Ο θάνατος του «Δουβλίνου» και το νέο τριπλό στοίχημα

«Augustus mortuus est, habemus novum Augustum» – «Ο Αύγουστος πέθανε, έχουμε έναν νέο Αύγουστο!». Είναι η φράση των πραιτοριανών της αρχαίας Ρώμης από την οποία προήλθε το γνωστό ως τις μέρες μας «Ο βασιλιάς πέθανε, ζήτω ο βασιλιάς». Στην περίπτωση του κανονισμού του Δουβλίνου (για το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου) πάντως δεν ισχύει. «Η συμφωνία του Δουβλίνου πέθανε οριστικά», όπως είπε χθες κατά την πρώτη εμφάνισή του ενώπιον της Ελληνικής Βουλής ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν και έλληνας επίτροπος Μαργαρίτης Σχοινάς αποτυπώνοντας την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί όσον αφορά τη μείζονα προτεραιότητα αντιμετώπισης εκ μέρους της ΕΕ του προσφυγικού και μεταναστευτικού προβλήματος. Ο ίδιος δεν δίστασε να παραδεχθεί ότι οι ευρωπαϊκές πολιτικές στο επίπεδο της αλληλεγγύης απέτυχαν, κάτι που δεν έμεινε ασχολίαστο από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη – «χαίρομαι που ο ευρωπαίος αντιπρόεδρος της Επιτροπής και Ελληνας αναγνώρισε με θάρρος ότι η Ευρώπη δεν έκανε αρκετά στο μέτωπο της αλληλεγγύης» είπε στην τηλεοπτική του συνέντευξη (στον Alpha).

Η προτροπή του έμπειρου στα ευρωπαϊκά αξιωματούχου ήταν σαφής και δεν αφορούσε φυσικά μόνον το ακροατήριό του στη χθεσινή συνεδρίαση των Επιτροπών Εθνικής Αμυνας – Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής: «Δεν υπάρχει περιθώριο για νέα αποτυχία» τόνισε σχετικά με το νέο ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο που θα παρουσιαστεί το πρώτο τρίμηνο του 2020 και θα αντικαταστήσει τη συμφωνία του Δουβλίνου. Η ενημέρωση των ελλήνων βουλευτών από τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν αρμόδιο για την Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής συνέπεσε με την επανίδρυση του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, η οποία προφανώς και σηματοδοτεί την ανησυχία που υπάρχει στην κυβέρνηση για τη δραματική κατάσταση που επικρατεί και κυρίως για όσα έπονται – ειδικά όταν υποχωρήσει ο χειμώνας – με δεδομένη μάλιστα την εκτός ελέγχου στάση του Ερντογάν. Με διπλωματική γλώσσα ο Σχοινάς περιορίστηκε να σημειώσει ότι η επίσκεψή του στην Αγκυρα τον περασμένο Δεκέμβριο και η συνάντησή του με τον τούρκο πρόεδρο επιβεβαίωσαν πως ακόμη και στο σημερινό δύσκολο πλαίσιο των ευρωτουρκικών σχέσεων η μετανάστευση παραμένει ένα ζήτημα στο οποίο «και οι δύο πλευρές συνειδητοποιούν ότι πρέπει και είναι δυνατόν να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε εποικοδομητικά».

Σχέδιο Β’. Ταυτόχρονα, πάντως, δεν παρέλειψε να πει ότι πρέπει να υπάρχει ένα σχέδιο Β’ λόγω των γεγονότων στο Ιράν και στη Λιβύη, ένα σχέδιο πυρόσβεσης, ώστε να μην υπάρξουν εκ νέου καταστάσεις όπως εκείνες το 2015. Σε κάθε περίπτωση, το «μήνυμα» που εξέπεμψε με αφορμή ερωτήσεις βουλευτών ήταν ξεκάθαρο: «Το να θέλουμε να ζούμε σε μια Ευρώπη με μηδενική μετανάστευση είναι σαν να θέλουμε να ζούμε σε μια πραγματικότητα με μηδενική βαρύτητα» υπογράμμισε. Στο πλαίσιο αυτής της πραγματικότητας άλλωστε συνέρχεται η Σύνοδος Κορυφής στις 25-26 Μαρτίου όπου θα παρουσιαστεί η νέα συμφωνία της ΕΕ για το Μεταναστευτικό και το άσυλο. «Δεν πρέπει να μιλάμε καν για Δουβλίνο, αλλά για νέο ολοκληρωμένο πλαίσιο ασύλου. Αν έχουμε μια Συμφωνία μπορούμε να τη λέμε Συμφωνία Λέσβου ή Λαμπεντούζα» είπε χαρακτηριστικά.

Το νέο πλαίσιο. Ως το τέλος του χρόνου θα έχει διαμορφωθεί και ενεργοποιηθεί το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα κινείται σε τρεις άξονες, όπως τους παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν: Ολιστική αντιμετώπιση του ζητήματος ξεκινώντας από τις χώρες προέλευσης και διακίνησης, εξασφάλιση κοινής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, κάτι που περνά από τη φύλαξή τους (η νέα Frontex θα λέγεται Ευρωπαϊκή Ακτοφυλακή και Συνοριοφυλακή, θα διαθέτει ίδια μέσα, μόνιμο προσωπικό που θα φτάνει τα 10.000 άτομα και θα εκπαιδεύεται όχι κάπου στην Κεντρική Ευρώπη, αλλά στις συνοριακές περιοχές της ΕΕ) και, τέλος, πρόγραμμα επιστροφών (η ΕΕ πρέπει να προσφέρει την προστασία της, αλλά όσοι δεν τυγχάνουν ευρωπαϊκού ασύλου πρέπει να επιστρέφουν στις χώρες, ξεκαθάρισε ο Σχοινάς). Οσον αφορά το νέο πλαίσιο αλληλεγγύης ξεκαθάρισε ότι σε αυτό θα συμμετάσχουν υποχρεωτικά όλες οι χώρες, αλλά ο τρόπος συνεισφοράς τους θα διαφέρει. «Η ιδέα μας είναι να χτίσουμε ένα σύστημα καλαθιών αλληλεγγύης. Η συνεισφορά να είναι υποχρεωτική για όλους, η φύση όμως μπορεί να είναι διαφορετική. Ενα πρώτο καλάθι επιμερισμού βαρών πρέπει να έχει κρίσιμη μάζα συμμετοχής. Σε άλλα καλάθια συνεισφορές σε είδος, προσωπικό, μέσα και σε άλλα ρόλους. Αλλά κανένας δεν θα βγαίνει εκτός» ανέφερε χαρακτηριστικά.