Ιδιωτικές στιγμές

Ποια είναι η πιο γνωστή φωτογραφία του Ουίνστον Τσόρτσιλ; Αυτή από την υπογραφή της συνθήκης της Γιάλτας με τον Ρούζβελτ και τον Στάλιν. Η περισσότερο αποκαλυπτική της προσωπικότητάς του όμως; (Διότι στην εμβληματική φωτογραφία, όποιος ηγέτης και αν καθόταν στη θέση του, την ίδια περίπου στάση, την ίδια περίπου έκφραση θα είχε). Κατά την άποψή μου, όλες αυτές από τις κρουαζιέρες του με τη «Χριστίνα» του Αριστοτέλη Ωνάση. Ο τρόπος που μιλάει με την Τίνα Λιβανού, το πώς κοιτάει την Κάλλας, το πούρο του, ο λευκός παναμάς του, το ναυτικό κασκέτο του, το σακάκι που πάντα φοράει ενώ, δίπλα του, ο έλληνας κροίσος είναι με ένα σπορτίβ πόλο αποτελούν τις, πραγματικά, εικονογραφικές ψηφίδες του. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τον Τζον Κένεντι. Οι οικογενειακές φωτογραφίες από τις διακοπές στο Martha’s Vineyard είναι αυτές που συμπληρώνουν τις χίλιες λέξεις με τις οποίες υποτίθεται ότι ισούται μια εικόνα.

Οι επίσημες φωτογραφίες των ηγετών είναι για τις, έστω και ηλεκτρονικές πλέον, εγκυκλοπαίδειες. Τα «ανεπιτήδευτα» – που τις περισσότερες φορές είναι πολύ μελετημένα – στιγμιότυπα αποτυπώνουν την υποκειμενική μεν καταγραφή της ιστορίας με τέτοιο τρόπο όμως που περνάει στο συλλογικό ασυνείδητο. Διότι, βεβαίως, ουδείς φαντάζεται ότι εκείνη η περίφημη φωτογραφία του Μπαράκ Ομπάμα με τα πόδια του πάνω στο γραφείο, ήταν τυχαία. Και ότι κατά λάθος κατέγραψε ο φακός του Πιτ Σόουζα – επίσημος φωτογράφος στον Λευκό Οίκο επί οκτώ χρόνια – τις φθαρμένες σόλες των παπουτσιών του. Στημένη – ξεστημένη άφησε στη δημόσια εικόνα το ίχνος ενός ανθρώπου που «λειώνει παπούτσια» στη δουλειά. Εντελώς αυθόρμητο φαινόταν εξάλλου και το στιγμιότυπο, επίσης του Σόουζα, με τον Ομπάμα να παρακολουθεί την επιχείρηση στο Πακιστάν που οδήγησε στον θάνατο του Οσάμα Μπιν Λάντεν. Ο φωτογράφος όμως τη χρησιμοποίησε ως παράδειγμα σε αντιπαράθεση με την αντίστοιχη του Ντόναλντ Τραμπ κατά την επίθεση εναντίον του Αμπου Μπακρ αλ – Μπαγκντάντι, για να επισημάνει τις διαφορές των δύο προέδρων.