Η ΕΚΤ χρειάζεται μια νέα εντολή

Πολλές αποφάσεις της ΕΚΤ έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, ιδιαίτερα από τη Γερμανία. Οταν η ΕΚΤ κατ’ εξακολούθηση δεν πετυχαίνει τον στόχο της για τη σταθερότητα των τιμών – όπως έχει γίνει τα τελευταία πέντε χρόνια – χάνει την αξιοπιστία της. Πράγματι η ΕΚΤ αντιμετώπισε σκληρή κριτική – άλλες φορές δικαιολογημένα και άλλες όχι – για την εφαρμογή μη δοκιμασμένων επεκτατικών νομισματικών πολιτικών από το 2008, εν μέρει επειδή τα μέτρα δεν ήταν κατανοητά από το κοινό. Η απώλεια αξιοπιστίας έχει υπονομεύσει την ικανότητα της ΕΚΤ να εκπληρώσει τους στόχους της, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που απειλεί την ανεξαρτησία της. Η ΕΚΤ πρέπει να εργαστεί για να ενισχύσει τη θέση της πριν να προσαρμόσει την εντολή της, μεταξύ άλλων προσπαθώντας να επιτύχει τον υφιστάμενο στόχο σταθερότητας των τιμών ύστερα από χρόνια αποτυχιών.

Ταυτόχρονα, η ΕΚΤ πρέπει να επικοινωνήσει καλύτερα τις δυνατότητές της. Κάποιοι κάλεσαν την ΕΚΤ να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα φερεγγυότητας των τραπεζών ή των κυβερνήσεων κατά τη διάρκεια της κρίσης. Αλλοι θα ήθελαν η ΕΚΤ να πειθαρχήσει τις κυβερνήσεις να κάνουν το «σωστό» πράγμα και να μειώσουν τις δαπάνες. Μια κεντρική τράπεζα δεν πρέπει να προχωρά σε τέτοιες ενέργειες. Ωστόσο, αυτές οι απόπειρες έχουν πλήξει τη θέση της ΕΚΤ, ιδίως στη Γερμανία, και έχουν μειώσει την αξιοπιστία της.

Εάν ξεκαθαριστεί το περιεχόμενο των εργαλείων πολιτικής της ΕΚΤ – συμπεριλαμβανομένων των αγορών κρατικών ομολόγων και άλλων μη συμβατικών πολιτικών – θα βοηθούσε πολύ να προστατευτεί η ΕΚΤ από τέτοιες επιθέσεις στο μέλλον. Και όταν έρθει η ώρα να αλλάξουν οι στόχοι της, η ΕΚΤ πρέπει να κοινοποιήσει την αλλαγή, η οποία, βεβαίως, ίσως να μη χρειάζεται να είναι τόσο μεγάλη όσο πολλοί πιστεύουν – σαφώς και διεξοδικά.

Ο πρόεδρος Τζον Φ. Κένεντι είχε δίκιο: η επισκευή της οροφής πρέπει να γίνεται όταν ο ήλιος λάμπει. Η ΕΚΤ δεν μπορεί να αναθεωρήσει την εντολή της έως ότου περάσει η τρέχουσα καταιγίδα. Ομως όσο νωρίτερα η ΕΚΤ κάνει ό,τι χρειάζεται για να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της, τόσο πιο γρήγορα μπορεί να κάνει ό,τι χρειάζεται για να προστατευθεί από μελλοντικές καταιγίδες.

Ο Μαρσέλ Φράτσερ είναι πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, είναι πρόεδρος της ομάδας σκέψης DIW Berlin και καθηγητής μακροοικονομικών στο Humboldt University του Βερολίνου