Δούρειοι Ιπποι

Η ιδέα του Σι Τζινπίνγκ ως σύγχρονου Οδυσσέα φαίνεται λίγο προχωρημένη. Ο κοσμογυρισμένος όμως πρόεδρος της Κίνας ανταγωνίστηκε τον ήρωα του Ομήρου την περασμένη εβδομάδα όταν έσυρε έναν «Δούρειο Ιππο» εντός των τειχών της ΕΕ – με ενθουσιώδη βοήθεια από τους Ελληνες. Η επίσκεψη του Σι στην Αθήνα αποτέλεσε σταθμό στην επί δεκαετίες κινεζική πολιορκία των ευρωπαϊκών αγορών. Με μια σειρά συμφωνιών θα αυξήσει τις επενδύσεις της Κίνας στην Ελλάδα σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ, ενώ επεκτείνεται ο ρόλος του Πεκίνου και στο στρατηγικό λιμάνι του Πειραιά. Ο Σι αναβαθμίζει έτσι τις παγκόσμιες φιλοδοξίες της Κίνας. Την ίδια στιγμή, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μεγαλύτερη, ενδεχομένως υπαρξιακή, πρόκληση: πώς να αποφύγει να βρεθεί εγκλωβισμένη ανάμεσα στην επιθετική Κίνα και στις όλο και πιο αναξιόπιστες και εχθρικές ΗΠΑ. Κλειδί στη στρατηγική του Πεκίνου είναι η λεγόμενη πρωτοβουλία «17+1» που περιλαμβάνει την Κίνα, 16 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και τώρα την Ελλάδα. Οι ηγετικές χώρες της ΕΕ, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, βλέπουν την πρωτοβουλία αυτή με καχυποψία, φοβούμενες ότι αποτελεί προσπάθεια διαίρεσης της Ευρώπης. Σε πρόσφατες ομιλίες σε Αθήνα και Βερολίνο, ο Μάικ Πομπέο έδωσε έμφαση στη στρατηγική και γεωπολιτική διάσταση του θέματος. Προειδοποίησε ότι η Ευρώπη αναρροφάται σε έναν δόλιο κινεζικό ιστό που ήδη καλύπτει την Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Προς το παρόν, με τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ να αναμένεται στις αρχές του επόμενου μήνα στο Λονδίνο, οι ευρωπαίοι ηγέτες έχουν άλλα προβλήματα: το μειούμενο ενδιαφέρον του Τραμπ για τη διατλαντική συμμαχία και το ΝΑΤΟ. Ο Μακρόν παρουσίασε τον δικό του Δούρειο Ιππο την περασμένη εβδομάδα, υποδεικνύοντας ότι η συμμαχία θα μπορούσε να αντικατασταθεί από αυτό που ονομάζει «ευρωπαϊκή αμυντική ένωση».

Οι ιδέες του γάλλου προέδρου για μια στενότερη ευρωπαϊκή ενοποίηση φαίνεται να έχουν μικρή απήχηση, αλλά το επιχείρημά του – ότι χωρίς αυτή τη στρατηγική η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να διατηρήσει την αυτονομία της απέναντι στις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία – έχει κάποια λογική. Ο Μακρόν αποδέχεται την απαίτηση του Τραμπ ότι τα ευρωπαϊκά κράτη – μέλη του ΝΑΤΟ θα πρέπει να δαπανήσουν περισσότερα για την άμυνα. Ωστόσο, θα προτιμούσε να το κάνουν εκτός της συμμαχίας, υπό την αιγίδα της ΕΕ – και ειδικότερα της Γαλλίας.