Πώς λέμε σωστότερα τον ιό

Αν θέλαμε να ονομάσουμε τον κινεζικό ιό με μια ονομασία που υπαγορεύουν οι κανόνες της ελληνικής γλώσσας, τότε θα έπρεπε να τον αποκαλούμε κορων-ιός. Συγκεκριμένα: Οι σύνθετες λέξεις της Ελληνικής, με β΄ συνθετικό που αρχίζει από φωνήεν, σχηματίζονται απευθείας χωρίς να χρειάζονται «συνδετικό φωνήεν» -ο-:

πέντ-αθλο, μεγαλ-έμπορος, αχυρ-άνθρωπος.

Αρα και κορων-ιός, εάν το προφέραμε κανονικά: κο-ρω-νι-ός (με 4 συλλαβές). Πρόβλημα: αν γραφεί έτσι, μπορεί να προφέρεται όπως τα πα-λιός, Ρω-μιός με συνίζηση (συμπροφορά) της ληκτικής συλλαβής, ήτοι κο-ρω-νιός (με 3 συλλαβές). Δηλαδή να παρασυνδέεται με την Κορώνη, όχι με τον ιό!

Ως εκ τούτου, για λόγους «προφύλαξης» – όπως λέμε στη γλωσσολογία – είναι προτιμότερο να σχηματισθεί η λέξη με το συνδετικό φωνήεν -ο-, κορων-ο-ϊός που έχουν τα περισσότερα σύνθετα, όταν το β΄ συνθετικό αρχίζει από σύμφωνο:

παιδ-ό-τοπος, καρδι-ο-γράφος, ειρην-ο-ποιός, πρωτ-ο-πόρος.

Αρα δεν δικαιολογείται τύπος κορωναϊός, που μιμείται απλώς το διαφορετικού σχηματισμού ξενικό corona-virus, παραβιάζοντας τον βασικό κανόνα συνθέτων της Ελληνικής.

Επίσης, επειδή η λ. κορώνα είναι αντιδάνειο [αρχ. κορώνη (ήδη ομηρικό) «κουρούνα – κυρτό ή καμπύλο αντικείμενο» > λατ. corona «στεφάνη» > ιταλ. corona «στεφάνη – στέμμα» > μεσαιων. κορώνα] είναι προτιμότερη η γραφή κορώνα (με -ω-), η οποία υπενθυμίζει την ετυμολογική της αρχή, αντί της συνήθους γραφής κορόνα.