Ο κατευνασμός απέναντι {LF}στη στρατηγική του εξαναγκασμού της Αγκυρας

Μετά την τρίτη επιχείρηση στο συριακό μέτωπο, η Τουρκία φαίνεται ότι εξέρχεται ενισχυμένη στο διπλωματικό και στο επιχειρησιακό πεδίο. Παράλληλα διατηρεί σε υψηλό επίπεδο το θερμόμετρο της έντασης απέναντι στη χώρα μας και προχωρά στην αμφισβήτηση εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων με τη θαλάσσια εισβολή και τη διεξαγωγή ερευνών στην κυπριακή ΑΟΖ. Το ερώτημα που γεννάται είναι πού το πάει η Τουρκία και αν έχει δυνατότητα διεξαγωγής επιχειρήσεων σε πέραν του ενός μετώπου. Από το 1994 η Αγκυρα έχει εκπονήσει το «δόγμα των δυόμισι πολέμων» και διακηρύσσει ότι οι ένοπλες δυνάμεις της είναι «έτοιμες» να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα τη Συρία, την Ελλάδα και τον «μισό εχθρό» στο εσωτερικό της Τουρκίας δηλ. τους Κούρδους. Δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί με βεβαιότητα ότι η Τουρκία έχει τη δυνατότητα αυτή, αλλά θα πρέπει να επισημάνουμε ότι: Οι τουρκικές Ε.Δ. κατατάσσονται ως η δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ, μετά τις Ε.Δ. των ΗΠΑ και η Αγκυρα ξοδεύει περισσότερα από 20 δισεκατομμύρια  δολάρια τον χρόνο για την άμυνα, με άνω του μισού ποσοστού του εξοπλισμού της να γίνονται στην εγχώρια αγορά. Αν εξετάσουμε τους συντελεστές ισχύος που θεωρούνται σημαντικοί για ένα κράτος και αναφέρονται στο βιβλίο «Στρατηγικό βάθος», του πρώην ΥΠΕΞ της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, καταδεικνύεται ότι: Η τουρκική πολιτική ηγεσία διαθέτει αδιάλλακτη εμμονή στον σκοπό, αποφασιστικότητα σε ό,τι αφορά τη χρησιμοποίηση της στρατιωτικής ισχύος αδιαφορώντας για τις διεθνείς αντιδράσεις και στρατηγικό σχεδιασμό στην υλοποίηση των στόχων που θέτει.

Απέναντι στη χώρα μας η Τουρκία ακολουθεί μια τακτική «ελεγχόμενης κλιμάκωσης» μέσω επεισοδίων ποικίλης μορφής και έντασης, με σκοπό τη δημιουργία ενός καταλόγου διμερών διαφορών (γκρίζες ζώνες, υφαλοκρηπίδα, FIR, χωρικά ύδατα, κ.λπ.). Η τακτική αυτή εφαρμόζεται αδιάλειπτα και απαρέγκλιτα, ανεξάρτητα εσωτερικών πολιτικών διακυμάνσεων στο εσωτερικό της Τουρκίας και έχει σχέση με δύο θέματα:

Πρώτον: Την παρέμβαση που νιώθει η Αγκυρα ότι ασκεί η Ελλάδα στον ζωτικό της χώρο. Η Τουρκία είναι μια πολύ μεγάλη χώρα με τεράστιο μήκος ακτών αλλά πολύ μικρό εύρος χωρικών υδάτων και αισθάνεται ότι η Ελλάδα τη «στραγγαλίζει». Ο Νταβούτογλου στο βιβλίο του «Στρατηγικό βάθος», το οποίο κατά την άποψή μου αποτελεί το πολιτικό μανιφέστο της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, αναφέρει ότι το 2030 ο τουρκικός πληθυσμός θα έχει φτάσει τα 150 εκατομμύρια, οπότε ως οργανικό μόρφωμα θα προκύψει θέμα ζωτικού χώρου.

Δεύτερον: Τον έλεγχο της στρατηγικής σημασίας νήσου Κύπρου και τη συνδιαχείριση – συνεκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων στον χώρο του Αιγαίου και της Ν.Α. Μεσογείου.

Η Αγκυρα έχει υιοθετήσει απέναντι στη χώρα μας τη στρατηγική του εξαναγκασμού, με στόχο την υλοποίηση των αντικειμενικών της σκοπών, χωρίς να προβληθεί αντίσταση. Επιδίωξή της είναι να μας φέρει σε μια κατάσταση που θα πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ δύο «άσχημων» εξελίξεων, ενός πολέμου ή ενός συμβιβασμού που ενδεχομένως θα είναι επιζήμιος για τα εθνικά μας συμφέροντα. Η στρατηγική που ακολουθεί επί σειρά ετών η Ελλάδα στην άκρως εχθρική και επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας, βασίζεται σε αποσπασματική αντιμετώπιση και κατευναστικές συμπεριφορές που εκλαμβάνονται από την απέναντι πλευρά ως αδυναμία. Ο κατευνασμός όμως είναι μια στρατηγική που μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο βραχυχρόνια, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες ισορροπίας ισχύος και υπάρχει σημαντικός κίνδυνος να αποθρασύνει τον αντίπαλο, οδηγώντας σε διαδοχικές υποχωρήσεις και τελικά σε πολεμική σύγκρουση.

Ο Λάμπρος Τζούμης είναι αντιστράτηγος ε.α.