Διεύρυνση ή εμβάθυνση από μια γερμανική ΕΕ;

Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, η Γαλλία συνέδεσε τη διεύρυνση της ΕΕ με την εμβάθυνση. Στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τη σχέση αυτή την έχουμε αντιμετωπίσει σχεδόν σε όλες τις μορφές: διεύρυνση ή εμβάθυνση, εμβάθυνση προ διεύρυνσης, εμβάθυνση μέσω διεύρυνσης κ.ο.κ.

Οι συγκεκριμένες όμως ιεραρχήσεις παραβλέπουν την ουσία: Τι είδους διεύρυνση; Στις προς διεύρυνση χώρες, εξετάζουμε άραγε πράγματι πώς λειτουργούν οι έλεγχοι και οι ισορροπίες των πολιτειακών τους και κοινωνικών τους θεσμών; Αν υπάρχει δημιουργική Κοινωνία των Πολιτών; Αν υπάρχει ανεξάρτητη Δικαιοσύνη και πώς λειτουργεί απέναντι σε μειονότητες; Πώς λειτουργούν εκεί διαφθορά και διαπλοκή;

Από την πλευρά της εμβάθυνσης διαπιστώνουμε, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, μέσα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, ελλείμματα αλληλεγγύης. Στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα μας αυτό το βιώσαμε βαθύτατα. Ομως, και λόγω της προσφυγικής κρίσης, δημιουργούνται χάσματα σε όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Ποια θα είναι εδώ η απάντηση της ΕΕ;

Στην ΕΕ έχουν ανατραπεί οι ισορροπίες του παρελθόντος. Ο γαλλογερμανικός άξονας δεν υφίσταται πλέον. «Η Γαλλία δεν είναι αυτό που ήταν», δήλωσε με αφοπλιστική ειλικρίνεια πριν τεσσεράμισι χρόνια ο υπουργός Οικονομικών της. Ακόμα και πριν τη γερμανική ένωση, η διαφορά ισχύος Γερμανίας και Γαλλίας ήταν ήδη πολύ μεγάλη. Αυτή η ανισότητα, μετά την ένωση, μεγεθύνθηκε και μετά από ένα Brexit θα γίνει ακόμα εντονότερη. Συνεπώς, πυλώνας στην ΕΕ είναι μόνο ένας και γύρω του, ως δορυφόροι, περιστρέφονται μεγαλύτερα και μικρότερα κράτη. Μια Γαλλία μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, ενεργειακά ανεξάρτητη, με ισχυρή παρουσία στους εξοπλισμούς. Μια Ιταλία με άκρως ανταγωνιστική προς τη Γερμανία παλέτα εξαγωγικών προϊόντων. Ομως και οι δύο βαθύτατα εξαρτώμενες από τη γερμανική οικονομική πολιτική.

Αυτός ο μοναδικός πυλώνας, ο γερμανικός, έχει ιδιαιτερότητες. Η ενεργειακή πολιτική αποτελεί πολιτική εθνικής ασφαλείας για μια χώρα που στηρίζεται στις εξαγωγές της. Η Γερμανία έχει εξασφαλίσει καταρχήν την ενεργειακή τροφοδοσία της από τη Ρωσία και μάλιστα με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές. Παράλληλα, έχει διαρκώς διευρυνόμενη παρουσία στις εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Από το άλλο μέρος έχει, προσθέτως, εντάξει στη σφαίρα επιρροής της, μέσω της νατοϊκής διεύρυνσης, τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών-μελών του πάλαι ποτέ Συμφώνου της Βαρσοβίας, και ταυτόχρονα προσπαθεί να διατηρεί σοβαρή πολιτική παρουσία στην Ουκρανία.

Η Γερμανία διαχρονικά ασκεί μια πολιτική με στόχο την προστασία των εξαγωγών της, με αναπόφευκτο αποτέλεσμα να λυγίζουν τα εμπορικά ισοζύγια των άλλων χωρών. Ετσι, ενώ αυξάνει συνεχώς τα πλεονάσματά της δεν προχωρά ούτε στο εσωτερικό της στις απαιτούμενες επενδύσεις, ακολουθώντας πολιτική ύφεσης.

Κεντρικός άξονας της γερμανικής πολιτικής θα παραμείνει η σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία, που συγκρούεται με τα συμφέροντα όλων των κρατών-μελών των οποίων τα ελλείμματα μεγαλώνουν. Στη μεταβαλλόμενη Ευρώπη μια σταθερά παραμένει: η κυριαρχία της Μπούντεσμπανκ στη γερμανική πολιτική ημερήσια διάταξη. Και αυτή επιβάλλει τους όρους της και στις υπόλοιπες χώρες.

Η διαμόρφωση μιας Ευρώπης που κυριαρχείται από την επιβολή της βούλησης της ολιγαρχίας επιτάσσει τη συγκρότηση ενός κινήματος αντίστασης των λαών της.

Η Σοφία Σακοράφα είναι βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών με το ΜέΡΑ25