Οι πρώην «διασώστες» που έγιναν ΣΥΡΙΖΑ

Δεν έχουμε κρατήσει λογαριασμό για να πιστοποιήσουμε τη δημοσιογραφική κατάχρηση της έκφρασης, αλλά σπανίως ακούγεται πιο αληθινή όσο στην αρχή της κρίσης: το 2009 είναι μια άλλη χώρα. Αν μη τι άλλο, η Ελλάδα έμπαινε σε «αχαρτογράφητα νερά», σύμφωνα με τη μεταγενέστερη περιγραφή του τότε πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, για να φτάσει κάποτε στην Ιθάκη (στην Ιθάκη έφτασε όντως το 2018, είχε βγάλει τη γραβάτα, φορούσε άσπρο πουκάμισο, διακήρυττε το «τέλος των Μνημονίων», αλλά πολλοί έβλεπαν ένα πουκάμισο αδειανό). Η άλλη διαφορά είναι ότι η κυβέρνηση του 2009 προέκυψε ως η τελευταία μονοκομματική, προερχόμενη από τον κορμό της Κεντροαριστεράς ή του ΠΑΣΟΚ: ο καθένας μπορεί να επιλέξει αναδρομικά όποιον όρο ταιριάζει καλύτερα στο αφήγημα. Το ΠΑΣΟΚ, πάντως, για την ιστορία, είχε κατακτήσει στις 6 Οκτωβρίου εκείνης της χρονιάς το ονειρικό 43,9% ως ο διαχειριστής της επόμενης ημέρας.

Και η αλήθεια ήταν ότι μπορούσε να διαφημίσει αρκετούς «διαχειριστές» στην αρχή, «διασώστες» μετά το 2010, οι οποίοι θα έπεφταν στη θαλασσοταραχή για να ξαναφέρουν τη βάρκα σε ίσα νερά, να διαψεύσουν τα greek statistics και να αντιμετωπίσουν το χανγκόβερ των 00’s, καθώς «the party was over», όπως έλεγε στο πρώτο επεισόδιο του θρίλερ ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Το 2009 βέβαια δεν υπήρχε ακόμη Καστελλόριζο. Ακουγόταν όμως η καβαφικά αμείλικτη «μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων». Ο Γιώργος Παπανδρέου γνώριζε ότι το έλλειμμα αναπτύσσει ήδη την τάση να φτάσει σε διψήφιο νούμερο στο τέλος της χρονιάς – όπως τον είχε ενημερώσει προεκλογικά ο κεντρικός τραπεζίτης Γιώργος Προβόπουλος. Και ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου ενημερώνει τους ομολόγους του ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2009 δεν θα είναι 6% του ΑΕΠ – όπως προέβλεπε το σημείωμα που είχε στείλει μόλις 17 ημέρες νωρίτερα στην Κομισιόν η κυβέρνηση Καραμανλή – αλλά 12,5% του ΑΕΠ.

Τα υπόλοιπα είναι ιστορία – επώδυνη: καθυστέρηση στη συνειδητοποίηση του κινδύνου ακόμη και εντός της κυβέρνησης και διαρκής μετάθεση των σκληρών αποφάσεων στο μέλλον απέναντι σε μια Ευρώπη που επένδυε δυσανάλογα στο «ηθικό» μέρος της ελληνικής παθογένειας. Το πρώτο Μνημόνιο δεν θα αργούσε.

Κι όμως, ανάμεσα στους κυβερνητικούς επικρατούσαν από τότε δύο γραμμές. Η άποψη του Γ. Παπακωνσταντίνου – και εν μέρει του Ηρακλή Πολεμαρχάκι, επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού – ότι τον ταύρο τον πιάνεις από τα κέρατα στην αρχή της μονομαχίας. Και η άποψη της υπουργού Οικονομίας Λούκας Κατσέλη περί ήπιας προσαρμογής. Με άλλα λόγια, εξοφλούμε τις προεκλογικές υποσχέσεις ακόμη και εις βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και δεν αποφασίζουμε αν το πάγωμα των μισθών του Δημοσίου αφορά μεικτές ή καθαρές αποδοχές των 2.000 ευρώ. Οι παλινωδίες αυτές απέκτησαν σταδιακά πολιτικά χαρακτηριστικά για να καταλήξουν γόνιμο έδαφος όταν η αντιπολίτευση θα έσπερνε τους ανέμους της Αγανάκτησης. Και δεν είναι τυχαίο ότι η κατεξοχήν εκπρόσωπος της «ήπιας» κρατικοδίαιτης πολιτικής άλλαξε στρατόπεδο. Η Λούκα Κατσέλη ήταν μια πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ που θα γινόταν ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα μάλιστα συμμετέχει – ηχήστε σάλπιγγες πομπωδώς – σε «επιτροπή εμπειρογνωμόνων, με σκοπό να συνδράμουν το έργο της συγγραφής του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ». Η ίδια εξειδίκευσε στην «Αυγή της Κυριακής» (2/11) το πώς και το γιατί αυτής της επιτροπής (κι εσείς κομματικές σημαίες ξεδιπλωθείτε στον αέρα): «Πώς μπορούμε να υλοποιήσουμε την Αgenda 2030, δηλαδή να συνδυάσουμε την οικονομική ανάπτυξη με τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και την προστασία του περιβάλλοντος… πώς θα προωθήσουμε μια πιο “βιώσιμη, αναπτυξιακή τραπεζική” την εποχή της ψηφιοποίησης, πώς θα προωθήσουμε την “οικονομική δημοκρατία” με προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, καταναλωτών ή οφειλετών…».

Καλόγεροι χωρίς αμαρτίες

Και δεν είναι η μόνη που μετράει τα περασμένα μεγαλεία κάτω από το κόμμα του 31%. Δύο πρώην γραμματείς του ΠΑΣΟΚ, ο Γιάννης Ραγκούσης και η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, επιδεικνύουν υπερβάλλοντα ζήλο – με διαφορετικές αποχρώσεις – στην υπεράσπιση της συριζαϊκής μετάλλαξης. Υπουργός Εσωτερικών ο πρώτος στην κυβέρνηση 2009, υπουργός Υγείας η δεύτερη μοιάζουν να αφήνουν στο παρελθόν τη συζήτηση για τις επιδόσεις της ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης στους νευραλγικούς τομείς υπό την εποπτεία τους. Και για τους δύο η ευθύνη βαραίνει το «κράτος της Δεξιάς» και όσους ήρθαν πριν ή ύστερα από αυτούς. Είναι η διάθεση «ψευδευσεβισμού» που διακρίνει όλα τα πρώην στελέχη της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου – ο οποίος έκανε δύο ανασχηματισμούς πριν δώσει τη σκυτάλη στον Λουκά Παπαδήμο το 2011. Κάτω από τον μανδύα του «νέου κόμματος», λοιπόν, χώρεσαν κάποια στιγμή και άλλοι του 2009 εκδρομείς: ο Μάρκος Μπόλαρης (υφυπουργός Οικονομίας με έδρα τη Θεσσαλονίκη), ο Θάνος Μωραΐτης (πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος) και η Θεοδώρα Τζάκρη (υφυπουργός Εσωτερικών με έδρα τη Θεσσαλονίκη), ενώ στον δεύτερο ανασχηματισμό του 2011 ο Αγγελος Τόλκας έγινε υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ. Τα στελέχη αυτά συμπεριφέρονται σαν τους μοναχούς που αποκλείστηκαν από τον κόσμο, για να μπορούν να τον καταγγέλλουν ελπίζοντας ότι θα ξεχαστούν οι δικές τους αμαρτίες. Κάπως έτσι, η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου παραιτήθηκε το 2012 από την κυβέρνηση Παπαδήμου για να συνταχθεί το 2014 με το αγγελτήριο ΣΥΡΙΖΑ περί «προοδευτικής συμμαχίας» – μαζί με τους ΑΝΕΛ, προφανώς – και να γίνει υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης τον Αύγουστο του 2018. Ολα αυτά ενώ ο Παύλος Πολάκης έχει ήδη καταγγείλει ως αναπληρωτής υπουργός Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ ότι οι προκάτοχοι της περιόδου 2007 – 2014 (άρα και η Ξενογιαννακοπούλου) φέρουν ευθύνη για τη «μαύρη τρύπα» στα διαθέσιμα του ΚΕΕΛΠΝΟ.

Ο Γιάννης Ραγκούσης, τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, συγκρούστηκε ως υπουργός με τον Θύμιο Λυμπερόπουλο για την απελευθέρωση της αγοράς ταξί, για να τον δει να γίνεται «συνέταιρος» στον προεκλογικό αγώνα. Και πάντως στον Γ. Ραγκούση ανήκει μία από τις καλύτερες περιγραφές – στο Star Κεντρικής Ελλάδας, το 2017 – για τους «πρώην» που έγιναν αιμοδότες του ΣΥΡΙΖΑ: «Και εγώ διαφώνησα με το ΠΑΣΟΚ αλλά πήγα σπίτι μου, δεν σαλιάριζα από κόμμα σε κόμμα για να παίρνω 7.000 ευρώ ή να πάρω μία κρατική θέση. Εφυγα, αλλά δεν πήγα στον ΣΥΡΙΖΑ. Δυστυχώς όμως, υπάρχουν και αυτοί. Αποτελούν για τον ελληνικό λαό ένα μόνιμο παράδειγμα προς αποφυγή. Είναι αυτοί που έβαλαν το οικονομικό, το φτηνό, το ευτελές − αν και 7.000 δεν είναι ευτελές ποσό – πάνω από αξίες. Δυστυχώς αυτό το έκαναν πρώην βουλευτές και υπουργοί, κάποιοι έγιναν μέχρι και αντιμνημονιακοί μόνο για να κάνουν τους καλούς στον Τσίπρα». Κάποιοι, έτσι γενικά…