Η στρατηγική Τραμπ στο Ιράν

Η μονομερής προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στο εμπόριο και στους ξένους αντιπάλους, όπως το Ιράν, θυμίζει τη στρατηγική της κυβέρνησης Ρίγκαν κατά της Σοβιετικής Ενωσης. Η θεωρία των παιγνίων και η Ιστορία δείχνουν ότι η επιθετική «μη συνεργασία» μπορεί να είναι αποτελεσματική, αλλά μόνο αν χρησιμοποιηθεί προσεκτικά.

Το στρίμωγμα ενός αντιπάλου σε μια γωνία με την ελπίδα ότι θα κάνει το λάθος είναι μια παλιά στρατηγική. Και όπως με κάθε στρατηγική, συνοδεύεται με δυνητικό κόστος και κινδύνους. Στην περίπτωση του Ρίγκαν, η διοίκησή του έπρεπε να αναλάβει το οικονομικό και πολιτικό κόστος δημιουργίας μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων, καθώς και τον κίνδυνο σοβαρής στρατιωτικής αντιπαράθεσης με τους Σοβιετικούς.

Στην περίπτωση της συμφωνίας για το εμπόριο στην Αμερική (NAFTA), η κυβέρνηση Τραμπ διακινδύνευσε ότι θα υπάρξουν αντίποινα από τον Καναδά και το Μεξικό με αποτέλεσμα να εφαρμοστούν επιθετικές πολιτικές από όλους.

Στην περίπτωση του Ιράν, η πρόσφατη επιθετική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ φαίνεται να ακολουθεί το ίδιο σενάριο. Το πρότυπο είναι σαφές: Ο Τραμπ κάνει ένα αιφνιδιαστικό βήμα το οποίο οι προκάτοχοί του θα μπορούσαν να έχουν εξετάσει, αλλά ποτέ δεν εφάρμοσαν. Και κάνει την κίνηση αυτή χωρίς εκτεταμένες εσωτερικές και εξωτερικές διαβουλεύσεις.

Η υπερβολική εξάρτηση από την επιθετική μονομερή προσέγγιση κινδυνεύει να καταργήσει µια διεθνή αρχιτεκτονική πολιτικής που εξυπηρετούσε καλά τα συμφέροντα των ΗΠΑ έως τώρα. Επιπλέον, οι ενέργειες του Τραμπ θα μπορούσαν να αναγκάσουν τις τρίτες χώρες να κάνουν επιλογές που αντιβαίνουν στα συμφέροντα των ΗΠΑ. Για παράδειγμα, υπάρχει προθυμία κάποιων χωρών να εμβαθύνουν τις οικονομικές τους σχέσεις με την Κίνα, παρά τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ. Τελικά, η επιθετική μονομερής προσέγγιση δεν είναι μια προσέγγιση που μπορεί να εφαρμοστεί ως γενικός κανόνας. Θα πρέπει να χρησιμοποιείται με εξαιρετικά επιλεκτικό τρόπο και μόνο ύστερα από προσεκτική αξιολόγηση του κόστους και των οφελών. Μπορεί να βοηθήσει να επιτευχθούν κέρδη αλλά θα υπάρξουν και ζημιές. Εάν όμως γίνει κατάχρηση, θα μπορούσαν να ακολουθήσουν σημαντικές απρόβλεπτες συνέπειες που συνεπάγονται όλο και μεγαλύτερο κόστος με την πάροδο του χρόνου.

Ο Μοχάμεντ ελ Εριάν είναι επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος στην Allianz, τη μητρική της PIMCO, όπου διετέλεσε ως διευθύνων σύμβουλος και επικεφαλής επενδύσεων. Ηταν πρόεδρος του Global Development Council του προέδρου των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα