Η ιστορία που δεν γράφτηκε

Τα ποτάμια στερεύουν, αλλά δεν στερεύουν όλα τα ποτάμια. Αν και κάπως κομφουκιανής κοπής, η παραδοχή αποτυπώνει μια πολιτική πραγματικότητα: τα πράγματα για το κόμμα του Σταύρου Θεοδωράκη θα μπορούσαν να είχαν πάει αλλιώς. Το Ποτάμι θα μπορούσε να είχε εξασφαλίσει τόσα αποθέματα ροής ώστε να μη στερέψει έπειτα από σχεδόν έξι χρόνια ζωής για να ανακοινώσει χθες γενναία και γενναιόδωρα το τέλος του. Δεν θα γίνει κόμμα – σφραγίδα, δεν θα κρατήσει την κρατική επιδότηση.

Η ιστορία, με πιο απλά λόγια, θα μπορούσε να είχε γραφτεί αλλιώς από ένα κόμμα που συστήθηκε με τον καταστατικό στόχο να κάνει πολιτική αλλιώς. Η ιστορία όμως δεν γράφτηκε αλλιώς. Τον Ιανουάριο του 2015, ας πούμε, ο Αλέξης Τσίπρας δεν χτύπησε την πόρτα του Θεοδωράκη για να σχηματίσει κυβέρνηση – έπεσε στην αγκαλιά του Καμμένου. Δεν είναι επομένως μόνο η ιστορία του Ποταμιού που δεν γράφτηκε αλλιώς. Ακόμη περισσότερο, είναι η ιστορία της χώρας. Το Ποτάμι δεν έγινε ποτέ το φυσικό σύνορο ανάμεσα στο εθνικολαϊκιστικό σύμπαν του ΣΥΡΙΖΑ και τον υπόλοιπο κόσμο. Ο Θεοδωράκης δεν «μάζεψε» ποτέ τον Βαρουφάκη, δεν έγινε ποτέ η φωνή της κυβερνητικής λογικής σε μια κυβέρνηση που επί έξι ολόκληρους μήνες ζούσε με τις μεγαλοϊδεατικές αυταπάτες της.

Η σελίδα της ιστορίας όμως δεν έμεινε λευκή. Αντίθετα, αν κρίνει κανείς από το αποτέλεσμα, έγινε μάλλον μαύρη. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, δεν γράφτηκε από το Ποτάμι. Και κάπως μοιραία η ιστορία άρχισε να ξεπερνάει ένα κόμμα του οποίου ο προγραμματικός λόγος έμοιαζε σοφός χωρίς όμως ο αρχηγός του να διακριθεί πάντα για την πολιτική του σοφία. Το Ποτάμι μπορεί να μην είχε ακριβώς ορμή σε αυτό το περιβάλλον γενικευμένης παράνοιας που πριμοδοτούσε διάφορα περίεργα προϊόντα της κρίσης, είχε όμως μέτρο και αρχές. Είχε ατζέντα. Αν έκανε όμως ένα λάθος η ηγεσία του, ήταν ότι περιέφερε την ατζέντα του ως ζηλωτής που αναζητούσε προσήλυτους πότε στο Μαξίμου του Αλέξη Τσίπρα και άλλοτε στην εκλογική βάση του ΚΙΝΑΛ. Ηταν ότι η «πολιτική αλλιώς» εξαντλήθηκε κάποιες φορές σε έναν χίπστερ διδακτισμό. Πώς να μη στερέψει ένα ποτάμι που όχι μόνο έφτασε να κελαρύζει σαν ρυάκι αλλά και να μουρμουρίζει σαν ορθοπολιτικό θινκ τανκ;

Κάπως έτσι, το Ποτάμι έγραψε το κομμάτι της ιστορίας που του αναλογούσε. Αλλά όπως και τον Ιανουάριο του ’15, το υπόλοιπο κομμάτι της ιστορίας του γράφτηκε από τους άλλους. Γράφτηκε από το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο, το οποίο δεν θα μπορούσε ασφαλώς να εκφραστεί από το υπερβολικά μειλίχιο απέναντι στους συριζανέλ Ποτάμι. Και γράφτηκε και από μια ΝΔ, ο αρχηγός της οποίας ήταν ιδεολογικά εμβαπτισμένος στις ίδιες ιδεολογικές πηγές. Πιο πολιτικά, το φιλελεύθερο – μεταρρυθμιστικό Κέντρο που εξέφραζε ο Θεοδωράκης έχασε τον λόγο της ύπαρξής του απέναντι σε έναν Μητσοτάκη που εξέφραζε τον ίδιο χώρο και επιπλέον καρπωνόταν την πολιτική και αισθητική κόπωση που είχε προκαλέσει στους ψηφοφόρους η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Θα μπορούσε σε αυτήν την περίπτωση να είχε γραφτεί η ιστορία αλλιώς; Ενδεχομένως να μπορούσε εάν το Ποτάμι ακολουθούσε το αντιΣΥΡΙΖΑ ρεύμα αντί να κελαρύζει και να μουρμουρίζει. Σε αυτήν την περίπτωση το Ποτάμι θα ήταν ένας κυβερνητικός εταίρος που θα προστάτευε την κυβέρνηση, αλλά και όλους τους υπόλοιπους, από τις υπερσυντηρητικές αποφύσεις της. Αλλά κι αυτή είναι μια ιστορία που δεν γράφτηκε.