Συναίνεση για την Ελλάδα του 21ου αιώνα

Στα μεγάλα κυρίως ελληνικά πανεπιστήμια εκκολάπτονται χρόνια τώρα φαινόμενα παρανομίας και βίας. Η αποφασιστικότητα και η τόλμη του Πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη και του υπουργού Μ. Χρυσοχοΐδη τραντάζουν τα λιμνάζοντα ύδατα. Θέλω όμως να κάνω μία δημόσια έκκληση μέσα από την εμπειρία μου.

Το θέμα θα λυθεί ΜΕ την αστυνομία αλλά όχι ΑΠΟ την αστυνομία. Τα πανεπιστήμια πέρα από την ελληνική ιδιαιτερότητα της διείσδυσης εγκληματικών οργανώσεων ήταν και θα είναι ένας ιδιαίτερος χώρος γεμάτος νιάτα, όνειρα, πάθος, αγανάκτηση, ενθουσιασμό και… απερισκεψία. Είμαι πεπεισμένη ότι η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου των ίδιων των πανεπιστημίων πρέπει να λειτουργήσει παράλληλα με την πολιτική προστασίας. Να συμπορευθούν.

Από το 2009 μέχρι το 2012 είδα από πρώτο χέρι, τι σημαίνει να πλανάται φόβος μέσα σε ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα (σε περίοδο δημοκρατίας). Φόβος σε σπουδαίους καθηγητές και καθηγήτριες που δεν τολμούσαν να δώσουν το όνομά τους σε απλές νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, που ζούσαν με την απειλή της καταστροφής του εργαστηρίου, του αυτοκινήτου τους, την απειλή για τη σωματική ακεραιότητα των ίδιων και των παιδιών τους. Φόβο σε φοιτητικές ανεξάρτητες παρατάξεις που έρχονταν να με συναντήσουν μετά τις 12 τη νύχτα. Φόβο σε εισαγγελείς και αστυνομικούς διευθυντές που δεν έβγαιναν στο τηλέφωνο, φόβο σε πολιτικούς που πίεζαν «να αφήσουμε στην ησυχία τους» τα πανεπιστήμια μέσα στον χαλασμό των αγανακτισμένων. Βίωσα κάθε είδους προσωπική απειλή, ακόμα και μέσα από δημόσιες δηλώσεις πρυτάνεων και αντιπρυτάνεων. Αντίστοιχα γνώρισα και  συνεργάστηκα με γενναίους ανθρώπους αποφασισμένους να προχωρήσουμε μπροστά.

Η απάντηση είναι νέοι ακαδημαϊκοί θεσμοί, ελευθερία, δημοκρατία και προστασία και των τριών παραπάνω από ένα οργανωμένο Κράτος Δικαίου. Μεταρρύθμιση και στη διοίκηση των πανεπιστημίων με αυτοδιοίκηση και εξωστρέφεια και αποτελεσματική εξάρθρωση της κάθε μορφής εγκληματικότητας που έχει εγκατασταθεί σ’ αυτά. Και τα δύο ταυτόχρονα.

Το Συμβούλιο Διοίκησης των ΑΕΙ (που προέβλεπε η μεταρρύθμιση του 2011) όφειλε να παρουσιάσει σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τον «Οργανισμό Ιδρύματος» (κάτι σαν Σύνταγμα) και κανονισμό λειτουργίας. Ο οργανισμός έπρεπε να αναφέρεται με σαφήνεια στις υπηρεσίες προστασίας, π.χ. ηλεκτρονικό σύστημα εισόδου – εξόδου, ενδεχόμενη συνεργασία με ιδιωτικές υπηρεσίες ασφάλειας ή ακόμα και πανεπιστημιακή αστυνομία. Ο κανονισμός όφειλε να θέσει τους κανόνες συμπεριφοράς και λειτουργίας όλων των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας, καθώς και τις ποινές σε περίπτωση καταπάτησης των κανόνων. Η ταυτόχρονη κατάργηση του ασύλου έδινε την δυνατότητα συνεργασίας διοίκησης του πανεπιστημίου και Αστυνομίας άμεσα και αποτελεσματικά.

Παρά τις δυσκολίες της εποχής, ο τότε πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου δεν δίστασε στιγμή και ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Αντ. Σαμαράς στήριξε, κόντρα στις εσωκομματικές του διενέξεις. Η ιστορική συναίνεση δεν διήρκεσε αρκετά…

Σήμερα, μετά τα όσα συνέβησαν και τη συνολική ωρίμανση του πολιτικού συστήματος επανέρχεται το ζήτημα της συναίνεσης στα πανεπιστήμια.

Ας μην αναχθεί το θέμα των πανεπιστημίων σε ζήτημα ιδεολογικής ταυτότητας Αριστεράς – Δεξιάς, με βάση τον ρόλο της Αστυνομίας. Δεν χρειάζεται ακόμη ένας διχασμός. Ας επανέλθει η συζήτηση στο τι πανεπιστήμιο θέλουμε για την Ελλάδα του 21ου αιώνα.

Γιατί Ελλάδα χωρίς πανεπιστήμια στην πρωτοπορία θα είναι Ελλάδα που θα αναπολεί το παρελθόν της.

Η Αννα Διαμαντοπούλου είναι πρόεδρος του Δικτύου για τη Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και την Ευρώπη, πρ. επίτροπος ΕΕ, πρ. υπουργός