Απάντηση {LF}στην «κλιματική παραπληροφόρηση»

Διάβασα το άρθρο του κ. Ανδριανόπουλου περί κλιματικής αλλαγής στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» στις 26-27 Οκτωβρίου και ως μέλος της επιστημονικής κοινότητας και επαγγελματίας στον χώρο της περιβαλλοντικής πολιτικής θα ήθελα να παραθέσω ορισμένες απόψεις, με την ελπίδα να οδηγήσουν πιθανώς σε μια διαφορετική προσέγγιση του θέματος και κατ’ επέκταση σε έναν παραγωγικό διάλογο.

Εδώ και δεκαετίες, η επιστημονική κοινότητα παράγει εμπεριστατωμένη έρευνα για την κλιματική αλλαγή, η οποία έχει κριθεί και δημοσιευθεί στα σοβαρότερα και εγκυρότερα επιστημονικά περιοδικά του κόσμου. Η σχετική βιβλιογραφία είναι τόσο εκτενής που είναι εξαιρετικά δύσκολο να την κατανοήσει κανείς σε όλο της το εύρος. Για τον λόγο αυτό, το 1988 δημιουργήθηκε η Διακυβερνητική Ομάδα για την Κλιματική Αλλαγή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (IPCC). Η ομάδα αυτή απαρτίζεται από χιλιάδες καταξιωμένους επιστήμονες, ο ρόλος των οποίων είναι η αξιολόγηση της δημοσιευμένης επιστημονικής βιβλιογραφίας – το IPCC δεν διεξάγει πρωτότυπες έρευνες. Η δουλειά του IPCC έχει υπάρξει τόσο σημαντική ώστε το 2007 τα μέλη του τιμήθηκαν με το βραβείο Νομπέλ. Συνεπώς, οι ανακοινώσεις τους αποτελούν απλώς το απόσταγμα της επιστημονικής βιβλιογραφίας. Βάσει της βιβλιογραφίας, η τεράστια πλειοψηφία της επιστημονικής κοινότητας συμφωνεί πως η κλιματική αλλαγή έχει επιταχυνθεί λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας και οι επιπτώσεις είναι ήδη σημαντικές για την ποιότητα ζωής παγκοσμίως.

Εχοντας αφιερώσει πολλές ώρες και φαιά ουσία μελετώντας τις σχετικές έρευνες, κάθε άλλο παρά «κινδυνολογικές» θα χαρακτήριζα τις ανακοινώσεις του IPCC. Ο όρος που χρησιμοποιεί ο κ. Ανδριανόπουλος υπαινίσσεται τη σκόπιμη διόγκωση του προβλήματος και κατ’ επέκταση μια υπόθεση πως τα λαμπρότερα επιστημονικά μυαλά του κόσμου δεν είναι ικανά να πραγματοποιήσουν μια νηφάλια ανάλυση. Παραθέτει εν συνεχεία ορισμένα «σημεία της αδύναμης επιστημονικής επιχειρηματολογίας», θα ήθελα κι εγώ με τη σειρά μου να αποσαφηνίσω κάποια σημεία που φαίνεται πως έχουν παρερμηνευθεί.

Το λιώσιμο των πάγων είναι ένα φυσιολογικό ετήσιο φαινόμενο, όπως αναφέρεται στο άρθρο. Αυτό που έχει αλλάξει όμως είναι η συνολική παγωμένη έκταση στην Αρκτική και την Ανταρκτική, η οποία έχει μειωθεί αισθητά λόγω κλιματικής αλλαγής. Γνωρίζουμε επίσης πως το τελευταίο διάστημα βιώνουμε τις θερμότερες μετρήσεις που έχουν καταγραφεί όχι μόνο μέσω των άμεσων μετρήσεων της θερμοκρασίας του πλανήτη των τελευταίων 130 χρόνων, αλλά και μέσω έμμεσων μετρήσεων που παρέχουν πληροφορίες για τις θερμοκρασιακές διακυμάνσεις εκατομμυρίων χρόνων πριν.

Και ναι, όντως η τρύπα του όζοντος μικραίνει. Ομως αυτό αποτελεί ένα ξεχωριστό ατμοσφαιρικό φαινόμενο που δεν σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή. Η ιστορία της στιβάδας του όζοντος παραθέτει, παρ’ όλα αυτά, μια ενδιαφέρουσα παράλληλο: όταν οι επιστήμονες εντόπισαν τα αίτια της δημιουργίας της τρύπας του όζοντος στη χρήση συνθετικών χημικών, η παγκόσμια κοινότητα έδρασε, υπογράφοντας το Πρωτόκολλο του Μοντρεάλ το 1987 που οδήγησε στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Η εμπειρία αυτή αποδεικνύει τη σημασία και τον ρόλο των πορισμάτων της επιστημονικής κοινότητας στην παγκόσμια περιβαλλοντική αρένα. Συνεπώς αναρωτιέμαι, μήπως συνετή ανταπόκριση είναι η στρατηγική αντιμετώπιση των αιτιών της κλιματικής αλλαγής και μήπως τελικώς θύμα της «κλιματικής παραπληροφόρησης» έχει πέσει ο κ. Ανδριανόπουλος.

Η Χριστίνα Θεοδωρίδη είναι τεχνική αναλύτρια Natural Resources Defense Council (Ουάσιγκτον, ΗΠΑ) και επιστημονική συνεργάτις του Technology and Economic Assessment Panel για το Πρωτόκολλο του Μοντρεάλ