Ενας εφιάλτης που μόλις αρχίζει

Ο Μπόρις Τζόνσον παρουσιάζει αυτές τις εκλογές ως τη στιγμή που το Brexit θα διευθετηθεί και η Βρετανία θα βγει από τον πολιτικό εφιάλτη που άρχισε τον Ιούνιο του 2016 με την οριακή επικράτηση της εξόδου από την ΕΕ. Οπως και στα περισσότερα που λέει, ο πρωθυπουργός δεν είναι ειλικρινής. Το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο, αν και οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν νίκη των Συντηρητικών. Υπάρχει, όμως, μία βεβαιότητα: το αποτέλεσμα δεν θα επιλύσει την εθνική διαμάχη για τη σχέση της Βρετανίας με τους ευρωπαίους γείτονές της.

Η μάχη στις βρετανικές εκλογές δίνεται συνήθως στο πεδίο του πολιτικού κέντρου, με τα δύο μεγάλα κόμματα να αντιπροσωπεύουν ευρείες συμμαχίες της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς. Ωστόσο, σε αυτή την αναμέτρηση η μάχη διεξάγεται από τα άκρα: μεταξύ του αντιευρωπαϊκού αγγλικού εθνικισμού του κ. Τζόνσον και του κρατικού σοσιαλισμού του Τζέρεμι Κόρμπιν. Αμφότεροι είναι αντιδημοφιλείς και μη ελκυστικοί στους μετριοπαθείς ψηφοφόρους. Οι ελπίδες ότι το τρίτο κόμμα – οι φιλοευρωπαίοι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες – θα κάλυπτε το κενό στο Κέντρο έχουν εξανεμιστεί εξαιτίας του αδυσώπητου πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος, αλλά και των κακών επιδόσεων της αρχηγού του κόμματος Τζο Σουίνσον στην προεκλογική εκστρατεία.

Το κόμμα του κ. Κόρμπιν έχει ουσιαστικά αυτοαποκλειστεί από την εξουσία, προωθώντας έναν ξεπερασμένο σοσιαλισμό που έχει ρίζες στον αντιαμερικανισμό και στην κρατική ιδιοκτησία. Από την πλευρά του, ο κ. Τζόνσον διαφημίζει κάτι που δεν μπορεί να υλοποιήσει. Η συμφωνία του με την ΕΕ θα σηματοδοτήσει την έναρξη ενός δεύτερου γύρου διαπραγματεύσεων που είναι πιθανό να αποδειχθούν πιο επιζήμιες και διχαστικές από τις πρώτες. Η προθεσμία που έθεσε για την ολοκλήρωση αυτών των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του 2020 δεν μπορεί να τηρηθεί, εκτός εάν συζητάμε για μία εξαιρετικά αδύναμη εμπορική συμφωνία που θα άφηνε τη Βρετανία σε θέση λιγότερο προνομιούχο από τρίτες χώρες όπως ο Καναδάς. Υπάρχει, επίσης, ο κίνδυνος να τελειώσει η μεταβατική περίοδος χωρίς να έχει υπάρξει συμφωνία.

Το θεμελιώδες πρόβλημα είναι ότι η Βρετανία δεν έχει συνειδητοποιήσει τη ζοφερή πραγματικότητα του Brexit. Ο κ. Τζόνσον πουλάει ένα ελισαβετιανό όνειρο για ένα έθνος που καλπάζει προς το να ξανακατακτήσει τον κόσμο, όπως έκανε τον 16ο αιώνα. Η αλήθεια είναι ότι η Βρετανία σύντομα θα αρχίσει να ξυπνά σε ένα μέλλον όπου θα είναι φτωχότερη, με μικρότερη διεθνή επιρροή και λιγότερο ασφαλής. Η ρήξη με την ΕΕ μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρο πλήγμα στην ένωση τεσσάρων εθνών του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Σκωτία μοιάζει όλο και πιο πιθανό να επιδιώξει την ανεξαρτησία και η θέση της Βόρειας Ιρλανδίας στο Ηνωμένο Βασίλειο δείχνει λιγότερο ασφαλής από οποιαδήποτε άλλη φορά μετά τη διχοτόμηση της Ιρλανδίας πριν από έναν αιώνα. Οποιο και αν είναι το αποτέλεσμα στις 12 Δεκεμβρίου, ίσως ο εφιάλτης μόλις τότε να αρχίζει.

Ο Φίλιπ Στίβενς είναι διευθυντής του Συντακτικού Συμβουλίου της εφημερίδας Financial Times