Η Κίνα δείχνει να πήρε το μάθημά της

Μια νέα ασθένεια κάνει την εμφάνισή της στη διάρκεια του κινεζικού χειμώνα – επαναλαμβάνεται άραγε η ιστορία; Στα τέλη του 2002 ξέσπασε στη νότια κινεζική επαρχία Γκουαντόν το Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο (SARS). Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, ένας άλλος νέος ιός ενέσκηψε περίπου την ίδια εποχή του έτους, αυτή τη φορά στην κεντρική κινεζική πόλη Ουχάν.

Παρότι οι δύο ασθένειες είναι παρόμοιες – τόσο το SARS όσο και ο νέος ιός της Ουχάν ανήκουν στην ίδια οικογένεια κοροναϊών και επιτίθενται αμφότερα στους πνεύμονες -, υπάρχει σημαντική διαφορά στον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε η Κίνα.

To 2002, η Κίνα περιήλθε σε κατάσταση άρνησης και απέκρυψε την ύπαρξη του SARS όχι μόνο από τον έξω κόσμο, αλλά και από τον ίδιο τον λαό της. Απαγορεύτηκε στις εφημερίδες να γράφουν για την ασθένεια, με εξαίρεση τις εκάστοτε ανακοινώσεις από κυβερνητικούς αξιωματούχους που διαβεβαίωναν το κοινό ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος ανησυχίας.

Τόσο μεγάλη ήταν η εμμονή με την αποσιώπηση «αρνητικών ειδήσεων» που όταν ένας άρρωστος ταξιδιώτης από την Γκουαντόν έφτασε στο Πεκίνο οι εκεί γιατροί δεν είχαν ιδέα για το τι ήταν αυτή η ασθένεια και της επέτρεψαν έτσι να εξαπλωθεί στην πόλη.

Οι κάτοικοι της Γκουαντόν, ωστόσο, γνώριζαν ότι συνέβαινε κάτι τρομακτικό. Νοσοκόμοι, γιατροί και λοιποί εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας έλεγαν στους φίλους και τους συγγενείς τους πως δεν είχαν ξαναδεί ποτέ μια ασθένεια που να επιτίθεται τόσο άγρια και να εξαπλώνεται τόσο γρήγορα. Ο στόχος της περιφερειακής κυβέρνησης ήταν απλός: να εμποδίσει τον πανικό μεταξύ των ντόπιων και να διασφαλίσει ότι τίποτα δεν θα τρόμαζε τόσο τους ξένους επενδυτές και τις επιχειρήσεις ώστε να αποχωρήσουν. Η Γκουαντόν είχε θέσει ως στόχο μια αύξηση του ΑΕΠ της τάξης του 12,2% και δεν επρόκειτο να επιτρέψει σε καμία ασθένεια να σταματήσει την προέλαση της οικονομίας.

Το κόστος της κινεζικής συγκάλυψης ήταν τεράστιο, τόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο και από πλευράς παγκόσμιου κύρους. Αν είχε προειδοποιήσει η Κίνα τον κόσμο για αυτή τη νέα ασθένεια και είχε μοιραστεί τις σημαντικές γνώσεις που είχαν ήδη αποκτήσει οι γιατροί της όσον αφορά τα συμπτώματα και την αντιμετώπισή της, οι άλλες χώρες θα είχαν προετοιμαστεί και θα είχαν χαθεί πολύ λιγότερες ζωές.

Οι συνέπειες που είχε ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίστηκε η Κίνα το SARS επέβαλαν τη μετακίνηση προς μια μεγαλύτερη διαφάνεια που έχει καταστεί εμφανής σε άλλα ξεσπάσματα ασθενειών. Στην περίπτωση της γρίπης της Ουχάν, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθώς και το κοινό ενημερώθηκαν για τη νέα ασθένεια στις 31 Δεκεμβρίου.

Μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου, ο ιός είχε ήδη ταυτοποιηθεί ως κοροναϊός από τους κινέζους επιστήμονες και η γενετική αλληλουχία του είχε κοινοποιηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Και οι δύο αυτές κινήσεις ήταν απαραίτητες για μια αποτελεσματική παγκόσμια απάντηση στην ασθένεια. Οι υπόλοιπες χώρες ήταν ενήμερες για αυτήν προτού τη φέρουν στις ακτές τους οι πρώτοι ταξιδιώτες.

H Κίνα μοιάζει αποφασισμένη να φροντίσει ώστε να μην υποστεί η εικόνα της το πλήγμα που υπέστη μετά το SARS και η άνευ προηγουμένου απομόνωση περισσότερων από 20 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ουχάν και τέσσερις ακόμα γειτονικές πόλεις αποδεικνύει ότι είναι αποφασισμένη να συνθλίψει αυτή την ασθένεια τόσο σθεναρά όσο συνθλίβει και την πολιτική διαφωνία.