Εμβρυα

Είμαι «παιδί» της δεκαετίας του 1980. Τότε έζησα τη νιότη μου, έκανα τις υπερβάσεις μου, ενίοτε πλήρωσα και το τίμημά τους. Μια εποχή που η Ελλάδα έκανε τη μεγάλη της έξοδο από τη βαλκανική της εσωστρέφεια. Η αίσθηση της αυτοδιάθεσης, της ελευθερίας του λόγου και της επιλογής, η ανατροπή των παραδοσιακών ρόλων στην οικογένεια, την εργασία, την κοινωνία ξεκινούσαν από τον έρωτα και έφταναν στην Τέχνη και την αισθητική. Βεβαίως συνετέλεσε σε αυτό και η έλευση του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία που έβαλε και με τη βούλα του νόμου τέλος σε αναχρονισμούς που σέρναμε από περασμένες δεκαετίες, με τη νομιμοποίηση π.χ. των αμβλώσεων.

Πρόσφατα έμαθα ότι αυτό συνέβη, επισήμως, το 1986. Προφανώς οι φίλες μου κι εγώ κάναμε αμβλώσεις όταν ακόμη ήταν παράνομες. Το ξέραμε; Δεν το ξέραμε; Δεν θυμάμαι. Σίγουρα πάντως δεν τις κάναμε σε ύποπτα, ανεπίσημα ιατρεία. Σε νοσοκομεία πηγαίναμε, ενοχές δεν είχαμε και το «Γράμμα σε ένα παιδί που δεν γεννήθηκε ποτέ» της Φαλάτσι μάς παραφαινόταν διδακτικό. Εντάξει, ζούσα την Αθήνα, σε ένα κοινωνικό περιβάλλον απολύτως υποστηρικτικό και πιο προοδευτικό από τον μέσο όρο, αλλά δεν ήμουν και η κραυγαλέα εξαίρεση. Πολλές φίλες μου, σε λιγότερο υποστηρικτικά περιβάλλοντα, είχαν κάνει πολύ περισσότερες από τις τρεις δικές μου αμβλώσεις. Βεβαίως, θα ήταν καλύτερα να τις είχαμε αποφύγει. Να παίρναμε προφυλάξεις. Αλλά νέοι ήμασταν, ξεχνιόμασταν – σε μια εποχή που δεν υπήρχε AIDS. Πάντως το θέμα εθεωρείτο λυμένο.

Πώς προέκυψε τριανταπέντε χρόνια μετά; Γιατί οι επίμαχες διαφημίσεις και τα πρωτοσέλιδα τώρα και όχι στην προηγούμενη ή την προπροηγούμενη δεκαετία; Διότι τώρα είναι εύφορο το έδαφος, στην εποχή του νεοσυντηρητισμού. Τώρα πουλάνε οι ταμπέλες που ορίζουν δογματικά το καλό ή το κακό στην πολιτική, την κοινωνία, τις σχέσεις μας. Και πιστεύω ότι κάποιοι από αυτούς που έφριξαν με την αφίσα, καλλιέργησαν – στο όνομα μιας φάλτσας πολιτικής ορθότητας – τις συνθήκες για να κυκλοφορήσει.