Απόφαση για τη δόση και πρώτη ανάσα για τα πλεονάσματα

Πράσινο φως για έναρξη των συζητήσεων για την αλλαγή χρήσης των κερδών επί των ελληνικών ομολόγων, των επονομαζόμενων ANFAs και SMPs, έδωσε το χθεσινό Eurogroup, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τη διάθεσή τους από την ελληνική κυβέρνηση σε επενδυτικές δράσεις, και όχι μόνο αποκλειστικά για την αποπληρωμή χρέους, αλλά με «ουδέτερο δημοσιονομικό τρόπο», χωρίς να υπολογίζονται στο πρωτογενές πλεόνασμα. Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης ενέκριναν επίσης την εκταμίευση της δεύτερης δόσης από τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών από ελληνικά ομόλογα ύψους 767 εκατ. ευρώ έπειτα από θετική αξιολόγηση της τέταρτης έκθεσης ενισχυμένης εποπτείας.

«Για πρώτη φορά αναδείχθηκε και καταγράφηκε το ζήτημα των κερδών (ANFAs και SMPs) για επενδυτικούς σκοπούς και αποφασίστηκε η έναρξη της σχετικής τεχνικής επεξεργασίας το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα» δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας στο τέλος του Eurogroup, σημειώνοντας ότι «η ελληνική οικονομία προχωρεί προς την πλήρη κανονικοποίηση, τους καλούς ρυθμούς ανάπτυξης, τη στήριξη αδυνάμων και της μεσαίας τάξης και την ισχυροποίηση της χώρας». Η απόφαση του Eurogroup ανοίγει τον δρόμο να ικανοποιηθεί το ελληνικό αίτημα, το οποίο θα οδηγήσει σε ενίσχυση της ανάπτυξης, και επομένως σε πιο αποτελεσματικό τρόπο έμμεσης μείωσης του χρέους, αλλά και των πρωτογενών πλεονασμάτων, καθώς ο στόχος υπολογίζεται ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Οπως αναφέρεται ρητά στο κείμενο των συμπερασμάτων, το Eurogroup «δίνει εντολή στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να ξεκινήσουν τεχνικές εργασίες σχετικά με την πιθανή χρήση των ισοδυνάμων εισοδήματος ANFA και SMP για τη μείωση των ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών ή τη χρηματοδότηση αμοιβαία συμφωνημένων επενδύσεων, σύμφωνα με τους συμφωνημένους δημοσιονομικούς στόχους και τη δήλωση Eurogroup του Ιουνίου 2018». Οπως διευκρίνισε ο κ. Σταϊκούρας, η χρήση θα πρέπει να γίνει «με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, χωρίς να επηρεάσει το πρωτογενές πλεόνασμα». Ετσι, η κυβέρνηση δεν θα μπορεί να αξιοποιήσει τις επιστροφές των ποσών για να υποκαταστήσει εθνικούς πόρους στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, κάτι που λαμβάνεται υπόψη στον προϋπολογισμό του 2020.

«Στο σημερινό Eurogroup αναγνωρίστηκε από όλους τους συμμετέχοντες η καλή πορεία της οικονομίας, η πρόοδος, η κάλυψη των κενών και των δεσμεύσεων που είχε αφήσει η προηγούμενη κυβέρνηση, η θετική δυναμική και αποφασίστηκε η εκταμίευση του δεύτερου πακέτου μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους συνολικού ύψους 767 εκατ. ευρώ» δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, τονίζοντας ότι «η αποδέσμευση έρχεται χωρίς όρους, προϋποθέσεις και προαπαιτούμενα που είχαν τεθεί παλιότερα». Ο κ. Σταϊκούρας επισήμανε ότι η απόφαση αυτή εδράζεται «στη θετική αξιολόγηση της τέταρτης έκθεσης, τη θετικότερη από τις μέχρι σήμερα δημοσιευμένες εκθέσεις».

Κατά πηγές, η απόφαση του Eurogroup δεν αποκλείει η χρήση των ANFA και SMP για επενδυτικούς στόχους να συμπεριλάβει και τη δεύτερη δόση των 767 εκατ. ευρώ, η οποία αναμένεται να καταλήξει στα Ταμεία της χώρας το επόμενο έτος, αφού λάβει έγκριση από τα κοινοβούλια έξι χωρών, και του γερμανικού. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί δυνητικά η δόση των 767 εκατ. ευρώ να μη χρησιμοποιηθεί, όπως το 1 δισ. ευρώ που εκταμιεύθηκε τον περασμένο Μάιο, αποκλειστικά για την αποπληρωμή του χρέους.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει συζητήσεις εδώ και ενάμιση μήνα με τους θεσμούς για την επενδυτική χρήση των ANFA και SMP, ενώ ο προσδιορισμός συγκεκριμένων επενδύσεων στις οποίες θα κατευθυνθούν οι πόροι αυτοί θα συμφωνηθεί με τους θεσμούς. Οι σωστές επιλογές από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των συζητήσεων. Οι συζητήσεις περιλαμβάνουν και τη δυνατότητα πρόβλεψης σε περίπτωση που δεν απορροφηθούν οι πόροι σε επενδύσεις να μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται για αποπληρωμή του χρέους. Δεδομένου ότι τα κεφάλαια των SMPs και ANFAs υπολογίζονται σε 1,2 δισ. ευρώ συνολικά, το 2020 η χρήση τους σε επενδύσεις θα οδηγήσει σε σημαντική αναπτυξιακή ανάσα. Πάντως, το Eurogroup προειδοποίησε για τους μεσοπρόθεσμους κινδύνους και τις προκλήσεις που εντοπίστηκαν στην έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, τονίζοντας ότι «θα είναι ζωτικής σημασίας» να διατηρήσει η χώρα και όπου είναι απαραίτητο να επιταχύνει τη μεταρρυθμιστική δυναμική, ενώ σημείωσαν ως θετική εξέλιξη τη δέσμευση να μην επεκταθεί πέραν του Απριλίου 2020 το ισχύον καθεστώς για την προστασία της πρώτης κατοικίας και την πρόθεση για ευρεία μεταρρύθμιση του πλαισίου αφερεγγυότητας.