Η απλοποίηση του συστήματος

Οι πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας με τις οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές κάποιες από τις βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου επιβάλλουν αλλαγές στο Ασφαλιστικό και νέες ρυθμίσεις με τις οποίες θα επιτυγχάνεται ευθυγράμμιση του ασφαλιστικού συστήματος με τις κρίσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ετσι λοιπόν θα έχουμε ένα νέο σύστημα προσδιορισμού των ασφαλιστικών υποχρεώσεων των ελεύθερων επαγγελματιών, επιστημόνων, αγροτών κ.λπ., έναν νέο τρόπο υπολογισμού του ανταποδοτικού μέρους της κύριας σύνταξης και κατ’ επέκταση έναν νέο επανυπολογισμό των «παλαιών» συνταξιούχων, αυτών δηλαδή που η σύνταξή τους είχε υπολογιστεί με το καθεστώς που ίσχυε πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου, και αναλογιστικές μελέτες για τον τρόπο υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε πλήρη γνώση του περιεχομένου των νέων ρυθμίσεων. Εχουμε κάποιες γενικές πληροφορίες, όχι όμως εξειδίκευση του τι πρόκειται να γίνει. Ετσι λοιπόν γνωρίζουμε ότι οι εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών θα αποσυνδεθούν από το δηλούμενο εισόδημα, θα θεσπιστεί οριζόντια υποχρεωτική (ελάχιστη) ασφαλιστική εισφορά και θα δοθεί δυνατότητα καταβολής, για όποιον επιθυμεί και εμπιστεύεται ή επιθυμεί να στηρίξει το σύστημα, υψηλότερης ασφαλιστικής εισφοράς. Επίσης γνωρίζουμε ότι για τους έχοντες εκτεταμένο ασφαλιστικό βίο θα υπάρξει βελτίωση των συντελεστών αναπλήρωσης, η οποία θα οδηγεί σε υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη. Είναι προφανές ότι οι αλλαγές αυτές θα σηματοδοτήσουν αλλαγές και σε άλλες ρυθμίσεις του συστήματός μας. Για παράδειγμα, η θέσπιση σταθερής εισφοράς θα έχει επίπτωση στον παλαιό τρόπο λειτουργίας του συστήματος, στην περίπτωση που υπάρχει πολλαπλή και από διάφορες αιτίες υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών (παράλληλη ασφάλιση). Πέραν αυτών είναι βέβαιο ότι η κυβέρνηση θα θελήσει να προχωρήσει σε τροποποίηση κάποιων άλλων ρυθμίσεων, σε μια προσπάθεια να δώσει το δικό της στίγμα στο ασφαλιστικό σύστημα. Για παράδειγμα, εξ όσων έχουν λεχθεί, θα προχωρήσει σε σταδιακή μείωση των εισφορών των μισθωτών καθώς και σε κάποιες αλλαγές στο υπέρμετρα αυστηρό καθεστώς που διέπει την απασχόληση των συνταξιούχων κ.λπ. Ολα αυτά καταδεικνύουν το ότι προχωρούμε σε ένα νέο ασφαλιστικό καθεστώς που προφανώς θα στοχεύει σε βελτίωση του συστήματος που θέσπισε ο νόμος Κατρούγκαλου. Σε κάθε περίπτωση πάντως, και με την ευκαιρία των νέων νομοθετήσεων, θα πρέπει σοβαρά να ληφθεί υπόψη η μεγάλη ανάγκη απλοποίησης του ασφαλιστικού μας συστήματος, η οποία κατά μεγάλο μέρος θα συμβάλλει στον σημαντικό περιορισμό του μη μισθολογικού κόστους.  Κάθε νέα νομοθέτηση, κατά την άποψή μου, θα πρέπει, με δεδομένες πλέον τις ενοποιήσεις των φορέων, να στοχεύει σε ενοποιημένες, κατά το δυνατόν, διατάξεις, που με απλό και σαφή τρόπο θα ρυθμίζουν τις ασφαλιστικές σχέσεις.  Αυτό βεβαίως δεν επιτυγχάνεται, ούτε αποκαθίσταται εύκολα, είναι σημαντικό όμως να το αναδείξουμε ως ζητούμενο σε κάθε προσπάθεια βελτίωσης του συστήματός μας.

Ο Δημήτρης Αθ. Μπούρλος είναι δικηγόρος