Σκοτεινά, απόκρημνα likes

Ο μικρός Ιρανός χαρακώθηκε από κουκουλοφόρους. Η συμβολική απάντηση στο προσφυγικό, μεταναστευτικό φαινόμενο είναι η χοιρινή διακήρυξη συμπολιτών μας καθώς και η πολιτική κάλυψή της από βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Ο κ. Χρυσοχοΐδης στην ευρωπαϊκή εξόρμησή του ομολόγησε πλήρη διαχειριστική αδυναμία, άρα περιέγραψε έμμεσα την κατάρρευση κάθε μεταναστευτικής πολιτικής, σε αντίθεση με τις προεκλογικές διακηρύξεις και την πολυετή αντιπολιτευτική τακτική της ΝΔ.

Είναι μερικά γεγονότα διάσπαρτα, αλλά ενοποιημένα στη βάση τους, που δείχνουν ακόμα μια φορά αυτά που έχουμε εντοπίσει (λίγοι), εδώ και αρκετά χρόνια. Η προσφυγική κρίση, μαζί με την πολιτική, διαχειριστική αδυναμία εκ μέρους των ευρωπαϊκών και ελληνικών κυβερνήσεων, πέρα από την προφανή ανθρωπιστική επίπτωση – στην οποία εξαντλείται μεγάλο μέρος της δημόσιου λόγου -, έχει μια μονιμότερη και βαθύτερη επίδραση στη διαμόρφωση μιας συντηρητικής, αμυντικής, φοβικής κουλτούρας στον μέσο πολίτη. Οχι στον βαμμένο φασίστα, αλλά στον μέσο πολίτη, τον μικροαστό της διπλανής πόρτας, τον συντηρητικό, αλλά και τον πολίτη μιας προοδευτικής παράδοσης. Αυτό αποτελεί αποσταθεροποίηση.

Αν το περιστατικό της «χαράκωσης» του μικρού Ιρανού και η χοιρινή πολιτική κουλτούρα που αναδύεται στον χώρο της υπαρκτής και διάσπαρτης Ακροδεξιάς αποτελούν το τόξο μέσα στο οποίο εκτείνεται η ιδεολογική και πολιτική «μετάφραση» του προσφυγικού φαινομένου, σε ένα τουλάχιστον τμήμα της κοινής γνώμης, τότε τα πράγματα είναι πιο δύσκολα από το ίδιο το πρόβλημα. Ολα προεικονίζουν την αναπότρεπτη «εφεύρεση» και ανάδυση κάποιου με τα χαρακτηριστικά των Σαλβίνι, Ορμπαν, Λεπέν κ.λπ.

Η μεν Αριστερά κορυφώνει την κριτική σε αυτά τα πρόσωπα, αλλά δεν προχωράει στην ανάλυση του πώς τροφοδοτούνται, με ποια αξιολογικά εργαλεία έχουν λαϊκή αποδοχή, τι τα παράγει αυτά τα πρόσωπα. Σημαίνονται ως «κακά», αλλά σαν να μετεωρίζονται σε ένα κοινωνικό πουθενά. Η δε Δεξιά, αφού εξάντλησε το «ιδεολογικό» της κεφάλαιο στην τυφλή αντι-ΣΥΡΙΖΑ αντιπολίτευση, τώρα απλώς προσπαθεί να πετάξει από πάνω της την ευθύνη (ο κ. Χρυσοχοΐδης μπορεί και να κάνει, ως «Χατζηπετρής», ως αναλώσιμος).

Γιατί ο σαλβινισμός συγκεφαλαιώνει μεγάλο μέρος του λαϊκού θυμικού; Γιατί ο απομονωτισμός έχει τέτοια διείσδυση σε λαϊκά ακροατήρια; Και πώς απαντάς στον ανασφαλή πολίτη, στον τσαντισμένο; Σε αυτόν που «αναθέτει» στο προσφυγικό φαινόμενο όλες τις ματαιώσεις, τις κακουχίες του; Σε αυτόν που ο «προσφυγισμός» εικονογραφεί τη δική του προσωπική τραγωδία των τελευταίων 10 χρόνων; Που κατά κάποιον τρόπο «σκηνοθετεί» τον συμβολικό φορέα της δικής του πτώσης;

Αναπάντητα και δύσκολα ερωτήματα για τους αυτοματισμούς, την αυτοσυντήρηση και τα στερεότυπα ενός αβέβαιου και, κυρίως, απαίδευτου πολιτικού συστήματος.

Αν ο θυμός ιδεολογικοποιηθεί, δεν θεραπεύεται. Το έχει δείξει ο Μεσοπόλεμος. Οι διάφοροι αυτοπροβαλλόμενοι υπερπατριώτες θα συνεχίσουν, γιατί απολαμβάνουν ευρύτερη αποδοχή. Η Μπακογιάννη, οι δημοκράτες δεξιοί κυβερνητικοί, δεν μπορούν να «μαζέψουν» μόνοι ένα παιχνίδι πολιτικής επιβεβαίωσης για πολλούς ψηφοσυλλέκτες. Μειώνονται συνεχώς τα ακροατήρια των δημοκρατών και ελευθεροφρόνων.

Είναι πιο δύσκολη η περίσκεψη από την ορμή. Είναι πιο δύσκολη η αντιδημοφιλής στάση από την παράλυση στα «likes».