Τι σημαίνει η άρση του εμπάργκο όπλων

Οταν το 1987 οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν εμπάργκο όπλων προς την Κύπρο (και όχι και προς την Τουρκία, όπως είχαν προτείνει τότε πολλοί γερουσιαστές), η τουρκική προκλητικότητα στην Κύπρο είχε ενισχυθεί. Τουρκικά άρματα μάχης (αμερικανικής προέλευσης) και πολλαπλοί εκτοξευτές πυραύλων μεταφέρονταν από την Τουρκία στα Kατεχόμενα και στρέφονταν εναντίον αμυντικών θέσεων της Κυπριακής Εθνοφρουράς. Η Κύπρος ήταν αναγκασμένη, αφού απαγορευόταν να προμηθευτεί όπλα από τις ΗΠΑ, να στραφεί σε άλλες πηγές εξοπλισμών.

Η πρώτη χώρα που έδειξε ενδιαφέρον για να πουλήσει όπλα στην Κύπρο (και μάλιστα πανάκριβα) ήταν η Ρωσία. Δεν είχε κανέναν ενδοιασμό να πουλήσει στους Κυπρίους όπλα προηγμένης τεχνολογίας που μόνο οι πάλαι ποτέ κομμουνιστικές χώρες είχαν στην κατοχή τους. Ετσι πούλησαν (με ενέργειες που έκανε τότε ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου Γλαύκος Κληρίδης) το αντιαεροπορικό-αντιπυραυλικό σύστημα S-300, γεγονός το οποίο πολύ ενόχλησε την Τουρκία και το ΝΑΤΟ, με αποτέλεσμα η Κύπρος να δεχθεί τέτοιες πιέσεις που ο Κληρίδης σε συνεννόηση με τον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη μετέφερε τους S-300 στην Κρήτη, ενισχύοντας έτσι την αντιαεροπορική δύναμη της Ελλάδας.

Ο S-300 άνοιξαν την όρεξη της Ρωσίας για την Κύπρο και αμέσως μετά πούλησαν τα προηγμένης τεχνολογίας άρματα μάχης Τ-80, το καμάρι των ρωσικών τεθωρακισμένων, επιθετικά ελικόπτερα (Mi-35P), αντιαεροπορικούς πυραύλους (ΤΟR-M1), εκτοξευτές πυραύλων. Μόλις οι άλλες χώρες είδαν το ενδιαφέρον της Κύπρου για όπλα, άρχισαν να την πολιορκούν. Η Εθνική Φρουρά προμηθεύτηκε όπλα από τη Σερβία, τη Γαλλία (ανάμεσά τους και άρματα μάχης και λαστιχοφόρα τεθωρακισμένα, φορητό οπλισμό, πυραύλους Exocet MM40, νάρκες, πυροβόλα κ.τ.λ.), καθώς και οπλικά συστήματα από τη Νότια Αφρική και βεβαίως τώρα τελευταία από το Ισραήλ, όπως περιπολικά πλοία για το Λιμενικό και πλοία ανοικτής θαλάσσης, καθώς και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ. Αλλά τι σημαίνει η άρση του εμπάργκο όπλων από τους Αμερικανούς στην Κύπρο; Σύμφωνα με τον κυπριακό προϋπολογισμό (που ψηφίστηκε προσφάτως στην κυπριακή Βουλή) δεν περιλαμβάνεται για το 2020 η αγορά οπλικού συστήματος από τις ΗΠΑ. Αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτα. Η απόφαση του αμερικανικού Κογκρέσου είναι καθαρά πολιτική απόφαση και το πρώτο πράγμα που θα γίνει (εφόσον την επικυρώσει και ο πρόεδρος Τραμπ) είναι οι κοινές ασκήσεις έρευνας και διάσωσης, αλλά και η ανταλλαγή πληροφοριών με αμερικανικές δυνάμεις, ο ελλιμενισμός αμερικανικών πλοίων και (όπως αναφέρεται στην απόφαση του Κογκρέσου) η μείωση της εξάρτησης της κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας από άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των χωρών που αποτελούν προκλήσεις στα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών σε όλον τον κόσμο, για υλικό που σχετίζεται με την άμυνα. Επιπλέον θα μπορέσει η Κύπρος να ενταχθεί στο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ «Συνεταιρισμός για την Ειρήνη». Και εδώ θα υπάρχει το εξής παράδοξο: Οταν η Κύπρος μετάσχει σε ένα τέτοιο στρατιωτικό πρόγραμμα, τότε είναι πολύ πιθανόν να υπάρξει συνεργασία με άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, όπως είναι η Τουρκία, η οποία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία. Δηλαδή την αναγνωρίζει το ΝΑΤΟ και ένα μέλος του ΝΑΤΟ δεν την αναγνωρίζει. Τέλος, η Κύπρος θα μπορέσει να προμηθευτεί σε πρώτη φάση ακόμα και πυρομαχικά από τις ΗΠΑ, εάν βεβαίως είναι συμβατά με τα οπλικά της συστήματα.

ΟΙ ΟΡΟΙ. Ασφαλώς όλη αυτή η εξέλιξη (αρκούντως σημαντική για την Κύπρο) δεν έχει ληφθεί χωρίς όρους. Ειδικότερα, η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας:

1. Συνεχίζει να συνεργάζεται με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών στις προσπάθειες για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων σχετικά με τους κανονισμούς για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

2. Εχει προβεί και συνεχίζει να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να μην επιτρέπει στα ρωσικά στρατιωτικά πλοία την πρόσβαση σε λιμένες για ανεφοδιασμό και εξυπηρέτηση.