Ενα Brexit {LF}σαν Remain;

Μέχρι τις 31 Ιανουαρίου, η βρετανική Βουλή θα έχει επικυρώσει τη συμφωνία εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτός ήταν όρος που ο Μπόρις Τζόνσον έθεσε στους Συντηρητικούς βουλευτές προκειμένου να συμμετάσχουν στα ψηφοδέλτια του κόμματος. Δεν αναμένονται, λοιπόν, εκπλήξεις. Θα είναι μία ιστορική, δραματική στιγμή, αφού για πρώτη φορά ένα κράτος-μέλος θα αποχωρήσει από την ΕΕ.

Ομως, η συμφωνία του περασμένου Οκτωβρίου αφορά αποκλειστικά τους όρους εξόδου, και όχι τη μελλοντική συνύπαρξη του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτή θα αποτελέσει αντικείμενο νέας διαπραγμάτευσης η οποία θα ξεκινήσει τώρα, και παραμένει άγνωστο πότε θα ολοκληρωθεί. Η καταληκτική ημερομηνία της λεγόμενης «περιόδου προσαρμογής» είναι η 31η Δεκεμβρίου 2020, αλλά ο χρόνος δεν αρκεί. Θεωρείται βέβαιο ότι η Βρετανία θα ζητήσει παράταση των συνομιλιών (έχει δικαίωμα να στείλει το γράμμα της μέχρι τις 30 Ιουνίου του 2020).

Ποια θα είναι η νέα εμπορική συμφωνία; Οι προθέσεις του Τζόνσον είναι άγνωστες. Φέρεται να έχει υποσχεθεί στους σκληρούς ευρωσκεπτικιστές του κόμματος ότι σε περίπτωση μη συμφωνίας, η Βρετανία θα συναλλάσσεται με την ΕΕ με τους όρους του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, όπως κάνουν οι ΗΠΑ ή η Αυστραλία. Και, από το βήμα της Βουλής, διαβεβαίωσε τους φιλοευρωπαϊστές ότι η ιδιαίτερη εμπορική σχέση με την ΕΕ θα συνεχιστεί απρόσκοπτα.

H εμπορική συμφωνία έχει καθοριστική σημασία. Οι οπαδοί του Brexit φοβούνται ότι η Βρετανία θα παραμείνει στην ενιαία αγορά, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τη Νορβηγία, και ως εκ τούτου η έξοδος της 31 Ιανουαρίου θα έχει τελικά συμβεί μόνο στα χαρτιά.

Με άλλα λόγια το Brexit μόλις ολοκληρώθηκε, για να ξεκινήσει και πάλι από την αρχή.

Η διαφορά είναι ότι για πρώτη φορά θα δούμε να το χειρίζεται ένας ισχυρός πρωθυπουργός. Η προκάτοχός του Τερίζα Μέι, αλλά και ο ίδιος ο Μπόρις Τζόνσον πριν από τις εκλογές, ήταν εξαρτημένοι από μικρές κοινοβουλευτικές ομάδες που προωθούσαν δικές τους εκδοχές της παραμονής ή της εξόδου.

Οπως έδειξε η συμφωνία εξόδου, το Brexit είναι ένας διαρκής και δυσάρεστος συμβιβασμός για το Ηνωμένο  Βασίλειο. Οι Βρετανοί υποχώρησαν σε όλες τις απαιτήσεις των Ευρωπαίων: παραχώρησαν ειδικό καθεστώς στη Βόρειο Ιρλανδία, δέχτηκαν να πληρώσουν τα χρέη τους προς την ΕΕ, και εγγυήθηκαν τα δικαιώματα των 3,6 εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας με ευρωπαϊκή ιθαγένεια.

Ολα αυτά ήταν, υποτίθεται, «διαπραγματευτικά χαρτιά» ή «αδιαπραγμάτευτες αρχές» των Βρετανών.

Εφόσον το Brexit είναι συμβιβασμός, ένας ισχυρός πρωθυπουργός με εντολή τετραετίας, έχει εκ των πραγμάτων μεγαλύτερα περιθώρια να τον χειριστεί. Είναι λοιπόν πιθανό η μελλοντική, στενή σχέση της Βρετανίας με την ΕΕ να προκύψει με μικρότερο δράμα από την έξοδο καθεαυτή. Ο Τζόνσον, ένας πολιτικός που υποστήριζε το Remain πριν αποφασίσει για προσωπικό, πολιτικό όφελος να γίνει Brexiteer, είναι ο κατάλληλος πολιτικός την κατάλληλη στιγμή, και με επαρκές πολιτικό κεφάλαιο ώστε να ολοκληρώσει ένα Brexit που ίσως μοιάζει με Remain.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής με έδρα το Λονδίνο. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»