Κλωτσοπατινάδες

Την ξέρετε την αλέα των ηρώων στο Πεδίον του Αρεως; Τον δρόμο με τις μαρμάρινες προτομές των παλικαριών του 1821; Με πέρναγε ως παιδί ο πατέρας μου και τους θαύμαζα. Τον παράφορο Καραϊσκάκη, τον ηγετικό Κολοκοτρώνη, τη σαν θεά της μητριαρχίας επιβλητική Μπουμπουλίνα. Το πατριωτικό φρόνημά μου αποκτούσε πρόσωπο. Με τα μακριά μαλλιά τους, με τα αρειμάνια μουστάκια τους και τα «γιορντάνια» τους «από βενέτικα φλουριά» (που λέει κι ο Μαλακάσης στον υπέροχο Τάκη Πλούμα του) οι ήρωες έμοιαζαν περισσότερο με ροκ σταρ παρά με σοβαροφανείς γυμνασιάρχες που εκφωνούν πανηγυρικούς την 25η Μαρτίου… Ενα πράγμα παρέλειπε να μου πει ο μπαμπάς μου. Οτι εάν ως εκ θαύματος οι ήρωες ξεμαρμάρωναν, θα έσπευδαν να πλακωθούν μεταξύ τους. Οι ανταγωνισμοί, οι δολοπλοκίες, τα πείσματα θα διέλυαν την εικόνα της σύμπνοιας. Την ψευδαίσθηση εθνικής ενότητας που έχει επιμελώς καλλιεργηθεί εκ των υστέρων…

Εχει επισημανθεί τόσες φορές που καταντάει κοινοτοπία. Η Ιστορία μας και οι ιστορίες μας ένα κουβάρι είναι. Κάθε κλωστή του και καβγάς. Φιλιά στον αέρα, κλωτσιές κάτω από το τραπέζι. Υποκριτικές κολακείες – «ανατρίχιασα με την ερμηνεία σου!», «κανείς δεν θα ξεχάσει την αντιστασιακή σου δράση!». Και πίσω από του καθενός την πλάτη δηλητήριο. «Εχει γεράσει η κακομοίρα, καιρός να αποσυρθεί από τη σκηνή…». «Ποια αντίσταση; Στο Παρίσι γκομένιζε και μπεκρούλιαζε!». Και δώσ’ του πάλι χαμόγελα. «Εγώ σε πρότεινα για το βραβείο. Κάποιος άλλος απ’ την επιτροπή, που τον νομίζεις φίλο σου, έθεσε βέτο εναντίον σου…». Βάλτε για σάλτσα και τα ερωτικά, αμαρτίες κι απιστίες, μηνύματα σε κινητά και δαντελένια εσώρουχα σε κλειδωμένα συρτάρια οικογενειαρχών – ο σύζυγος πάντοτε βρίσκει τον κωδικό τού κινητού της, η σύζυγος το αντικλείδι… Και θα ‘χετε το βιτριολικότερο μείγμα.

Σε τακτά διαστήματα ξεσπούν εκρήξεις. Μια κρίσιμη σταγόνα ξεχειλίζει το ποτήρι. Η υφέρπουσα εχθρότης γίνεται καβγάς. Ενίοτε και κλωτσοπατινάδα. «…Χθες την εσπέραν, η πρεμιέρα του θεάτρου “Περοκέ” διεταράχθη από ζωηρότατον επεισόδιον… Ο κύριος Καραγάτσης επετέθη εναντίον τού ακαδημαϊκού Σπύρου Μελά και του κατέφερε δυο – τρία ηχηρά ραπίσματα. Ο κύριος Μελάς αντεπετέθη, αντηλλάγησαν γρονθοκοπήματα. Η κυρία Μελά επενέβη υπέρ του συζύγου της και τραυμάτισεν τον Καραγάτσην με το δακτυλίδι της εις τον κρόταφον…». «”…Εδώ να με συγχωρέσει ο «φίλος» Κηλαηδόνης” δήλωσε ο Μάνος Χατζιδάκις “που δεν ακολούθησα τις συμβουλές του να πάψω να απασχολώ τις εταιρείες με τους δίσκους μου. Νόμισε ο συμπαθέστατος κατά τα άλλα βάρδος της Βουλιαγμένης πως πραγματοποιούμε παρόμοια εργασία”…».

Ο κόσμος συνωστίζεται γύρω από τους πρωταγωνιστές τού επεισοδίου και λαίμαργα ρουφάει κάθε στιγμή του. Η κερκίδα χωρίζεται στα δύο. Με ιαχές και γιουχαΐσματα ερεθίζει τους ήδη εκτός εαυτού. Λαχταράει αίμα στην αρένα. Κάποιοι σώφρονες, που επιχειρούν να κατευνάσουν τα πνεύματα, αποδεικνύονται πάντοτε και λιγοστοί και αδύναμοι. Τα συνήθη φιδάκια ρίχνουν λάδι στη φωτιά υπενθυμίζοντας παλιές πομπές τού ενός και του άλλου. «Για τότε που σε έσερναν στο τμήμα για φορολογικά ανομήματα τι έχεις να πεις; Ωραία τα κουκούλωσες!». «Σκαπούλαρες τον στρατό με τρελόχαρτο; Δεν μας φαίνεσαι όμως για ψυχασθενής…». Αίφνης αμφότερα τα μέρη καλούνται να εκθέσουν ολόκληρο το παρελθόν τους. Να εξηγήσουν κάθε του πτυχή. Να απολογηθούν για αμαρτίες – μικρές ή μεγάλες – που είχαν και οι ίδιοι σχεδόν λησμονήσει. Αίφνης η αρένα γίνεται λαϊκό δικαστήριο. Η αρχική αιτία του καβγά φαντάζει αστεία σε σύγκριση με τα άπλυτα που έχουν βγει στα φόρα.

Πώς τελειώνουν οι μονομαχίες; Βγαίνει ο ένας νοκάουτ; Σπανιότατα. Βαριέται απλώς το κοινό, εξαντλούνται οι συμπλεκόμενοι. Μια σκούπα αόρατη σαρώνει τα σπασμένα δόντια και τις πρόστυχες κουβέντες, οι φίλοι περιποιούνται τις πληγές, οι εχθροί φυλούν φαρμακερά βέλη για μια επόμενη ευκαιρία. Επικρατεί ηρεμία. Προσώρας. Πριν αλέκτορα φωνήσαι, σε κάποια άλλη γειτονιά της πόλης ή τού Διαδικτύου, κάποιος άλλος καβγάς θα ξεσπάσει.

Τι μένει απ’ όλα αυτά; Μια πικρή γεύση που και εκείνη σύντομα θα ξεπλυθεί. Κανείς δεν εξασφάλισε την υστεροφημία βυσσοδομώντας, με διαβολές και με προσωπικές συγκρούσεις. Κανείς δεν κέρδισε ανάστημα καβαλώντας τον εχθρό του. Σε βάθος χρόνου, μόνο το έργο και η κοινωνική προσφορά μετράνε. Θυμόμαστε τον Καραγάτση για τον «Γιούγκερμαν». Τον Χατζιδάκι για τον «Μεγάλο Ερωτικό». Τον Κηλαηδόνη για το «Media Luz». Μύριους άλλους, διαδρομιστές και εξυπνάκηδες, τους έχει φάει η μαρμάγκα.

«Σύκα! Βρωμόσυκα!» φώναζε – λένε – κάποτε ένας φουκαράς στο κέντρο όπου εμφανιζόταν ο Τόλης Βοσκόπουλος με σκοπό να τον προσβάλει. Τελειώνει το τραγούδι ο πρίγκιψ της νύχτας, αγναντεύει την κατάμεστη αίθουσα, δεν καταδέχεται καν να εκνευριστεί. «Μια συκιά κουνήθηκε κι έπεσε ένα σύκο!» χαμογελάει πλατιά. «Πάμε μαέστρο το επόμενο!» στρέφεται στην ορχήστρα του.