Η παρέλαση της κανονικότητας

Ηταν αρχές Οκτωβρίου του 1997 όταν ο Στάθης Τραπεζαλίδης αποκαρδιωμένος έβλεπε το περίπτερό του στην Πανεπιστημίου να χάνεται μέσα στην τρύπα του Μετροπόντικα. Το περίπτερο είχε πάρει κλίση μία μέρα νωρίτερα και το τέλος έδειχνε αναπόδραστο. Τις ώρες που ακολούθησαν μέχρι το περίπτερο να εξαφανισθεί μέσα στην τρύπα του μετρό, εκείνη η γωνιά της Πανεπιστημίου είχε γίνει το κέντρο του σύμπαντος για τον ελληνικό μικρόκοσμο. Τα τηλεοπτικά βαν παρατάχθηκαν για απευθείας συνδέσεις αναμένοντας το μοιραίο και οι αναλύσεις έδωσαν και πήραν στα τηλεοπτικά παράθυρα – για τις ευθύνες της κατασκευάστριας εταιρείας, τους κινδύνους που εγκυμονεί η υπόγεια επέλαση του Μετροπόντικα και λοιπά. Οι καταγγελίες έπεφταν βροχή για τις διαβεβαιώσεις που έδινε μέχρι πρότινος η Αττικό Μετρό ότι το έργο ήταν ασφαλές, ενώ οι δεσμεύσεις για πλήρη αποζημίωση του περιπτερά ακούγονταν σαν λόγια κατόπιν εορτής. Το θέμα κάλυψε το δικό του τριήμερο, όπως όλα τα θαύματα, και απέκτησε πανελλήνια διάσταση. Αυτονόητα έγινε και πολιτικό, οδηγώντας την κυβέρνηση σε θέση απολογουμένου. Κάποιοι ζητούσαν και παραιτήσεις υπουργών, καθώς ήταν επιβεβλημένη η ανάληψη της πολιτικής ευθύνης.

Τις προάλλες, η παρέα των φίλων που καταφέρνουν να συγκεντρώνονται κάποια Σαββατοκύριακα και στα κενά των αργιών ανέτρεξε στη βουτιά του περιπτέρου της Πανεπιστημίου με τη βεβαιότητα ότι όλα τα θέματα εκφράζουν την εποχή τους. Στην εποχή που η χώρα βάδιζε αμέριμνη στον δρόμο μιας – έστω πλασματικής, για πολλούς – ευημερίας κι ενός εκσυγχρονισμού που βελτίωνε τη ζωή και τις προοπτικές, οδηγώντας και σε άλλους μεγαλύτερους εθνικούς στόχους, το εξαφανισμένο περίπτερο θα μπορούσε να ήταν κεντρικό θέμα στο δελτίο ειδήσεων. Τον Οκτώβριο του 1997 η μέση ελληνική οικογένεια αναρωτιόταν για το χρονοδιάγραμμα των μεγάλων έργων, ζούσε ακόμη τη μέθεξη της ανάληψης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 που είχαν ρίξει στο κανναβάτσο τη Ρώμη μόλις έναν μήνα νωρίτερα, αγωνιούσε για το ύψος της ετήσιας αύξησης στις αποδοχές της, ενώ ανακάλυπτε ότι το Χρηματιστήριο της οδού Σοφοκλέους θα μπορούσε να είναι μια πηγή υπεραπόδοσης. Σε μια τέτοια στιγμή, το περίπτερο ήταν μια ανορθογραφία που ενοχλούσε και τροφοδοτούσε τον καταγγελτικό λόγο.

Στη δεκαετία της κρίσης, προφανώς αντίστοιχα προβλήματα θα απασχολούσαν ελάχιστους. Κάπως έτσι το ζύγιζε και η παρέα, αφού είχε καταναλώσει ήδη μία ώρα για τον κινηματογραφικό «Τζόκερ», την ερμηνεία του Χοακίν Φίνιξ και τους ανήλικους που είναι πλέον δακτυλοδεικτούμενοι στις σκοτεινές αίθουσες. Η συζήτηση έφτασε στο φρέσκο εθνικό θέμα, αφού πρώτα είχε περάσει από τα σημάδια του Σκορσέζε στο έργο του Τοντ Φίλιπς που σπάει ταμεία. Κυρίως γιατί προέχουν η σοβαρότητα της κουβέντας και η γνώση για το αντικείμενο… Οντως, ο Τζόκερ μπροστά στον καθρέφτη έφερνε στον νου την κορυφαία σκηνή του «Ταξιτζή» και ο «Βασιλιάς της Κωμωδίας» ήταν εκεί, όχι μόνον επειδή ο συμπρωταγωνιστής ήταν ο Ντε Νίρο. Αλλά το μείζον θέμα παρέμενε το ζήτημα με τους ανήλικους θεατές. Πρόκειται για μια κουταμάρα, μια αστοχία χωρίς λόγο για περαιτέρω συζήτηση ή βρισκόμαστε μπροστά σε μια κίνηση που έχει πολιτικό υπόβαθρο και αναδεικνύει έναν νέο συντηρητισμό, πρωτίστως στην εξουσία; Πριν προλάβουν να πάρουν όλοι θέση για το καυτό ζήτημα, κάποιοι μετέφεραν την κουβέντα στον διαδικτυακό διχασμό που κορυφωνόταν την ίδια ώρα για την παρέλαση – παρωδία στη Νέα Φιλαδέλφεια. Τα δέκα «στρατιωτάκια της υπο-κριτικής τέχνης» βεβήλωσαν τη μέρα και τον χώρο ή το «κοπιάρισμα» των Monty Python προσέφερε μια «στιγμή μαγείας» που δεν είδε μόνον ο Θανάσης Χειμωνάς; Αν βγήκε άκρη στην ομήγυρη και υπήρξε ένας κοινός τόπος, ήταν αυτό: η ανάδειξη των δύο θεμάτων σε εθνικά ζητήματα θα μπορούσε να σηματοδοτεί κι αυτή μια σταδιακή επιστροφή σε μια κανονικότητα που αφήνει πίσω την κρίση και αντέχει και την ελαφρότητα. Από μια τέτοια οπτική, είναι κι αυτό ένα κέρδος…