Στροφή στις επιχειρήσεις αλλά χωρίς καινοτομία

Οι Ελληνες στρέφονται ξανά στη δημιουργία επιχειρήσεων, όχι ως λύση ανάγκης αλλά συνειδητά. Το 2018, όπως δείχνει έκθεση του ΙΟΒΕ, περίπου 418.000 άτομα ή το 6,4% του πληθυσμού ηλικίας 18-64 ετών της χώρας βρίσκονταν στα αρχικά στάδια έναρξης μιας επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένης της αυτοαπασχόλησης. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2017 ήταν στο 4,8%.

Παράλληλα, περιορίζεται στο 2,8% του πληθυσμού (183.000 άτομα) το ποσοστό που διέκοψε την επιχειρηματική του δραστηριότητα (έναντι 4,8% το 2017) κυρίως λόγω έλλειψης κερδοφορίας.

Η έκθεση δημοσιεύεται για 16η συνεχή χρονιά στο πλαίσιο της συμμετοχής του ΙΟΒΕ στο διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα Global Entrepreneurship Monitor (GEM). Την παρουσίασε ο επιστημονικός υπεύθυνος του Παρατηρητηρίου Επιχειρηματικότητας του ΙΟΒΕ, Αγγελος Τσακανίκας, επίκουρος καθηγητής ΕΜΠ.

Γενικά, από το σύνολο των ευρημάτων διαφαίνεται πως η άμβλυνση των αβεβαιοτήτων, η αναπτυξιακή δυναμική της περσινής χρονιάς, καθώς και η εμφάνιση κάποιων νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, ενίσχυσαν τη νέα επιχειρηματικότητα και την έναρξη αυτοαπασχόλησης, παρά τη δυσμενή φορολογική μεταχείρισή της. Ομως, η αύξηση της επιχειρηματικότητας αρχικών σταδίων τροφοδοτείται περισσότερο από επίδοξους επιχειρηματίες, γεγονός που υποδηλώνει μεν μια αλλαγή προσδοκιών και ένα ευνοϊκότερο κλίμα στην οικονομία, αλλά θα πρέπει να «μετατραπεί» στην πορεία σε νέα εγχειρήματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, καταγράφεται μεν βελτίωση της εικόνας, όπως τονίζουν οι ερευνητές του ΙΟΒΕ, ωστόσο τα αποτελέσματα δεν είναι ακόμα ικανοποιητικά. Αν και ενισχύεται η επιχειρηματικότητα ευκαιρίας (48,9% του συνόλου, περίπου 204.000 άτομα) και περιορίζεται η επιχειρηματικότητα ανάγκης (20,8% του συνόλου, 87.000 άτομα), τα περισσότερα ποιοτικά χαρακτηριστικά παραμένουν «κοινά»: χαμηλή καινοτομία, είσοδος σε αγορές με ήδη ισχυρό ανταγωνισμό και χρήση καθιερωμένων τεχνολογιών για την πλειονότητα των εγχειρημάτων, παρόλο που ενισχύονται οι εξαιρέσεις.

Ταυτόχρονα, διαφαίνεται μικρή υποχώρηση του μέσου μεγέθους των νέων εγχειρημάτων κατά την έναρξη λειτουργίας, καθώς σχεδόν ένα στα τέσσερα εγχειρήματα (23,4%) προσφέρει απασχόληση αποκλειστικά στους ιδρυτές του.

Στα ειδικότερα σημεία της έκθεσης θα πρέπει να σημειωθούν, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες θετικές εξελίξεις:

• Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας ευκαιρίας για τέταρτη συνεχή χρονιά.
• Η εντονότερη συνεισφορά άτυπων επενδυτών στη χρηματοδότηση νέων εγχειρημάτων, αν και πρόκειται κυρίως για μέλη της οικογένειας.
• Η ενίσχυση εγχειρημάτων μεταποίησης και πρωτογενούς τομέα.