Συμφέροντα και διπλωματία

Ως μια σχέση συμφέροντος περισσότερο και λιγότερο διεθνούς διπλωματίας μπορεί να περιγραφεί η σχέση του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Και πέρα από τις εκατέρωθεν αβρότητες, ο Ερντογάν αξιοποίησε το βήμα του Λευκού Οίκου για να βάλει τη δική του πολιτική ατζέντα… Συρία, Προσφυγικό και η στάση των Ευρωπαίων, S-400 και F-35, Φετουλάχ Γκιουλέν, αλλά και οι σχέσεις της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ, τέθηκαν ως ζητήματα από τον Ερντογάν, ο οποίος παρά τις εν λόγω εκκρεμότητες και τις επικρίσεις που δέχεται η χώρα του, βρέθηκε στην Ουάσιγκτον και έτυχε εξαιρετικής υποδοχής. Γεγονός που παρά το ότι τα αδιέξοδα στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας δεν κατέστη δυνατό να ξεπεραστούν, μετράει υπέρ του.

Η ελληνική κυβέρνηση αρνείται κατά την πάγια θέση της να σχολιάσει επισήμως επισκέψεις όπως αυτή του Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, σημειώνοντας ότι αφορά τις διμερείς σχέσεις άλλων χωρών και η Αθήνα δεν παρεμβαίνει. Ωστόσο οι εξελίξεις δεν μπορεί κανείς να πει ότι δεν απασχολούν την Ελλάδα. Τόσο τα όσα δημοσιοποιήθηκαν αλλά κυρίως όσα, ενδεχομένως, να συμφωνήθηκαν «κάτω από το τραπέζι» και θα διαφανούν στο μέλλον, ενδιαφέρουν την Αθήνα υπό το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και του Κυπριακού, όπου η Αγκυρα  επιμένει στην πολιτική των προκλήσεων.

Οι ΗΠΑ έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν θα παραιτηθούν αμαχητί από την προσπάθεια να κρατήσουν την Τουρκία στη Δύση καθώς είναι ένας στρατηγικής σημασίας σύμμαχός τους στο ΝΑΤΟ και όσο και αν επιχειρούν να στήσουν νέους διαύλους ελέγχου της περιοχής μέσω της εμβάθυνσης της συνεργασίας με την Ελλάδα και την Κύπρο, ο ρόλος της Αγκυρας δύσκολα μπορεί να αντικατασταθεί.

ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ. Πηγές με γνώση των Ελληνοτουρκικών υιοθετούν την άποψη ότι η επικοινωνία των δύο προέδρων είναι που κρατάει ζωντανές περισσότερο από οτιδήποτε άλλο τις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας, τονίζοντας ωστόσο ότι η Ουάσιγκτον δεν είναι ο Τραμπ. Ουάσιγκτον, όπως λένε, είναι το Κογκρέσο, είναι η Γερουσία, είναι το Πεντάγωνο, είναι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Είναι όλα όσα συνθέτουν την εικόνα ενός ισχυρού κατεστημένου που μπορεί και ξέρει να επιβάλλεται και το οποίο η Αγκυρα και ο Ερντογάν έχουν ήδη καταφέρει να «εκνευρίσουν» αρκετά. Και αυτό το κατεστημένο δεν θα υποχωρήσει εύκολα απέναντι στις επιδιώξεις του τούρκου προέδρου. Σε αυτό το πλαίσιο, αναμένουν να διαφανεί η επόμενη μέρα της επίσκεψης και δηλώνουν ότι ακόμα και στο χειρότερο σενάριο, μιας ενδεχόμενης κρίσης στην περιοχή, ίσως η σχέση Τραμπ – Ερντογάν να υπάρχει μια πιθανότητα να λειτουργήσει και υπέρ της Αθήνας… Οσο για την προσπάθεια του τούρκου προέδρου να βάλει στο κάδρο την Ελλάδα και τους S-300 για να δικαιολογήσει τους δικούς του S-400, οι ίδιες πηγές απαντούν ότι πρόκειται για παντελώς αβάσιμα επιχειρήματα. Δεν αποκλείουν και το ενδεχόμενο οι S-400 να επιλεγεί τελικά από την Αγκυρα να «θαφτούν» στον βωμό μεγαλύτερων συμφερόντων.