Σάλος για τη βία της αστυνομίας

Το πιο πρόσφατο σοκαριστικό βίντεο απεικονίζει έναν γάλλο αστυνομικό να χτυπάει έναν διαδηλωτή με ματωμένο πρόσωπο ενόσω αυτός κείτεται στο έδαφος, ακίνητος. Γυρίστηκε το Σάββατο, από κάποιον άλλον διαδηλωτή, κοντά στην Gare de l’Est στο Παρίσι και πυροδότησε την έναρξη μιας ακόμη έρευνας από τη Γενική Επιθεώρηση της Εθνικής Αστυνομίας (IGPN), την επονομαζόμενη «αστυνομία της αστυνομίας». «Αν υπήρξε λάθος, θα υπάρξουν κυρώσεις» διαβεβαίωσε ο υπουργός Εσωτερικών, Κριστόφ Καστανέρ, υπενθυμίζοντας στους αστυνομικούς το καθήκον τους για «αναλογικότητα» καθώς γινόταν γνωστό πως τρεις αστυνομικοί, ανάμεσά τους και εκείνος που εικονίζεται στο βίντεο να βιαιοπραγεί, υπέβαλαν με τη σειρά τους καταγγελία για βιαιοπραγία σε βάρος του τραυματισμένου διαδηλωτή, του 20χρονου «Κλεμάν Φ.».

Λίγες ημέρες νωρίτερα, σε ένα άλλο βιντεάκι που γυρίστηκε στην Τουλούζη και το οποίο είδαν μέσα σε λίγες ώρες χάρη στα σόσιαλ μίντια 3,5 εκατομμύρια άνθρωποι, ένας άλλος γάλλος αστυνομικός εμφανιζόταν να βάζει τρικλοποδιά σε μια διαδηλώτρια. «Δεν βάζουμε τρικλοποδιά στη δεοντολογία, έτσι εξευτελίζουμε την αστυνομία» είχε δηλώσει τότε ο Καστανέρ υπενθυμίζοντας στους αστυνομικούς το καθήκον τους για «υποδειγματική συμπεριφορά». Για «συμπεριφορές που δεν είναι αποδεκτές» είχε κάνει από την πλευρά του λόγο ο Εμανουέλ Μακρόν, ζητώντας από την κυβέρνηση «σαφείς προτάσεις για τη βελτίωση της δεοντολογίας» των δυνάμεων της τάξης.

Δεκατέσσερις μήνες μετά τις πρώτες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας των «κίτρινων γιλέκων», κι ενώ συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις λόγω της προτεινόμενης συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, η Γαλλία, και δη η γαλλική κυβέρνηση, υποχρεώνεται από την πληθώρα αντίστοιχων βίντεο που έχουν κυκλοφορήσει στα σόσιαλ μίντια να κοιτάξει κατάματα το πρόβλημα της αστυνομικής βίας. «Βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής» λέει στην ανταποκρίτρια της ιταλικής «La Repubblica» ο Νταβίντ Ντιφρέν, ένας 51χρονος δημοσιογράφος και ντοκιμαντερίστας που αποφάσισε, τον Νοέμβριο του 2018, όταν ξέσπασε η κρίση των «κίτρινων γιλέκων», να συγκεντρώσει τις διαμαρτυρίες των θυμάτων, επισυνάπτοντας συχνά ματωμένα βίντεο και φωτογραφίες. Εκτοτε, συνολικά 870 καταγγελίες έχουν καταγραφεί στον ιστότοπο «Allo, place Beauvau?» – η διεύθυνση του υπουργείου Εσωτερικών. Ενα «κίτρινο γιλέκο» δέχεται χτύπημα από ρόπαλο καθώς αποχωρεί. Ενα χαστούκι και μια κλωτσιά σε βάρος διαδηλωτή. Μια γροθιά σε διαδηλωτή. Κάθε εικόνα συνοδεύεται από μια λεζάντα: «Γυναίκα τραυματίστηκε στο κεφάλι». «Κομμένο χέρι». «Βγαλμένο μάτι».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το υπουργείο Εσωτερικών, συνολικά 336 έρευνες για αστυνομική βία διεξάγονται επί του παρόντος είτε από την «αστυνομία της αστυνομίας» είτε από την αντίστοιχη Γενική Επιθεώρηση της Χωροφυλακής. Από όταν ξεκίνησε ωστόσο η νέα αυτή σεζόν των διαδηλώσεων και των διαμαρτυριών, μόλις δύο αστυνομικοί έχουν καταδικαστεί: ο πρώτος, ένας άνδρας των ΜΑΤ που βιντεοσκοπήθηκε την Πρωτομαγιά να ρίχνει πέτρα βγαλμένη από το πλακόστρωτο εναντίον των διαδηλωτών, καταδικάστηκε σε δύο μήνες φυλάκιση με αναστολή, ενώ ο δεύτερος, που είχε βιντεοσκοπηθεί να χαστουκίζει έναν διαδηλωτή την ίδια ημέρα, καταδικάστηκε σε τέσσερις μήνες φυλάκιση με αναστολή. Στη διάρκεια της ίδιας περιόδου, έχουν εκδοθεί συνολικά 3.200 καταδικαστικές αποφάσεις σε βάρος διαδηλωτών, οι 1.200 από τις οποίες αφορούσαν ποινές φυλάκισης με αναστολή και οι 400 ποινές φυλάκισης χωρίς αναστολή.

«Ενα διαζύγιο βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα στους πολίτες και την αστυνομία και αυτό πρέπει να μας θορυβεί όλους» προειδοποιεί ο Νταβίντ Ντιφρέν. Η αστυνομική βία, βέβαια, αναγνωρίζει ο ίδιος, δεν είναι κάτι καινούργιο. Για καιρό, ωστόσο, ήταν συγκεντρωμένη στα «μπανλιέ», τα υποβαθμισμένα προάστια – τον φαύλο κύκλο αυτής της βίας καταγράφει με μοναδικό τρόπο η ταινία «Οι Αθλιοι» του γάλλου σκηνοθέτη Λαντζ Λι, υποψήφια φέτος για Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας. «Δεν ξέρω» σχολιάζει ο δημοσιογράφος «αν ο Μακρόν απλώς συνόδευσε αυτή την εξέλιξη της αστυνομίας ή την επιδίωξε».