Η σεξουαλική κακοποίηση και η αποστολή του Τύπου

Δεκατέσσερις φορές πρέπει να καταθέσει ένα παιδί τα περιστατικά της σεξουαλικής κακοποίησής του σε διάφορες αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Δημοκρατίας (Αστυνομία, Εισαγγελία, κοινωνικές υπηρεσίες, δικαστικές Αρχές κ.λπ.) μέχρι την τυχόν καταδίκη του δράστη! Αυτό το εξοργιστικό στοιχείο ανακοίνωσε ο κ. Νικολαΐδης, ψυχίατρος και πρόεδρος της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την επίβλεψη της τήρησης της σχετικής σύμβασης κατά της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών. Σαν να μην αρκούν τα τεράστια αντικειμενικά εμπόδια που αντιμετωπίζει ένα ανήλικο άτομο, από τα κενά της γνώσης  και της κοινωνικής εμπειρίας, μέχρι τους θανάσιμους κινδύνους μιας κακοποιητικής οικογένειας και την ένοχη σιωπή του περίγυρού του, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσει και τη γραφειοκρατία! Από αυτό αντιλαμβάνεται κανείς πόσο σημαντική θα μπορούσε να είναι η συμβολή όχι μόνο των ίδιων των θεσμών για την αμεσότερη πρόσβαση των παιδιών στη Δικαιοσύνη, αλλά και του Τύπου, που επίσης μπορεί να αποτελέσει παράγοντα προώθησης δικαιωμάτων και κράτους δικαίου.

Ο Τύπος όμως φαίνεται να αποτελεί μέρος του προβλήματος, όπως διαπιστώσαμε και στη θλιβερή υπόθεση που είδε το φως της δημοσιότητας σχετικά με τέτοιους ισχυρισμούς για περιστατικά κακοποίησης ανήλικης στη Μάνη από ιερέα σύντροφο της μητέρας της. Η κατακραυγή από μερίδα του Τύπου εστίασε στην ιδιότητα του φερόμενου ως δράστη, καθώς και στην ενοχή των συγγενικών προσώπων και της τοπικής κοινωνίας που φέρεται να ήξερε αλλά σιωπούσε. Μια σειρά πρωτοσέλιδων εφημερίδων και ιστοσελίδων εξαντλείται στην παράθεση φωτογραφίας του ιερέα, με χαρακτηρισμούς και τη γνωστή λογική της εκτόνωσης μέσω της διαπόμπευσης. Αυτός ο δημοσιογραφικός χειρισμός προβάλλεται ως ο κατάλληλος για να επιβληθεί η κοινωνική κύρωση της αρνητικής δημοσιότητας. Σε αυτή την αρχαϊκή αντίληψη, η διαπόμπευση είναι μορφή απονομής λαϊκής δικαιοσύνης. Δεν χρειάζεται να επισημανθεί για μια ακόμη φορά του θέμα του τεκμηρίου της αθωότητας που παραβιάζεται κατάφωρα, γιατί το πρόβλημα είναι ακόμη βαθύτερο: ο Τύπος, με αυτές τις κραυγές, επιχειρεί να αποσείσει τη δική του ευθύνη.

Να μην ενημερώσουν οι δημοσιογράφοι το κοινό για το βδελυρό αδίκημα; Να μην καταγγείλουν την κραυγαλέα αντίφαση ανάμεσα στην ιδιότητα ενός ανθρώπου που κηρύσσει τον λόγο της αγάπης ενώ ταυτόχρονα φέρεται να διαπράττει μέσα στο ίδιο του το σπίτι το απεχθέστερο έγκλημα; Ουδείς αρνείται το καθήκον του Τύπου για κάλυψη των γεγονότων που εύλογα ενδιαφέρουν την κοινή γνώμη. Είναι αναπόσπαστο στοιχείο της αποστολής του σε μια δημοκρατική κοινωνία. Η ερευνητική δημοσιογραφία, όμως, δεν έχει νόημα να περιορίζεται στην καταγγελία και στην κατακραυγή. Αυτό μπορεί να το κάνει κάθε πολίτης από τον λογαριασμό του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Τύπος θα μπορούσε να ερευνήσει σε βάθος την παθογένεια των 14 φορών που πρέπει να καταθέσει ένα παιδί στη γραφειοκρατία για να φτάσει ένας δράστης στη φυλακή. Να βρει για ποιον λόγο δεν μπορούν να μειωθούν αυτές οι 14 φορές σε μόνο 2: μία κατάθεση σε έναν κοινωνικό λειτουργό και, άντε, άλλη μια κατάθεση σε ένα δικαστήριο. Ο Τύπος δεν είναι μόνο για να ενημερώνει και να περιγράφει το πρόβλημα. Πρέπει να επιδιώκει να αποτελέσει μέρος της λύσης! Τοτε μόνο θα έχει επιτελέσει την κοινωνική του αποστολή.

Ο Βασίλης Σωτηρόπουλος είναι δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω