Γιατί σιωπούν;{CR}

Συμβαίνει πάντα. Υπάρχει πάντα κάποιος που θα πει πως υποψιαζόταν. Ή πως φοβόταν. Ή ακόμη και πως ήξερε. Αλλά πάντα θα περάσει καιρός για να μιλήσει ή δεν θα μιλήσει καθόλου. Και είναι και πολλές οι φορές που αυτός που δεν μιλάει είναι ένα ολόκληρο χωριό. Ολοι ξέρουν πως συμβαίνουν φοβερά πράγματα σε εκείνο το σπίτι, πως η κλειστή πόρτα δεν είναι αρκετή για να κρύψει, όχι από την κοινή θέα, αλλά από την κοινή αντίληψη ένα παιδί που κακοποιείται. Κι όλοι σιωπούν. Γιατί σιωπούν;

«Ολοι το γνώριζαν» θα πει ένας κάτοικος στον τοπικό Τύπο της Μάνης. «Κυκλοφορούσε μεθυσμένος όλη μέρα. Γνωρίζαμε ότι παρενοχλούσε παιδιά και φροντίζαμε να φυλάμε τα δικά μας παιδιά μακριά του». Στην περίπτωση της 12χρονης, που είδε το φως της δημοσιότητας πριν από μερικές ημέρες, η σιωπή αυτή κράτησε τρία ολόκληρα χρόνια. Αλλά η χρονική διάρκεια της σιωπής είναι παραπειστική. Αυτό που κράτησε τρία ολόκληρα χρόνια, στην πραγματικότητα, είναι η κακοποίηση. Ακόμη χειρότερα, είναι η κακοποίηση ενός παιδιού που ζητούσε βοήθεια, που φώναζε και δεν άκουγε ή έκανε πως δεν άκουγε κανείς.

Δεν είναι η σιωπή διαρκείας – ή τουλάχιστον δεν είναι μόνο αυτή – που αναστατώνει. Είναι το έγκλημα διαρκείας. Και είναι και η πεποίθηση πως δεν υπάρχει κανένας και τίποτε για να σταματήσει το έγκλημα. Τι έκαναν οι κάτοικοι του χωριού στη λακωνική Μάνη; Φρόντιζαν να μην πλησιάζει ο μεθυσμένος ιερέας τα δικά τους παιδιά. Προστάτευαν τους βλαστούς τους με τους σκληρούς όρους του ξερού λακωνικού τόπου και μιας ξεχασμένης επαρχίας που μπορεί ανήκει σε ένα κράτος αλλά συγχρόνως το κράτος είναι τρομακτικά απόν. Δείχνουν να καταδικάστηκαν και να καταδίκασαν τους εαυτούς τους στην αρχαϊκή, σχεδόν πρωτόγονη καθυστέρηση μιας κοινότητας που λούζεται από το εκτυφλωτικό φως του ήλιου, αλλά την ίδια στιγμή βρίσκεται βυθισμένη στο σκοτάδι. Είναι βυθισμένη και αποκομμένη απ’ ό,τι μπορεί να θυμίζει έστω και υποψία κρατικής υποδομής. Αστυνομία; Κοινωνικές υπηρεσίες; Εισαγγελικές Αρχές; Σε ποιον να απευθυνθεί κανείς; Και πώς; Αυτός ο αρχαϊκός και απομονωμένος κόσμος καταδικάζεται από την ίδια του την άγνοια. Μπορεί να σιωπά επειδή δεν ξέρει πώς να μιλήσει.

Ή καταδικάζεται επειδή, όταν πάρει εκείνη την τρομακτικά δύσκολη απόφαση και μιλήσει, εκείνος που οφείλει να ακούσει είτε δυσπιστεί είτε κρατάει τα αφτιά του κλειστά. «Εχεις στοιχεία;». «Και πού το ξέρεις;». «Τρελή δεν είναι η μάνα του;».  «Τον ξέρω χρόνια τον παπά, πειράζει κανά παιδί, αλλά μέχρι εκεί, δεν πάει παραπέρα». Δεν μπορεί να ξέρει κανείς εάν ό,τι ειπώθηκε ειπώθηκε έτσι. Ξέρει όμως ότι ο τοπικός αστυνόμος, κάθε τοπικός αστυνόμος, έχει εικόνα. Γνωρίζει προσωπικά τον παπά, γνωρίζει και εκείνη την εξαθλιωμένη οικογένεια Βουλγάρων που ζει σε εκείνο το χαμόσπιτο, πιο καταραμένη και από τους καταραμένους των βράχων και του κάμπου. «Κι ο παππούς; Εχεις δει τον παππού; Αυτός, μάλιστα, θα μπορούσε. Αλλά και πάλι, με την εγγονή του;».

Σε αυτό το σενάριο, που μπορεί να μην είναι απολύτως πραγματικό αλλά είναι τραγικά επίκαιρο, μπορεί να ανιχνεύσει κανείς μια αλήθεια που δεν αφορά μόνο μια κοινότητα της Νότιας Ελλάδας, αλλά πολλές κοινότητες στον κόσμο. Η ίδια αμηχανία, ο ίδιος φόβος, η ίδια αδυναμία, η ίδια άγνοια, η ίδια δυσπιστία. Οχι στη Μάνη αλλά στο Κολοράντο της Αμερικής, όπου η πραγματική όσο και ασύλληπτη ιστορία ενός βιασμού που δεν έγινε ποτέ πιστευτός βρήκε τη θέση του στη δραματουργία με μια συγκλονιστική σειρά. «Είσαι σίγουρη;» ρωτάει ο αστυνομικός. «Μήπως τα φαντάστηκες;». «Μαθαίνουμε ότι προσπαθείς να βρίσκεσαι στο επίκεντρο της προσοχής». «Το ξέρεις πως το ψέμα διώκεται, ε;».

Είναι μια διπλή και τριπλή κακοποίηση, μια αλληλουχία από κακοποιήσεις για τις οποίες το θύμα δεν βλέπει τέλος. Η σεξουαλική κακοποίηση από τον ιερέα και μπορεί και από τον παππού ή από τον παππού και μπορεί και από τον ιερέα και μετά η κακοποίηση της ατελείωτης σιωπής και μετά της μητέρας που μέχρι να αλλάξει γνώμη δεν πίστευε το παιδί της – «μα ήταν ιερέας και του είχα εμπιστοσύνη, ήταν ο σύντροφός μου» – και μετά ο δικηγόρος του ιερέα που, τι να πει ο δικηγόρος, λέει σαν τον αστυνόμο του Κολοράντο πως η Δικαιοσύνη θα αποφανθεί εάν όλα τα αυτά τα έβγαλε η 12χρονη από το μυαλό της, μπορεί και να τα φαντάστηκε, δεν μπορεί;

Σε αυτόν τον φαύλο κύκλο των τρομακτικών γεγονότων και της δυσπιστίας απέναντι στα γεγονότα δεν θέλει να μπει κανείς. Κανένας μάρτυρας δεν θέλει να μπλέξει, ίσως και καμία αρχή να πιάσει την άκρη του νήματος για να ξεμπλέξει το κουβάρι ανάμεσα στην αλήθεια και στο ψέμα. Στο κάτω κάτω, η μάνα, ο ιερέας, ο παππούς, δεν μοιάζουν όλα αυτά απίστευτα; Μοιάζουν. Σαν εκείνη τη σειρά του Netflix.