Εντάσεις, πολιτικός ρεαλισμός και τολμηρές πρωτοβουλίες

Σε πλήρη σχεδόν αποκάλυψη των τουρκικών σχεδίων για την Ανατολική Μεσόγειο προχώρησε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος, σε όσα είχε  πρόσφατα δηλώσει, πρόσθεσε την ένσταση της χώρας του στην εγκατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο οποιασδήποτε γραμμής μεταφοράς υδρογονανθράκων εφόσον δεν υπάρξει για αυτήν η τουρκική επίνευση.

Με την αντίληψη ότι η χώρα του πρέπει να προβάλλει την εικόνα της δύναμης που ορίζει τους κανόνες του παιχνιδιού που όλοι γύρω από αυτήν θα σέβονται και θα ακολουθούν, η Τουρκία προχώρησε στο πρώτο στάδιο των επεκτατικών σχεδιασμών της με την ολοκλήρωση της εικόνας που επιθυμεί να αφομοιώσει η διεθνής κοινότητα: ότι επανέρχεται στην Ανατολική Μεσόγειο όχι για να διέρχεται από αυτήν αλλά για να τη διαφεντεύει και να υπαγορεύει τους όρους της σε τρίτους.

Η περιοχή βρίσκεται μπροστά στη διαμόρφωση μιας νέας κατάστασης πραγμάτων που δεν θα γίνει αποδεκτή από σημαντικούς παράγοντες της. Το Ισραήλ, η Αίγυπτος και η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχουν σήμερα σημεία ευθείας συνεννόησης με την Αγκυρα. Μια Αγκυρα που, παρά τις συνεχείς διακηρύξεις εκείνων που συνεργάζονται στα τριγωνικά μεσογειακά σχήματα, περί πολιτικής ανοικτών θυρών έναντι οποιουδήποτε επιθυμεί να συμπράξει μαζί τους, δεν επιδιώκει την προσέγγιση αλλά την επιβολή των επιθυμιών της σε όλους, παρέχοντάς τους – αν συναινέσουν – κάποια ανταλλάγματα έναντι της αποδοχής των δικών της «πρωτείων».

Η σημερινή κατάσταση δύσκολα μπορεί να μεταβληθεί εφόσον δεν εξαλειφθούν οι προπετείς συμπεριφορές. Ομως, ας μη ξεχνάμε ότι η Αγκυρα γνωρίζει και είναι πρόθυμη να εκμεταλλευθεί τη διάθεση του Ισραήλ και της Αιγύπτου να ομαλοποιηθούν οι σχέσεις τους με αυτήν. Και αυτό, κάποια στιγμή, στο προσεχές ή το απώτερο μέλλον, θα γίνει. Και η Ελλάδα καλό είναι να σπεύσει να θέσει σε εφαρμογή σχέδια που θα είναι εφαρμόσιμα με τις νέες συνθήκες που θα δημιουργηθούν χωρίς να περιοριστεί στη διαχείριση της επικίνδυνης τρέχουσας κρίσης.

Ευτύχημα είναι ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί έστω και αν τους διαπερνούν ιαχές παρά φωνές σύνεσης. Εφόσον όμως οι δίαυλοι  υπάρχουν και παρά τις όποιες δυσκολίες για μια ειλικρινή συνεννόηση, είναι σκόπιμο η Ελλάδα να επιδιώκει διαρκώς όχι μόνο την προσέγγιση με την αγκυλωμένη σε εμμονές Τουρκία αλλά και τη δημιουργία σε αυτήν μιας ξεκάθαρης εικόνας κάποιου κοινού μέλλοντός τους αν οι αντιλήψεις περί ισχύος, πειθαναγκασμών και χρήσης βίας παραμεριστούν και, με σύγχρονο πνεύμα, επέλθουν ρυθμίσεις βάσει των διεθνώς αποδεκτών κανόνων και όχι των στρεβλών αντιλήψεων περί του διεθνούς δικαίου. Μια πολιτική που, για να ασκηθεί, χρειάζεται πραγματικά ηγετικές προσωπικότητες.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή