Το στοίχημα των 9 δισ. ευρώ με τις αγορές

«Η πρόσφατη μείωση των αποδόσεων των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου σε ιστορικώς χαμηλά επίπεδα σηματοδοτεί ότι οι αγορές έχουν ήδη αναβαθμίσει το αξιόχρεο της χώρας στην επενδυτική κατηγορία». Η διαπίστωση περιλαμβάνεται σε ειδική ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος στην οποία σταθμίζονται οι προοπτικές αναβάθμισης της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας.

Πρακτικά, η Ελλάδα συνεχίζει να κυνηγά αναβάθμιση κατά τουλάχιστον τρία σκαλοπάτια για να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα η οποία ξεκλειδώνει τη συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Το ζητούμενο είναι εάν μπορεί μια τέτοια εξέλιξη να επιβεβαιωθεί εντός του 2020.

Προκειμένου να απαντήσουν στο ερώτημα οι αναλυτές της Τράπεζας της Ελλάδος κατασκεύασαν ένα οικονομετρικό εργαλείο, το οποίο επιτρέπει την αναπαραγωγή του ποσοτικού σκέλους των πιστοληπτικών αξιολογήσεων. Εκτιμούν στη βάση αυτή ότι η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών και η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων θα επιφέρουν βελτίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας κατά μία βαθμίδα (notch), ενώ επίσης βελτίωση κατά μία βαθμίδα θα επιφέρει η άνοδος της θέσης της χώρας στους δείκτες διακυβέρνησης της Παγκόσμιας Τράπεζας, με βάση τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα και δεν έχουν ληφθεί υπόψη ακόμη από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Με αυτά τα δεδομένα, καλύπτονται δύο από τα τρία σκαλοπάτια αναβάθμισης που απομένουν. Για το τρίτο σκαλί, η ΤτΕ σημειώνει πως κρίνεται απαραίτητη η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων ώστε να επιτευχθεί η επάνοδος των δεικτών διακυβέρνησης στα προ κρίσης επίπεδα.

Σήμερα ή αύριο το αργότερο ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους αναμένεται να ανακοινώσει το πρόγραμμα δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου για το 2020. Με διάφορα εναλλακτικά σενάρια, ο ΟΔΔΗΧ αναμένεται να τρέξει εκδόσεις ομολόγων έως και 7 – 9 δισ. ευρώ το επόμενο έτος, με τακτική «επαφή» με την αγορά, παράλληλες κινήσεις αναδιάρθρωσης του χρέους και έχοντας το βλέμμα στραμμένο στο μεγάλο ζητούμενο: την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για τα ελληνικά ομόλογα.

Η ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ. Στην κατεύθυνση αυτή, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας καλείται να βάλει τα δικά του «λιθαράκια». Ο ίδιος προανήγγειλε ότι το υπουργείο Οικονομικών θα εκπονήσει τη δική του ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, μέσω της οποίας η ελληνική κυβέρνηση θα διεκδικήσει μείωση των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Καθαρός ορίζοντας στο χρέος με βιώσιμα πλεονάσματα αλλάζει απευθείας τις προσλαμβάνουσες των οίκων αξιολόγησης.

Κατά τις εκτιμήσεις της ΤτΕ, η ενσωμάτωση των νέων δεδομένων στο κόστος δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου σε συνδυασμό με τις προοπτικές υψηλότερης ανάπτυξης (σε σχέση με τις παραδοχές του 2018 όταν κλείδωσαν τα πλεονάσματα στο 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022) δείχνουν ότι το χρέος είναι βιώσιμο ακόμα και εάν οι στόχοι για τα πλεονάσματα μειωθούν στο 2,2% του ΑΕΠ από το 2021 και μετά.

ΠΡΟΩΡΗ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗ. Ο υπουργός Οικονομικών, επίσης, έχει προαναγγείλει πιθανή νέα πρόωρη αποπληρωμή προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εντός του επομένου έτους, κίνηση η οποία θα ενίσχυε τους βαθμούς επανόδου της ελληνικής οικονομίας στην κανονικότητα στέλνοντας καθαρά μηνύματα στους επενδυτές και τους οίκους αξιολόγησης.

Στελέχη της αγοράς ομολόγων όταν ερωτώνται για τις πιθανότητες ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας εντός του 2020 εμφανίζονται τουλάχιστον επιφυλακτικά. Δύο σκαλοπάτια είναι πιθανά, θεωρούν, τρία μάλλον αδύνατο όσο δεν αντιμετωπίζεται ριζικά το πρόβλημα των κόκκινων τραπεζικών δανείων.

Αν γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, δώδεκα μήνες, θα διαπιστώσουμε πως στο τέλος Δεκεμβρίου 2018 οι αποδόσεις των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου βρίσκονταν στο 4,4%. Σήμερα βρίσκονται στο 1,4% και εφόσον επαληθευτούν οι προβλέψεις της Citi, του χρόνου τέτοια εποχή θα είναι στο 0,70%.

Κανείς δεν μπορούσε πέρυσι να προβλέψει τη δυναμική αποκλιμάκωσης των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων. Στο χέρι της κυβέρνησης είναι να διαψεύσει τις προβλέψεις, φέρνοντας επενδυτική βαθμίδα στην ελληνική οικονομία τους επόμενους 12 μήνες.