Δώρο αντιπερισπασμού στο Ισραήλ

Ανάμεσα στα πολλά fake news που βγαίνουν από το στόμα του αμερικανού προέδρου ξεπροβάλλουν και μερικές αλήθειες. Οπως για παράδειγμα αυτή η δήλωσή του από τον περασμένο Αύγουστο: «κανένας πρόεδρος» των ΗΠΑ, είχε διαβεβαιώσει, δεν έχει κάνει τόσα όσα ο ίδιος για το Ισραήλ. Αν και στην πραγματικότητα οι «ευεργεσίες» του αφορούν μόνο την ισραηλινή Δεξιά. Αφού πρώτα αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, μηδένισε την αμερικανική χρηματοδότηση της Υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες, έκλεισε τα γραφεία της παλαιστινιακής αντιπροσωπείας στην Ουάσιγκτον και αναγνώρισε εθνική κυριαρχία του Ισραήλ επί των Υψωμάτων του Γκολάν, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε πως δεν θεωρεί πλέον «την ίδρυση ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Οχθη ασύμβατη με το διεθνές δίκαιο». Προκάλεσε έτσι ένα κύμα ευφορίας στην ισραηλινή Δεξιά, αγανάκτηση στους Παλαιστινίους και μερικές κάπως αμήχανες υπενθυμίσεις του διεθνούς δικαίου από την ΕΕ και τον ΟΗΕ.

Ανακοινώνοντας τη νέα αυτή εγκατάλειψη μιας αμερικανικής στάσης που μετρούσε 41 χρόνια, από την προεδρία Κάρτερ, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο κρύφτηκε πίσω από έναν άλλο πρώην πρόεδρο, τον Ρόναλντ Ρίγκαν – ο οποίος είχε εκτιμήσει, μιλώντας σε δημοσιογράφους, λίγο μετά την άφιξή του στον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο του 1981, πως οι οικισμοί αυτοί «δεν είναι παράνομοι». Απέφυγε ωστόσο να υπενθυμίσει τι είχε προσθέσει τότε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος, δηλαδή ότι η συνέχιση του εποικισμού των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών μετά τον πόλεμο του 1967 ήταν «ελάχιστα συνετή» και «ανώφελα προκλητική». Ο Ρίγκαν είχε μάλιστα ζητήσει το «πάγωμα» της εποικιστικής δραστηριότητας. Στην πραγματικότητα, η θέση των αμερικανικών κυβερνήσεων, δημοκρατικών και ρεπουμπλικανικών, ήταν ανέκαθεν πως ο εποικισμός αποτελεί «εμπόδιο για την ειρήνη». Χωρίς αυτό να έχει αποτρέψει την αλματώδη αύξησή του, ιδιαίτερα επί πρωθυπουργίας Μπενιαμίν Νετανιάχου: από 16.200 τη χρονιά της δήλωσης του Ρίγκαν, οι έποικοι της Δυτικής Οχθης, εξαιρουμένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, έφτασαν τους 427.800 πέρυσι.

Οι αναλυτές εκτιμούν πως η απόφαση Τραμπ πάρθηκε και για εσωτερικούς λόγους, ως ένας πρόσκαιρος έστω αντιπερισπασμός από την έρευνα εις βάρος του με το ερώτημα της παραπομπής και της καθαίρεσής του. Στο Ισραήλ, πάντως, άφησε έναν Μπενιαμίν Νετανιάχου «συγκινημένο» και τις οργανώσεις των εποίκων να αξιώνουν άμεση προσάρτηση των οικισμών της Δυτικής Οχθης – όπως είχε υποσχεθεί τον Σεπτέμβριο ο Νετανιάχου. Επειτα από δύο ατελέσφορες εκλογικές διαδικασίες, βέβαια, εντολή σχηματισμού κυβέρνησης έχει ο αντίπαλός του Μπένι Γκαντς: έχει περιθώριο μέχρι σήμερα, χρειάζεται όμως τη στήριξη των ισραηλινών αραβικών κομμάτων, τα οποία, αντίθετα με τον ίδιο, κατήγγειλαν την απόφαση Τραμπ. Οσο για την περίφημη «Συμφωνία του Αιώνα», το ειρηνευτικό σχέδιο για τη Μέση Ανατολή που όλο καθυστερεί να δώσει στη δημοσιότητα η αμερικανική κυβέρνηση, όπως δήλωσε ο Χαγκίτ Οφράν από την αριστερή ισραηλινή οργάνωση Peace Now, «τώρα ξέρουμε τι είναι: να πει στους Παλαιστινίους “δεν πρόκειται να λάβετε καμία από τις βασικές διεκδικήσεις και τα δικαιώματά σας”».