Ο δρόμος για τα πλεονάσματα περνάει από την ανάπτυξη

Η δήλωση του προέδρου του Eurogroup Μάριο Σεντένο έφερε «χαμόγελα» στην κυβέρνηση. Ερμηνεύτηκε από ορισμένες πηγές ως πρόδρομος θετικών εξελίξεων για τη μεγάλη μάχη της μείωσης των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων. Για να φτάσουμε στην επιβεβαίωση των εκτιμήσεων αυτών, όμως, θα πρέπει να ξεπεραστούν πολιτικά εμπόδια στην ευρωζώνη, ενώ στο εγχώριο σκηνικό η κυβέρνηση να αποδεικνύει με μετρήσιμα αποτελέσματα ότι οι προβλέψεις της για πλεονάσματα και ανάπτυξη είναι πέρα για πέρα ρεαλιστικές.

Ο πρόεδρος του Eurogroup ρωτήθηκε χθες από τον ευρωβουλευτή Γιώργο Κύρτσο εάν μετά τη μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου θα αλλάξουν οι υπολογισμοί σε σχέση με το πρωτογενές πλεόνασμα και τη δημοσιονομική προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλουμε.

«Αναμένεται επικαιροποίηση και έχουν επιληφθεί οι θεσμοί» απάντησε ο Σεντένο, προσθέτοντας πως «περιμένουμε νέο υπολογισμό της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, που θα λαμβάνει υπόψη του τη μείωση των επιτοκίων». Η καταληκτική δήλωση του προέδρου του Eurogroup ήταν… όλα τα λεφτά. «Είμαι βέβαιος», είπε, «ότι θα γίνει αυτό προσεχώς, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα θετικά νέα».

Το προσεχώς είναι σήμερα. Στην έκθεση της Κομισιόν, στο πλαίσιο της ενισχυμένης μεταμνημονιακής εποπτείας, περιλαμβάνεται η νέα ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, από την οποία όποιος θέλει πραγματικά να δει τα περιθώρια μείωσης των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα μπορεί άνετα να υποστηρίξει το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης για δημοσιονομική χαλάρωση. Η βιωσιμότητα του χρέους εξασφαλίστηκε στο παρελθόν με επιμηκύνσεις, διευθετήσεις αλλά όχι «κούρεμα» από τους Ευρωπαίους, με παραδοχές για μέσο κόστος δανεισμού του Δημοσίου 4,9% (με 1,5% δανειστήκαμε για δέκα χρόνια τον περασμένο μήνα) και χαμηλές πτήσεις στην ανάπτυξη, ενώ για να βγαίνει ο λογαριασμός της αποπληρωμής των δανεικών στον ESM όσα έλειπαν από την εξίσωση προστέθηκαν ως πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022 και 2,2% του ΑΕΠ στη συνέχεια έως και το 2060.

ΤΟ ΔΝΤ. Υπέρμαχος της μείωσης των στόχων για τα πλεονάσματα ήταν εξαρχής το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Την περασμένη εβδομάδα όμως, παρότι επανέλαβε την προτίμησή του προς αυτή την κατεύθυνση, έδωσε με τις προβλέψεις τη δυνατότητα σε όσους Ευρωπαίους ανθίστανται σε αυτή την προοπτική να συνεχίσουν να παίζουν καθυστερήσεις.

Το Ταμείο ισοπέδωσε τις προβλέψεις για τον ρυθμό ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια και τις εκτιμήσεις του για τα πρωτογενή πλεονάσματαν προβλέποντας μάλιστα ότι από το 2020 ο στόχος για 3,5% του ΑΕΠ δεν θα επιτευχθεί. Τα ίδια λέει τα τελευταία χρόνια και πέφτει διαρκώς έξω. Αν κάποιος όμως θέλει να «πιαστεί» από την απαισιόδοξη όψη του νομίσματος, σε περιβάλλον έντονης διεθνούς αβεβαιότητας, μπορεί να το κάνει. Αυτό άλλωστε φάνηκε από τον «διχασμό» των διευθυντών του ΔΝΤ στο Εκτελεστικό Συμβούλιο. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι οι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα πρέπει να χαλαρώσουν, άλλοι τόνισαν την ανάγκη «οι δεσμεύσεις να τηρούνται». Οι τελευταίαι μάλλον ήταν Ευρωπαίοι.

Για να κερδίσει στη διαπραγμάτευση επί των πρωτογενών πλεονασμάτων και να μπει ο πήχης στο 2% του ΑΕΠ το 2021, η κυβέρνηση θα πρέπει να αποδείξει ότι το 2020 ο ρυθμός ανάπτυξης θα είναι 2,8%, όπως η ίδια προβλέπει, και όχι κοντά στο 2% που εκτιμά το ΔΝΤ, και πολύ περισσότερο να αποδείξει πως εννοεί τον στόχο για ρυθμό ανάπτυξης 4% τα επόμενα χρόνια, όταν το ΔΝΤ προβλέπει 0,9%.

Ο δρόμος για τη μείωση των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων ανοίγει με τη νέα ανάλυση βιωσιμότητας χρέους μετά τη μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου, αλλά πρέπει να παραμείνει ανοιχτός με οδηγό την ανάπτυξη. Και στο μέτωπο αυτό οι περισσότεροι αναλυτές διατηρούν επιφυλάξεις.

Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, για παράδειγμα, με την έκθεση φθινοπωρινών προβλέψεων χαρακτηρίζει τον στόχο για ανάπτυξη 2,8% το 2020 «αισιόδοξο», ενώ μόνο η Τράπεζα της Ελλάδος τολμά πρόβλεψη για ρυθμό ανάπτυξης 2,4%-2,5%. Ολοι οι υπόλοιποι θεσμικοί παρατηρητές (Κομισιόν, ΔΝΤ, ΟΟΣΑ, οίκοι αξιολόγησης) βάζουν τον πήχη πιο κοντά στο 2% παρά στο 2,5%.