Οι αγορές ψήφισαν μείωση πλεονασμάτων

Στις 4 Νοεμβρίου 2008, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα στη νικητήρια ομιλία του στο Σικάγο είχε δώσει το σύνθημα «Ναι, μπορούμε». Αυτές ακριβώς τις λέξεις χρησιμοποίησε χθες στις δηλώσεις του στους Financial Times ο επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ Δημήτρης Τσάκωνας για να περιγράψει το αποτέλεσμα της έκδοσης 15ετών ομολόγων από το ελληνικό Δημόσιο. Η έκδοση αυτή, είπε, προσφέρει το μήνυμα στις αγορές «Ναι, μπορούμε».

Πράγματι το ελληνικό Δημόσιο πέτυχε χθες αυτό που λίγους μήνες νωρίτερα φάνταζε ακατόρθωτο. Κατέρριψε με όρους αγοράς τις ανησυχίες βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους μετά το 2032, όταν εκπνέει η ισχύς των μεσοπρόθεσμων μέτρων του Eurogroup, και κατάφερε να προσελκύσει τεράστιο ενδιαφέρον από την επενδυτική κοινότητα. Ζήτησε το ελληνικό Δημόσιο 2,5 δισ. ευρώ έως το 2035 και οι επενδυτές έκαναν προσφορές συνολικού ύψους 18,8 δισ. ευρώ.

Το κόστος συνιστά μια άλλη ιστορία επιτυχίας. Το κουπόνι των νέων ομολόγων διαμορφώθηκε στο 1,875% με την απόδοση στο 1,911%, όταν η τελευταία έξοδος στις αγορές με δεκαπενταετία το 2009 είχε κουπόνι 5,3%. Τότε η οικονομία βάδιζε ολοταχώς στην καταστροφή, σήμερα φαίνεται να έχει κλείσει το κεφάλαιο της κρίσης.

Ο Χρήστος Σταϊκούρας χθες δήλωσε πως «η μεγάλη διάρκεια του ομολόγου, η υψηλή ζήτηση, το χαμηλό κόστος δανεισμού και η εξαιρετική ποιότητα της έκδοσης βελτιώνουν την εκδοτική καμπύλη του χρέους, χτίζουν μακροπρόθεσμο επενδυτικό προφίλ – πέραν της περιόδου που εκπνέουν τα μέτρα διευθέτησης που συμφωνήθηκαν με τους δανειστές – και ενισχύουν τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους».

Πράγματι, όλα τα παραπάνω ισχύουν. Τα αποτελέσματα της έκδοσης όμως ενισχύουν και τα επιχειρήματα της ελληνικής κυβέρνησης στη μάχη των χαμηλότερων πρωτογενών πλεονασμάτων.

Ο Πρωθυπουργός σήμερα στο Παρίσι συναντάται με τον γάλλο πρόεδρο Μακρόν ενώ ο υπουργός Οικονομικών έχει συνάντηση με τον γάλλο ομόλογό του Μπρουνό Λεμέρ. Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει συμμαχίες γνωρίζοντας πως μόνο τα τεχνικά επιχειρήματα δεν φτάνουν για να κερδίσει το στοίχημα μείωσης των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων από το 3,5% του ΑΕΠ στο 2% – 2,5% από το 2021. Τα αγκάθια από την πλευρά της Γερμανίας είναι ήδη ορατά και με δεδομένο ότι το Eurogroup θα πρέπει ομόφωνα να εγκρίνει αλλαγή των συμφωνημένων στόχων για τα πλεονάσματα, ένα γερμανικό nein αρκεί για να μεταθέσει για αργότερα τη συζήτηση και πολύ περισσότερο τις αποφάσεις.

Τα τεχνικά επιχειρήματα όμως είναι ισχυρά. Με κόστος οριακά χαμηλότερο από το 1,9% για δεκαπέντε χρόνια, οι παραδοχές του ESM για μέσο κόστος δανεισμού του Δημοσίου στο 4,5%, στην πενταετία καθίστανται άκυρες. Αργά ή γρήγορα ο ESM με τη νέα ανάλυση βιωσιμότητας χρέους δεν μπορεί παρά να προασπίσει την αξιοπιστία του. Η απόδοση των πενταετών ομολόγων χθες ήταν λίγο ψηλότερη από 0,3%!

Πίεση ασκείται και στους οίκους αξιολόγησης, οι οποίοι συνεχίζουν να βαθμολογούν με 3 και 4 βαθμίδες χαμηλότερα από το investment grade την πιστοληπτική ικανότητα του ελληνικού Δημοσίου. Η πρόσφατη απόφαση της Fitch να αναβαθμίσει το ελληνικό αξιόχρεο στο ΒΒ (δύο σκαλοπάτια χαμηλότερα από την επενδυτική βαθμίδα) θεωρείται από αναλυτές πως έχει ανοίξει τον δρόμο για ανάλογες κινήσεις από Standard and Poor’s, DBRS (τρία σκαλοπάτια χαμηλότερα) και Moody’s (τέσσερα σκαλοπάτια).

«Θαύματα» στην οικονομία δεν συμβαίνουν. Υπ’ αυτό το πρίσμα, οι χθεσινές δηλώσεις του επικεφαλής κρατικών αξιολογήσεων Δυτικής Ευρώπης του οίκου Fitch Μικέλ Ναπολιτάνο αναφορικά με τους λόγους που πυροδότησαν την αναβάθμιση έχουν την αξία τους. Στην πρώτη γραμμή έβαλε την πολιτική σταθερότητα μετά τις εκλογές, σε αντιδιαστολή με την πολιτική αστάθεια που είχε στιγματίσει τη χώρα τα προηγούμενα χρόνια υπογραμμίζοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης και την αλλαγή του μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής.