Η προβλέψιμη επιδείνωση της διεθνούς θέσης της χώρας

Εξι μήνες μετά την αλλαγή κυβέρνησης, η διεθνής θέση της χώρας έχει επιδεινωθεί. Είναι το αποτέλεσμα σειράς από ήττες που έχει ήδη προλάβει να καταγράψει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Στη λιβυκή κρίση, την επίσκεψη του Πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον, αλλά και εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε σχέση με την εφαρμογή και την επέκταση των κυρώσεων κατά της Τουρκίας.

Η αδράνεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης ως συλλογικής οντότητας και τα ειδικότερα συμφέροντα του προέδρου των ΗΠΑ και της Γερμανίας με την Τουρκία συμβάλλουν στη διαμόρφωση νέων συσχετισμών στην ευρύτερη περιοχή προς όφελος της γείτονος. Με το παράνομο μνημόνιο συνεννόησης με τη Λιβύη και τις παράνομες γεωτρήσεις εντός της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Τουρκία διαμορφώνει νέα τετελεσμένα χωρίς κόστος σε όλο το εύρος της Ανατολικής Μεσογείου.

Δεν είναι η Τουρκία «πιο απομονωμένη από ποτέ», όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση. Είναι η Ελλάδα απομονωμένη όσο ποτέ τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Και αυτό διότι, με την κεκτημένη ταχύτητα της δημαγωγικής και ανεύθυνης αντιπολίτευσης, η σημερινή κυβέρνηση εξανέμισε το πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο από την επιτυχή έξοδο της χώρας από τα Μνημόνια και τη Συμφωνία των Πρεσπών που είχε κληρονομήσει από την κυβέρνηση Τσίπρα. Μετέτρεψε την Ελλάδα από ισότιμο σε προβλέψιμο εταίρο και αντιστρέφει την αναβάθμιση της διεθνούς θέσης της την προηγούμενη τετραετία.

Προβλέψιμη είναι και η ετεροβαρής κατάληξη της νέας αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας – ΗΠΑ, χωρίς σοβαρά και χειροπιαστά ανταλλάγματα. Η κυβέρνηση διαμόρφωσε και φέρνει προς ψήφιση στη Βουλή μια διμερή συμφωνία με μονομερή άμεσα οφέλη. Ζητά την έγκριση μιας ακόμα αποτυχίας της.

Και, ελλείψει ουσιαστικών ανταλλαγμάτων, υπερβάλλει με την επιστολή Πομπέο. Ο υπουργός Εξωτερικών προέβη στον παραλληλισμό της με την επιστολή Κίσινγκερ προς Μπίτσιο τον Απρίλιο του 1976. Εφόσον το έπραξε, προφανώς δεν του διαφεύγει ότι η επιστολή εκείνη, «η ισχυρότερη διατύπωση εγγύησης από της πλευράς των Ηνωμένων Πολιτειών για την ασφάλεια της χώρας», όπως ο ίδιος είπε στη Βουλή, δεν είχε αποτρέψει, τρεις μήνες αργότερα, την έξοδο του ερευνητικού σκάφους «Χόρα» στο Αιγαίο και την παραβίαση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, δύο φορές βορειοανατολικά της Λέσβου, φέρνοντας τις δύο χώρες στο χείλος του πολέμου.

Συνεπώς, μόνο για μια κυβέρνηση με χαμηλό πήχη προσδοκιών και στόχων θα μπορούσε να ήταν «στόχος και ευχή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής» η επανάληψη μιας τέτοιας επιστολής. «Στόχος και ευχή» δεν μπορεί παρά να είναι μια επιστολή ανάλογη εκείνης του Τζόνσον προς τον Ινονού, τον Ιούνιο του 1964, η οποία, πράγματι, είχε αποτρέψει τα τότε αποβατικά σχέδια της Τουρκίας στην Κύπρο.

Ψηφίζοντας όμως τη νέα αμυντική συμφωνία, στερούμαστε τη δυνατότητα να διεκδικήσουμε ανάλογης αποτελεσματικότητας παρέμβαση. Προς τι λοιπόν η βιασύνη που μόνον τις ΗΠΑ διευκολύνει;

Η κυβέρνηση οφείλει να αναζητήσει την εθνική συνεννόηση και συναίνεση με κάθε πρόσφορο θεσμικό τρόπο, συγκλίνοντας εκείνη με την αντιπολίτευση και όχι εμμένοντας σε μια πρόχειρη και ατελέσφορη εξωτερική πολιτική. Αυτό δεν είναι μόνον ευθύνη της, αλλά και υποχρέωσή της, συνεκτιμώντας τη σοβαρότητα των γεγονότων.

Ο Παναγιώτης Παυλόπουλος είναι τέως γενικός γραμματέας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο υπουργείο Εξωτερικών