Ποιος φοβάται {LF}την Τουρκία;

Η Τουρκία είναι σήμερα πιο αναθεωρητική και επιθετική από ποτέ. Υπερεξοπλίζεται, πραγματοποιεί εκτεταμένες επιχειρήσεις εισβολής και κατοχής εις βάρος τρίτων χωρών και απειλεί άλλες με κύριες την Ελλάδα και την Κύπρο. Ταυτόχρονα, αγνοεί επιδεικτικά βασικές διεθνείς διαχωριστικές γραμμές και προκαλεί τους πάντες στον λεγόμενο δυτικό κόσμο, διαφορετικά τον καθένα: τους Αμερικανούς, τους Ευρωπαίους, το Ισραήλ. Δεν κρύβει ότι νιώθει ισχυρή να αλλάξει μονομερώς κρίσιμες διεθνείς ισορροπίες και να δημιουργήσει αυτό που ο Ερντογάν ονομάζει «πατρίδα της καρδιάς του». Θέλει. Ομως μπορεί;

Η απάντηση δεν είναι ούτε μονολεκτική ούτε μονοδιάστατη. Δεν αρκεί ένα «ναι» ή ένα «όχι». Η εισβολή στη Συρία έδειξε ότι ως έναν βαθμό μπορεί. Αυτή είναι η πραγματικότητα: οι διεθνείς επιπτώσεις εις βάρος της ήταν ουσιαστικά, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, μηδενικές. Πιθανόν αυτό να οδηγήσει τον τούρκο πρόεδρο στην παγίδα να πιστέψει ότι μπορεί να κάνει το ίδιο και στα δυτικά, έχοντας ανάλογα αποτελέσματα. Ομως η Ελλάδα δεν είναι Συρία: ούτε έχει υποστεί τις καταστροφές ενός πολυετούς πολέμου, ούτε βρίσκεται στο επίκεντρο ενός διαρκούς γεωπολιτικού ανταγωνισμού που εν πολλοίς οδήγησε σε αυτές τις καταστροφές. Οσο κι αν κάποιες φορές το αγνοεί ακόμα και η ίδια, η Ελλάδα είναι Δύση, ό,τι κι αν θέλει ή αν φαντάζεται ο Ερντογάν. Και το να επιτεθεί η Τουρκία σε μια χώρα της Δύσης, τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της ΕΕ, αλλά, κυρίως, με τη σημερινή σημασία της Ελλάδας σε ένα περιβάλλον όλο και πιο ασταθές, είναι εξαιρετικά πολύπλοκη υπόθεση. Επίσης, αν και ταλαιπωρημένη από την πολυετή πτώχευση, η Ελλάδα διαθέτει ένοπλες δυνάμεις που, αν θέλει, μπορούν να κάνουν την Τουρκία να μετανιώσει πολύ πικρά για οτιδήποτε επιχειρήσει προς αυτή την κατεύθυνση.

Αλλά εδώ υπάρχει ένας καθοριστικός «αστερίσκος»: οι δύο παραπάνω παράμετροι λειτουργούν αποτελεσματικά μόνον από κοινού. Και μόνον αν η ίδια η Ελλάδα είναι αποφασισμένη για τη σύζευξή τους. Παλιότερα, η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 και, πολύ πιο πρόσφατα, ο Αττίλας του 1974 στην Κύπρο, είχαν χτίσει μια διαρκή κουλτούρα υστέρησης στην Ελλάδα, κουλτούρα ενίοτε κυρίαρχη. Αυτή, σε συνδυασμό με τις εσωτερικές πολιτικές περιπέτειες που έφερε η χούντα των επίορκων συνταγματαρχών την περίοδο 1967-74, η οποία προκάλεσε και τον Αττίλα, διαμόρφωσαν επί χρόνια αντανακλαστικά έλλειψης αυτοπεποίθησης και φόβου έναντι της Αγκυρας. Ομως τα αίτια και οι συνθήκες που προκάλεσαν τα παραπάνω έχουν πλέον εκλείψει εδώ και δεκαετίες. Εχει έρθει η ώρα να εκλείψουν οριστικά και τα εθνικά επικίνδυνα λάθος αντανακλαστικά που άφησαν πίσω τους.

Η Ελλάδα σήμερα έχει ισχυροποιήσει όσο ποτέ τα τελευταία εκατό χρόνια τη σημασία της στον δυτικό κόσμο. Η σταθερότητά της είναι καίρια για όλους, ακόμη και για το Ισραήλ, εσχάτως δε μέχρι και για την Κίνα: ενεργειακά, γεωοικονομικά, στρατιωτικά. Ουδείς επιθυμεί την αποσταθεροποίησή της. Αν όμως η ίδια δεν είναι αποφασισμένη να αντιδράσει άμεσα και σκληρά, όπως μπορεί, σε οποιαδήποτε κίνηση εις βάρος της κυριαρχίας της, όλα αυτά θα έχουν περιορισμένη αξία. Πρέπει λοιπόν να αλλάξει ριζικά ο τρόπος σκέψης. Να συνειδητοποιηθεί επιτέλους ότι το ερώτημα «ποιος φοβάται την Τουρκία;» δεν αφορά την Ελλάδα.