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης και πως επίσης ζούμε στον τελευταίο κύκλο του μεταφορντικού μοντέλου εργασίας.

Βέβαια, από όσο φαίνεται, η τεχνολογική ή υλική εξέλιξη δεν συνάδει πάντα με τα δικαιώματα, τη δημοκρατία, την υπεράσπιση των κεκτημένων. Πιο παλιά είχαμε τα περιστατικά εργοδοτικής τρομοκρατίας στη Μανωλάδα. Πιο πρόσφατα επίσης και είναι συχνές οι καταγγελίες των ντελιβεράδων για απληρωσιές, τρομοκρατία και επισφαλείς συνθήκες για το μεροκάματο του τρόμου πάνω στα παπάκια. Το όλο πλαίσιο δυσχεραίνει ο εφεδρικός στρατός της ανεργίας, οι νέες βάρδιες που στερούνται κουλτούρα διαπραγμάτευσης, οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης (και όχι εργασίας) που γενικεύονται, οι κυβερνήσεις που λογίζουν τα δικαιώματα ως κόστος και τα όποια εργασιακά προνόμια ως πολυτέλεια.

Οι ξένοι εργάτες στην Ελλάδα δεν είναι μια απλή υπόθεση. Συνέβαλαν στην ανοικοδόμηση και στην ανάπτυξη της χώρας, οι Αλβανοί για παράδειγμα στην οικοδομή για όλη τη δεκαετία του ’90. Συμβάλλουν στο τουριστικό οικοδόμημα της χώρας που εκτός από ήλιο, θάλασσα και δωμάτια προϋποθέτει και μπόλικα χέρια και πόδια. Συχνά υποαμειβόμενοι και με δυσκολία να ενταχθούν ακόμη και στα πρωτοβάθμια σωματεία, οι αλλοδαποί εργάτες σκοτώνονται, τραυματίζονται, γερνάνε, κουράζονται, τρομοκρατούνται σε δουλειές, φροντίζουν ηλικιωμένους Ελληνες, τροφοδοτούν τη νέα ηθογραφία της χώρας.

Τι είναι αυτό όμως που παράλληλα έχει μεταβληθεί προς το χειρότερο; Τι απελευθερώνει τα χέρια ενός εργοδότη να πάρει την καραμπίνα; Μια χώρα που εκλιπαρεί για τους πλούσιους ξένους (επενδυτές), την ίδια στιγμή απαξιώνει τους φτωχούς ξένους. Κι αυτό είναι μια ταξική παντελώς αντίληψη και στάση, σε μια εποχή που έχουν αναπτυχθεί τόσο πολύ η Τεχνολογία και τα εργασιακά μέσα και που θα μπορούσαν όλοι να έχουν μέρος του παραγόμενου πλούτου – που στην τελική είναι το προϊόν και της εργασίας ως μεταβλητής. Κι όμως, σκηνές από φεουδαρχικές κοινωνίες. Από τον καπιταλισμό του Ντίκενς, από τα χρόνια που ο κόσμος δεν είχε συνείδηση (ή είχε ψευδή συνείδηση) πως του κάνουν τη χάρη αν έχει ένα μεροκάματο, είναι ξανά εδώ ζωντανές και φρικιαστικές.

Το Κοινωνικό Συμβόλαιο συγκροτήθηκε και ως συλλογική βούληση για τη συνοχή των κοινωνιών. Τα εργασιακά δικαιώματα που έχουν θεσπιστεί (για Ελληνες και ξένους) είναι ένα μόνον μέρος από το αντίδωρο για την εκμετάλλευση και ένα μόνον μικρό δίχτυ για την κανονικότητα (που πολλοί ευαγγελίζονται, αλλά την έχουν στο μυαλό τους ως επιχειρηματική ειρήνη). Σήμερα, όσο ποτέ, ο κόσμος της εργασίας πρέπει πιο προωθημένα να προστατευθεί. Μαζί του και οι πιο ευάλωτοι και αδύναμοι εργαζόμενοι, οι αλλοδαποί που μοχθούν στην ελληνική γη. Και οι οικογένειές τους, που μελλοντικά θα είναι πολίτες της χώρας.